બેટ દ્વારકા ડિમોલિશન પરની મુસ્લિમ જમાત ટ્રસ્ટની અરજી ગુજરાત હાઈકોર્ટે ફગાવી, જાણો શું કહ્યું?

Demolitions in Bet Dwarka: ગુજરાત હાઈકોર્ટે બેટ દ્વારકા ટાપુ પર ગેરકાયદેસર અતિક્રમણ તોડી પાડવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણય સામે બેટ ભાડેલા મુસ્લિમ જમાત ટ્રસ્ટ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી તમામ અરજીઓ ફગાવી દીધી છે.

ન્યાયાધીશ મૌના ભટ્ટે જણાવ્યું હતું કે, અરજીઓમાં યોગ્યતાનો અભાવ હતો અને તે ધ્યાનમાં લેવા યોગ્ય ન હતી. કોર્ટે અગાઉ આપવામાં આવેલી વચગાળાની રાહત પણ રદ કરી હતી.

જમીન માલિકી અંગે સરકારનું વલણ - ગુજરાત સરકારે દલીલ કરી હતી કે વિવાદિત જમીન સરકારી અથવા ગૌચર જમીન છે.

બેટ ભાડેલા મુસ્લિમ જમાત, જે આ માળખાઓ સાથે સંબંધિત હિતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનો દાવો કરતી હતી, તેની પાસે જમીન પર કોઈ માલિકી કે અધિકાર નથી.

સરકારી ઠરાવ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે, આવી જમીન ફક્ત રાજ્યની છે અને તેને કોઈપણ સમિતિ, ટ્રસ્ટ અથવા વકફને ટ્રાન્સફર કરી શકાતી નથી.

અતિક્રમણ દૂર કરવાના તબક્કાઓ - અતિક્રમણ દૂર કરવાની કામગીરી તબક્કાવાર હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન, 23 થી 29 ડિસેમ્બર 2024 દરમિયાન, દ્વારકા શહેરમાં અનેક બાંધકામો શાંતિપૂર્ણ રીતે દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.

બીજા તબક્કામાં, 3 થી 17 જાન્યુઆરી 2025 દરમિયાન, 406 રહેણાંક, વાણિજ્યિક અને ધાર્મિક બાંધકામોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.

આનાથી આશરે 121,746 ચોરસ મીટર સરકારી જમીન મુક્ત થઈ હતી જેની કિંમત રૂપિયા 62,72,97,000/- હતી. ત્રીજો તબક્કો 18 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ શરૂ થયો હતો.

ભૌગોલિક ચિંતાઓ અને સુરક્ષા મુદ્દાઓ - ગુજરાત સરકારે આ પ્રદેશના ભૌગોલિક મહત્વને નશીલા પદાર્થોની દાણચોરી જેવી રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર ગણાવ્યું હતું. આ પ્રવૃત્તિઓ અંગે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે.

ગુપ્તચર અહેવાલો દર્શાવે છે કે દેવભૂમિ દ્વારકાના માછીમારોને પાકિસ્તાનમાં અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા છે, અને ભારત પાછા ફરતા પહેલા તેમને ધાર્મિક શિક્ષણ આપવામાં આવ્યું છે.

ધાર્મિક બાંધકામો માટે તોડી પાડવાની સૂચનાઓ - કબ્રસ્તાનની જમીન પર દરગાહ અને મદરેસા માળખાં તોડી પાડવાની નોટિસ અંગે, 1989ના સરકારી ઠરાવમાં મૂળ ફાળવણી સિવાયના હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી જમીનને નોટિસ વિના ફરીથી મેળવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

આ ઠરાવ નિયુક્ત હેતુઓ ઉપરાંત બાંધકામ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા ફોટોગ્રાફ્સમાં કબ્રસ્તાનની જમીન પર મોટા અનધિકૃત બાંધકામો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

કબ્રસ્તાનની રચનાઓ અંગે સ્પષ્ટતા - કબ્રસ્તાનો પરના અનધિકૃત બાંધકામોને દૂર કરવા માટે લક્ષ્ય બનાવવામાં આવી રહ્યું છે; જોકે, કબ્રસ્તાનો પોતે જ અસ્પૃશ્ય રહેશે.

કબ્રસ્તાનોનું સ્થાનાંતરણ કોઈ વિકલ્પ નથી. સરકારે ભાર મૂક્યો કે શાળાઓ અથવા મદરેસા જેવી ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ કબ્રસ્તાનમાં ચલાવી શકાતી નથી.

ભૂતકાળમાં તોડી પાડવાના પ્રયાસો - દસ વર્ષ પહેલાં, ગેરકાયદેસર બાંધકામો દૂર કર્યા પછી, ગૌચર જમીન પર તોડી પાડવામાં આવી હતી.

આ પ્રયાસ છતાં, લગભગ 150 ઘરો અને માછલીના ગોદામો ફરી દેખાયા અને 2022 માં ફરીથી તોડી પાડવામાં આવ્યા છે. આ કાર્યવાહી નિયમિત વહીવટી પગલાં છે જેનો ધાર્મિક લાગણીઓ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

કોર્ટનો નિર્ણય સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં અનધિકૃત બાંધકામો સાથે જોડાયેલી સુરક્ષા ચિંતાઓને સંબોધતી વખતે જમીનના ઉપયોગ અંગે કાનૂની માળખાનું પાલન કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

English summary

Demolitions in Bet Dwarka: Gujarat High Court rejected all petitions on Bet Dwarka demolition, know what it said?