Budget 2021 Special: બજેટમાં સરકાર પાસેથી ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ શું છે અપેક્ષા?

દુનિયા હવે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની નિર્ભરતાને સમાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ ઈચ્છે છે કે ભારતમાં લોકો ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને બદલે પેટ્રોલ-ડીઝલ તરફ સ્વિચ કરે જેથી તેલ પર નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે. ભારત સરકારે 2030 સુધીમાં ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રે ઇલેક્ટ્રિક વાહનના વેચાણને 30 ટકા સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યું છે. હવે આ લક્ષ્યને પૂર્ણ કરવા માટે, ઉત્પાદન, સંશોધન અને વિકાસના મોડેલને અપનાવવાની એક વ્યાપક યોજનાને સાત બનાવવાની જરૂર છે. આ બજેટમાં સરકાર આ માટે શું કરશે તે જોવું પણ ખૂબ મહત્વનું રહેશે.

2040 સુધીમાં ભારત ચોથું મોટું બજાર બનશે

• એક અનુમાન મુજબ, 2040 સુધીમાં ભારત ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનું ચોથું સૌથી મોટું બજાર બનશે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાંતો કહે છે કે હવે એવો સમય આવી ગયો છે જ્યારે સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને અપનાવવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ.
• નિષ્ણાંતોના મતે આ વખતનું બજેટ એક પ્રસંગ છે જ્યારે સરકારે આ ક્ષેત્રમાં જાહેરાત કરવી જોઈએ, જે પીએમ મોદીના સ્વનિર્ભર ભારતના સપનાને વેગ આપશે. વળી, આગામી વર્ષોમાં ભારતના માર્ગો પર વધુ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો દોડાવવાનો માર્ગ સાફ થવો જોઇએ.
• ઇલેક્ટ્રિક વાહન બજારના મુખ્ય ખેલાડીઓ અંગે કેન્દ્રીય બજેટ 2021-22માં મોટી ઘોષણા કરવામાં આવી શકે છે. આમાં સૌથી અગ્રણી ચાર્જિંગ સ્ટેશન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપના માટે નાણાં એકત્ર કરવાનું છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે સૌથી અગત્યની વસ્તુ ચાર્જિંગ સ્ટેશનની ઉપલબ્ધતા છે. આ માટે, પેટ્રોલ અથવા સીએનજી પમ્પના મોડેલ પર ચાર્જિંગ સ્ટેશન હોવા જોઈએ, તે પછી જ લોકોનો ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફનો ટ્રેન્ડ વધશે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને અપનાવવા માટે ચાર્જિંગ વાહનો માટે માળખાગત સુવિધાઓનો અભાવ એ દેશનો સૌથી મોટો પડકાર છે. જોકે ભારતીય બજારમાં અમેરિકન કંપની ટેસ્લાના પ્રવેશથી આશાઓ ઉભી થઈ છે. ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કની કંપની હાલમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં વધુને વધુ કામ કરી રહી છે.

ચાર્જિંગ સ્ટેશન માટેનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

• ઉદ્યોગ અપેક્ષા રાખે છે કે, સરકાર ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ચાર્જિંગ સ્ટેશનો અને બેટરી બદલવા માટે માળખાગત સુવિધા તૈયાર કરવા માટે બજેટમાં મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા બતાવે.
• ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા લોકોની માંગ છે કે સરકારની ઇલેક્ટ્રિક વાહન નીતિમાં વધુ સ્પષ્ટતા હોવી જોઈએ. આ સાથે, ઉદ્યોગ પણ સરકાર તરફથી ઘણી રાહ જોઈ રહેલ સ્ક્રpingપિંગ નીતિ અંગે અપેક્ષા રાખે છે. આ નીતિ omટોમોબાઇલ વેચાણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે વાહનની તંદુરસ્તીને પણ મહત્વ આપશે જે ખૂબ મહત્વનું છે.
• નિષ્ણાતો કહે છે કે 2021 ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ક્રાંતિકારી પરિવર્તનનું વર્ષ હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગને વૈશ્વિક મંચ પર મૂકવા સરકારે બજેટમાં પગલાં ભરવા જોઈએ. ઉદ્યોગ પણ કાચા અને ઉત્પાદન પર લાગુ કર માળખા પર પુનર્વિચાર કરશે તેવી અપેક્ષા છે. હાલમાં, ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ કાચા માલ પર 18% જીએસટી અને બાહ્ય સપ્લાય પર 5% ટેક્સ આકર્ષે છે. તે જ સમયે, ઉત્પાદકોને રોકડ પ્રવાહમાં મદદ માટે સરકારે પણ પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ.

2020 માં 600 કરોડની ફાળવણી

• 2020 માં, નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારામણે પોતાના બજેટ ભાષણમાં એકવાર પણ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો ઉલ્લેખ કર્યો ન હતો, પરંતુ સરકારે હાઇબ્રીડ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે 600 કરોડ રૂપિયાથી વધુની ફાળવણી કરી હતી. 2020 માં હિસ્સેદારોને સીધો લાભ આપવાને બદલે સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની માંગ વધારવાની યોજના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
• અગાઉ સરકારે ઇવી પરના જીએસટીને 12% થી ઘટાડીને 5% કરી દીધો હતો અને આવા વાહનોની ખરીદી માટે લોન પર 1.5 લાખ રૂપિયાની વધારાની આવકવેરામાં ઘટાડો કર્યો હતો. 2019 માં, સરકારે ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉત્પાદન કેન્દ્ર સ્થાપવા માટે પણ રોકાણની જાહેરાત કરી હતી. આમાંની મોટાભાગની ઘોષણાઓ હજી કાગળ પર છે અને અપેક્ષા છે કે આ વખતે સરકારે તેમને જમીન પર લાવવા માટે નક્કર કાર્યક્રમ રજૂ કરવો જોઈએ.

આ પણ વાંચો: સર્વદળીય બેઠકમાં બોલ્યા પીએમ મોદી, કહ્યું - વાતચીતથી જ કરાશે ખેડૂત આંદોલનનુ સમાધાન

English summary

Budget 2021 Special: What is expected of the electric vehicle industry from the government in the budget?