Heatwave: હીટવેવ દરમિયાન લૂથી બચવા શું કરવુ? ગાઈડલાઈન, ખાન-પાનમાં ફેરફાર, આયુર્વેદિક સલાહ...
Heatwave Preventions: દેશમાં ભયંકર ગરમી અને લૂની સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી છે. એવામાં બેદરકારી ન રાખીને લોકોએ પોતાના આરોગ્ય પર ખાસ ધ્યાન આપવુ જોઈએ. ગરમીમાં હીટ સ્ટ્રોક આરોગ્ય પર ગંભીર અસર કરી શકે છે.
ગરમીથી બચવા માટે પ્રવાહી પર ધ્યાન આપવુ જોઈએ. આહારમાં કેટલીક વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવો પડશે જે તમને અંદરથી આ ગરમ પવનો સામે લડવામાં મદદ કરશે. આ ટિપ્સ દ્વારા ઉનાળાની ઋતુમાં તમારા શરીરમાં એનર્જી જળવાઈ રહેશે અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ દૂર થશે.
હીટવેવ શું છે?
હીટવેવ એ અત્યંત ગરમ હવામાનનો સમયગાળો છે. જ્યારે તાપમાન કોઈ વિસ્તારના સરેરાશ ઊંચા તાપમાન કરતાં વધી જાય ત્યારે તેને હીટવેવ કહેવામાં આવે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે મેદાની વિસ્તારોનું મહત્તમ તાપમાન 40 °C અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં 30 °C સુધી પહોંચે છે ત્યારે હીટવેવ શરૂ થાય છે.
ભારતમાં ઉનાળાના મહિનાઓમાં હીટવેવ એક સામાન્ય ઘટના છે. ચોમાસાની શરૂઆત (જૂન) પહેલાના મહિનાઓમાં, દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હીટવેવનો સામનો કરવો પડે છે. 2013માં થયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, ઉત્તર, ઉત્તર-પશ્ચિમ, મધ્ય, પૂર્વ અને દ્વીપકલ્પના ભારતના ભાગો સહિત લગભગ અડધા ભારતમાં ઉનાળા દરમિયાન લગભગ 8 દિવસ સુધી હીટવેવનો અનુભવ થાય છે.
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનના જણાવ્યા અનુસાર, ક્લાઈમેટ ચેન્જને કારણે તેની સીધી અસર લોકો પર થઈ રહી છે. તાપમાનમાં ભારે વધારાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે પણ તેની અસર થઈ રહી છે. 2000 અને 2016ની વચ્ચે, હીટવેવના સંપર્કમાં આવતા લોકોની સંખ્યામાં લગભગ 125 મિલિયનનો વધારો થયો. અને એકલા 2015માં, અન્ય કોઈપણ વર્ષ કરતાં 175 મિલિયન વધુ લોકો હીટવેવની અસર હેઠળ આવ્યા હતા.
હીટવેવની અસર
ચોક્કસ સ્તરોથી ઉપરનું તાપમાન માત્ર શારીરિક કાર્યને જ અસર નથી કરતુ પરંતુ જો તેને અવગણવામાં આવે તો તે જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે. વ્યક્તિ જેટલો સમય એલિવેટેડ તાપમાનમાં રહે છે, તેના શરીર પર તેની ખરાબ અસર થાય છે. જેમ જેમ શરીરનુ તાપમાન વધે છે તેમ, રક્તવાહિનીઓ પણ વિસ્તરે છે, જે બ્લડ પ્રેશર ઘટાડે છે. આનાથી હૃદય આખા શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ કરવા માટે સખત મહેનત કરે છે.
લો બ્લડ પ્રેશરની અસરો ચક્કર, માથાનો દુખાવો અને ઉબકા દ્વારા અનુભવી શકાય છે. ગરમી સામે લડવા માટે, શરીરમાં પુષ્કળ પરસેવો થવા લાગે છે, જે શરીરમાંથી મીઠું અને પ્રવાહી ગુમાવે છે, જે ડિહાઇડ્રેશન તરફ દોરી જાય છે. લો બ્લડ પ્રેશર અને ડિહાઇડ્રેશન સ્નાયુ ખેંચાણ, મૂંઝવણ અને મૂર્છા તરફ દોરી શકે છે. જો બ્લડ પ્રેશર ખૂબ ઘટી જાય તો તે હાર્ટ એટેકનુ જોખમ વધારી શકે છે.
સુરક્ષિત રહેવા માટે શું કરવુ?
શરીરમાં પ્રવાહી, મીઠાનુ સંતુલન જાળવવા માટે, વ્યક્તિએ પુષ્કળ પાણી પીવુ જોઈએ અને પાણીનુ પ્રમાણ વધુ હોય તેવો ખોરાક લેવો જોઈએ. બહાર હોય ત્યારે ઢીલા કપડાં પહેરો અને તમારી સફર દરમિયાન શક્ય તેટલુ છાંયડામાં રહેવાનો પ્રયાસ કરો.
