ગુજરાત સરકારે બજેટમાં કરી કરોડોની જોગવાઈ, છતા કુપોષણથી 18231 નવજાતના મોત

Malnutrition in Gujarat: છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં, ગુજરાતમાં કુપોષણને કારણે 18231 નવજાત શિશુઓના મૃત્યુ થયા છે, જેમ કે કોમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG) ના અહેવાલમાં પ્રકાશિત થયું છે.

આ ખુલાસો રાજ્યના કુપોષણ નાબૂદીના દાવાઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવે છે. નોંધપાત્ર નાણાકીય રોકાણો છતાં, શિશુ મૃત્યુ દર યથાવત છે.

CAG રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, 2017-18 અને 2022-23 વચ્ચે, 18,231 શિશુઓ જન્મના 24 કલાકની અંદર મૃત્યુ પામ્યા હતા.

વધુમાં, 83,538 નવજાત શિશુઓ તેમના પ્રથમ વર્ષ સુધી જીવિત રહી શક્યા ન હતા. આ ગુજરાતમાં કુપોષણને સંબોધવામાં સતત નિષ્ફળતા સૂચવે છે.

કુપોષણ અને બાળ મૃત્યુદર - કુપોષણ સામે લડવા માટે ૫૦૯ કરોડ રૂપિયા ખર્ચવા છતાં, ગુજરાતમાં હજુ પણ 5.40 લાખ કુપોષિત બાળકો છે.

નવજાત શિશુઓમાં મૃત્યુદર વધી રહ્યો છે, જે ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરે છે. પર્યાપ્ત આહાર અને વિટામિન્સની ઉપલબ્ધતા કુપોષણ દરમાં ઘટાડો કરી શકી નથી.

નોંધપાત્ર નાણાકીય ફાળવણી છતાં રાજ્ય આ મુદ્દાને ઉકેલવામાં અન્ય રાજ્યો કરતાં પાછળ છે. 2.5 કિલોથી ઓછા વજનવાળા નવજાત શિશુઓની ટકાવારી 11.63 ટકા છે, જે શિશુ મૃત્યુદરમાં ચિંતાજનક વધારો દર્શાવે છે.

આરોગ્ય કેન્દ્રોનો અભાવ - ગંભીર કુપોષિત નવજાત શિશુઓની સારવાર માટે પોષણ પુનર્વસન કેન્દ્રોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

જોકે, CAG રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, અરવલ્લી, બોટાદ, દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, મહિસાગર, મોરબી અને પોરબંદર જિલ્લામાં આવા કોઈ કેન્દ્રો અસ્તિત્વમાં નથી. શિશુ મૃત્યુ દર ઘટાડવા માટે આ કેન્દ્રો મહત્વપૂર્ણ છે.

ગંભીર કુપોષણથી પીડાતા 8.82 લાખ શિશુઓમાંથી, ફક્ત 94000 શિશુઓને આરોગ્ય કર્મચારીઓ તરફથી ચેક મળ્યા, જેમને ઘરે ઘરે જવાના હતા. વધુમાં, 1.63 લાખ શિશુઓને કુપોષણ માટે સારવાર કેન્દ્રોમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા.

કુપોષણને સંબોધવામાં પડકારો - 2017 ના રાષ્ટ્રીય પોષણ મિશન માર્ગદર્શિકાનો હેતુ ઓછા વજનવાળા શિશુ મૃત્યુ દર ઘટાડવાનો હતો, પરંતુ ગુજરાતમાં તે સફળ થયો નથી.

ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાઓને પૂરતું પોષણ ન મળવાને કારણે નબળા બાળકોનો જન્મ થાય છે.

આ પરિસ્થિતિ માતૃત્વ અને બાળ સ્વાસ્થ્ય સુધારવા માટે ફાળવવામાં આવેલા નોંધપાત્ર પ્રયાસો અને સંસાધનો છતાં કુપોષણને અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરવા માટે રાજ્યના સંઘર્ષને પ્રકાશિત કરે છે.

CAG રિપોર્ટ ગુજરાતની આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થામાં આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાને ઉકેલવા માટે અસરકારક પગલાં લેવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.

English summary

Gujarat government has made provision of crores in budget, yet 18231 newborns die due to malnutrition