ક્યારેક ચાંદીના આભૂષણોના વેપાર માટે જાણીતું હતું ગુજરાતનું આ શહેર

Published: Sunday, March 9, 2014, 15:21 [IST]

ભાવનગર મુખ્ય રીતે કપાસના ઉત્પાદો સંબંધિત ગુજરાતના મહત્વપૂર્ણ વ્યાપાર કેન્દ્રોમાનું એક રહ્યું છે. શહેર સમુદ્રનો વ્યાપાર, જવેરાત અન ચાંદીના આભૂષાણોના વેપાર માટે પણ પ્રસિદ્ધ રહ્યું છે.

ભાવનગર 1723માં ભાવસિંહજી ગોહિલ દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. ગોહિલ વાસ્તવમાં મારવાડથી આવ્યા અને વાડવા નામના એક ગામમાં તેમણે કેન્દ્રની સ્થાપના કરી હતી, જે વર્તમાનમાં ભાવનગર શહેરના રૂપમાં જાણવામાં આવે છે. ભાવનગદર શહેર એક કિલ્લાથી સંરક્ષિત છે અને તેણે લગભગ બે સદીઓથી આફ્રિકા, મોજામ્બિક, જંજીબાર, સિંગાપોર અને ભારતની સાથે ફારસની ખાડી જેવા સ્થાનોને જોડતા એક પ્રમુખ બંદરના રૂપમાં કાર્ય કર્યું હતું.

ભાવનગર રાજ્ય ભાવસિંહજીના વિભિન્ન વ્યાપારના પ્રયત્નોના કારણ, ભાવનગરની સ્થિતિ એક નાના રાજ્યથી બદલીને ગુરત્વના એક મહત્વપૂર્ણ સ્થળમાં થઇ ગઇ છે. તેમની જ જેમ ભાવસિંહજીના ઉત્તરાધિકારીઓએ પ સમાન રીતે તેને ઉત્સાહજનક રીતે વ્યાપાર જારી રાખ્યો. 19મી સદી દરમિયાન ભાવનગર રાજ્ય રેલવે બનાવવામાં આવી ત્યારે ભાવનગર પોતાની રેલવે નિર્માણ કરનાર પહેલું ભારતીય રાજ્ય બની ગયું હતું. પ્રશાસન દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા આધુનિકરણના પ્રયાસોના કારણે, ભાવનગર ધીરે ધીરે કાઠિયાવાડના સૌથી ઉન્નત દેશી રાજ્યમાં બદલાઇ ગયું. ભાવનગરના મહારાજા અંગ્રેજોની ઘણી નજીક હતા અને તેમના દ્વારા માનદ ખિતાબથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. શાહી પરિવાર સૌથી સન્માનિત અને પ્રતિષ્ઠિત પરિવારોમાનું એક બની ગયું. તો ચાલો તસવીરો થકી ભાવનગરને.