હીટવેવ દરમિયાન મુસાફરી અને કસરત પણ મર્યાદિત હોવી જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ ગરમીથી પ્રભાવિત દેખાય તો તેને તરત જ ઠંડી જગ્યાએ લઈ જઈને સૂવડાવી દેવુ જોઈએ. અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિને પીવા માટે પુષ્કળ પાણી અથવા રિહાઈડ્રેશન પ્રવાહી આપવુ જોઈએ.
હીટવેવ દરમિયાન ખાન-પાન
નાળિયેર પાણીમાં 94 ટકા પાણીની સામગ્રીને કારણે તેમાં વિવિધ મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને વિટામિન્સ વધુ હોય છે. દિવસમાં એક ગ્લાસ નારિયેળ પાણી તમને દિવસભર હાઇડ્રેટેડ અને ઠંડુ રાખી શકે છે.
છાશ એ પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર ઠંડકનુ સાધન છે અને ગરમીની અસરોથી પોતાને બચાવવા માટે વર્ષો જૂનો ઘરેલુ ઉપાય છે.
તરબૂચ એ એન્ટીઑકિસડન્ટથી ભરપૂર ઉનાળાનુ ફળ છે જેમાં ઠંડકના ગુણ હોય છે જે તમને અંદરથી સારુ અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે. તરબૂચમાં 92 ટકા પાણી હોય છે, ઉનાળામાં તાજા અને હાઇડ્રેટેડ રહેવા માટે આનાથી વધુ સારુ બીજુ કંઈ ન હોઈ શકે.
ઉનાળાની ઋતુમાં ચા-કોફીનુ સેવન ટાળવુ જોઈએ. આ ડિહાઇડ્રેશન તરફ દોરી જાય છે. જેના કારણે તમે બીમાર પડી શકો છો. બને તેટલી ઓછી ચા કે કોફી પીઓ.
ભોજનમાં મસાલેદાર અને તળેલી વસ્તુઓ ઓછી કરો. ઉનાળાની ઋતુમાં તળેલા ખોરાક ખાવાથી શરીરમાં આળસ આવે છે અને આ ખોરાક સરળતાથી પચી શકતો નથી.
આયુર્વેદિક સલાહ
આયુર્વેદ અનુસાર, ઉનાળો પિત્તની ઋતુ છે, જેનો અર્થ છે કે તે અગ્નિ તત્વને અનુરૂપ છે, તેથી તમારે તમારા શરીરને સંતુલિત કરવા માટે ઠંડા ખોરાકની જરૂર છે. લંચ માટે તરબૂચ, અજમો, કાકડી, લીલા રસ અને કાચા સલાડ જેવા ખોરાક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો, જે ખાસ કરીને પિત્તના દોષને શાંત કરે છે. આ ઉપરાંત, હાઇડ્રેટેડ રહો અને છાશ અને નારિયેળ પાણી જેવી વસ્તુઓ પીઓ જે પિત્તના દોષને પણ શાંત કરે છે.
આરોગ્ય મંત્રાલયની ગાઈડલાઈન - શું કરવુ અને શું ન કરવુ
- ગરમીથી થતા રોગોથી બચવા માટે લોકોને હાઈ પ્રોટીન ખોરાક ન ખાવા.
- બપોરે 12 થી 3 વાગ્યાની વચ્ચે સૂર્યના સંપર્કમાં ન આવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
- સમયાંતરે ORS પીવો. લીંબુ પાણી, બટર મિલ્ક, લસ્સી, ફળોના રસ વગેરે જેવા ઘરે બનાવેલા પીણાંનુ સેવન કરો.
- પાર્ક કરેલા વાહનોમાં બાળકો અને પાલતુ પ્રાણીઓને છોડશો નહીં.
- સીધો સૂર્યપ્રકાશ ટાળવા માટે બહાર જતી વખતે છત્રી અથવા ટોપીનો ઉપયોગ કરો.
- દિવસ દરમિયાન સૂર્યની દિશાની બારીઓ અને દરવાજા બંધ રાખો. તેમને રાત્રે ખોલો, જેથી તાજી હવા અંદર આવી શકે.
- આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓ ઓછી કરો. જો એકદમ જરૂરી હોય તો, સવારે અને સાંજે ઘરની બહાર નીકળો.
- જો કોઈ વ્યક્તિનું શરીરનું તાપમાન ખૂબ ઊંચું હોય અને પરસેવો બંધ થઈ ગયો હોય, તો તરત જ 108/102 પર કૉલ કરો.
- સ્થાનિક હવામાન સાથે તાલમેલ રાખવા માટે રેડિયો સાંભળો, અખબારો વાંચો અને ટીવી જુઓ.
- ઉનાળામાં બહાર જતી વખતે હંમેશા સફેદ કે આછા રંગના ઢીલા સુતરાઉ કપડા પહેરો, ખાધા-પાણી પીધા પછી જ બહાર નીકળો.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
