Boycott Maldives: ભારત સાથે વિવાદ વચ્ચે માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ ચીન રવાના, જાણો શું છે તેમનો એજન્ડા

Maldives President Mohamed Muizzu departs for China: ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના આમંત્રણને પગલે માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ મુઈઝુ તેમની પત્ની સાજીદા મોહમ્મદ સાથે રવિવારે રાત્રે ચીનની સત્તાવાર સરકારી મુલાકાત માટે રવાના થયા હતા.

દેશમાંતી ભારતીય સૈન્ય કર્મચારીઓ વાપસીને લઈને ભારત સાથેના તણાવપૂર્ણ સંબંધો વચ્ચે મુખ્ય રીતે બેઈજિંગના સમર્થક ગણાતા મુઈઝુ ચીનની મુલાકાતે છે.

માલદીવના રાષ્ટ્રપતિએ એ પરંપરા તોડી દીધી છે જે માલદીવના રાષ્ટ્રપતિઓ અત્યાર સુધી અનુસરતા આવ્યા છે, જે અંતર્ગત તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા ભારતની હતી. રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ મોહમ્મદ મુઈઝુએ પહેલા તુર્કીની મુલાકાત લીધી અને ત્યારબાદ તેમની બીજી મુલાકાત ચીનની છે.

બંને દેશો આ મુલાકાત દરમિયાન તેમના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા માટે સંખ્યાબંધ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરે તેવી અપેક્ષા છે અને શી જિનપિંગ એક સ્વાગત સમારોહ અને મોહમ્મદ મુઇઝ્ઝુ માટે સ્વાગત ભોજન સમારંભનું આયોજન કરશે. બંને રાષ્ટ્રપતિઓ મંત્રણા કરશે અને દ્વિપક્ષીય સહયોગ દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર સમારોહમાં ભાગ લેશે.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા વાંગ વેનબિને જણાવ્યું હતું કે, "રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપનાથી છેલ્લા 52 વર્ષોમાં, બંને દેશોએ એકબીજા સાથે આદરપૂર્વક વર્તન કર્યું છે અને એકબીજાને ટેકો આપ્યો છે, જેનાથી વિવિધ આકાર અને કદના દેશો વચ્ચે સમાનતા અને પારસ્પરિક લાભનુ એક સારુ ઉદાહરણ સ્થાપિત થયુ છે.''

ચીનના વડાપ્રધાન લી કિઆંગ અને નેશનલ પીપલ્સ કોંગ્રેસની સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ ઝાઓ લેજી પણ આ સમયગાળા દરમિયાન માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ મુઈઝુને મળશે. નવા ચૂંટાયેલા વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ મોહમ્મદ લતીફ પછી તાજેતરના અઠવાડિયામાં ચીનની મુલાકાત લેનારા મુઇઝુ બીજા સૌથી મોટા નેતા હશે.

માલદીવની અગાઉની સરકારે ભારત સાથે ખૂબ જ મજબૂત સંબંધો જાળવી રાખ્યા હતા, પરંતુ મોહમ્મદ મુઈઝુ ધીમે ધીમે આ સંબંધોને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે. વ્યાપક દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને માલદીવની ભારત સાથેની નિકટતાને જોતાં, તાજેતરના ભૂતકાળમાં મુઇઝુના પુરોગામીઓએ પ્રથમ ભારતની મુલાકાત લીધી હતી, પરંતુ હવે ચીને ત્યાંના મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરીને ટાપુ રાષ્ટ્રમાં પોતાનો પ્રભાવ વધાર્યો છે.

મોહમ્મદ મુઈઝુ નવેમ્બરમાં ભારતને બદલે તુર્કીની પ્રથમ સત્તાવાર મુલાકાતે ગયા હતા. આને માલદીવના રાષ્ટ્રપતિના ભારત વિરોધી વલણના અન્ય સંકેત તરીકે જોવામાં આવતું હતું, કારણ કે તેઓ ટાપુ રાષ્ટ્રને ભારતીય સહાયથી દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. મુઇઝુના નજીકના સાથી અને માલદીવની પ્રોગ્રેસિવ પાર્ટીના ભૂતપૂર્વ ચીન તરફી નેતા અબ્દુલ્લા યામીન પણ તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા પર ભારત આવ્યા હતા.

જો કે, મુઇઝુ બાદમાં 1 ડિસેમ્બરે દુબઈમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ક્લાયમેટ ચેન્જ કોન્ફરન્સ, જેને COP28 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મળ્યા હતા અને વ્યાપક દ્વિપક્ષીય સંબંધોની પ્રગતિ અંગે ચર્ચા કરી હતી. બંને નેતાઓ બહુપક્ષીય સંબંધો પર ચર્ચા કરવા અને સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા માટે કોર ગ્રુપ બનાવવા માટે સંમત થયા હતા.

ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં મોહમ્મદ મુઇઝુ સત્તામાં આવ્યા ત્યારથી માલદીવ અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ છે. 'ઈન્ડિયા આઉટ' ઝુંબેશનું નેતૃત્વ કરનાર મોહમ્મદ મુઈઝુએ નવી દિલ્હીને માલદીવમાંથી ભારતીય સૈનિકો પાછી ખેંચવા કહ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, મુઇઝુએ 77 ભારતીય કર્મચારીઓને હટાવવાની માંગ કરી અને ભારત સાથેના 100 કરારોની સમીક્ષા કરવાનો આદેશ પણ આપ્યો. મોહમ્મદ મુઇઝુની સરકારે ભારત સાથેના હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વે કરારને છોડવાની તેની યોજના પણ જાહેર કરી છે.

માલદીવ ભારતની નેબર ફર્સ્ટ નીતિના સૌથી મોટા લાભાર્થીઓમાંનું એક છે, જેણે જાહેર કલ્યાણ, માનવતાવાદી સહાયતા, આપત્તિ રાહત અને દેશમાં ગેરકાયદેસર દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓ સામે લડવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે. માલદીવ ભારતની 'નેબરહુડ ફર્સ્ટ પોલિસી'ના સૌથી મોટા લાભાર્થીઓમાંનું એક છે, જેણે દેશમાં જાહેર કલ્યાણ, માનવતાવાદી સહાયતા, આપત્તિ રાહત અને દેશમાં ગેરકાયદેસર દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓ સામે લડવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

તમને જણાવી દઈએ કે માલદીવ અને ભારત વચ્ચે હાલમાં વિવાદ શરુ થયો હતો, જેમાં ભારત-માલદીવના સંબંધોને વધુ નુકસાન થવાની ધમકી મળી હતી, જ્યારે કેટલાક મંત્રીઓએ ભારતીય વડા પ્રધાનની તેમની તાજેતરની લક્ષદ્વીપ મુલાકાત પર અપમાનજનક ટિપ્પણી કરી હતી. માલદીવના યુવા સશક્તિકરણ, માહિતી અને કલાના નાયબ મંત્રી મરિયમ શિયુનાએ પીએમ મોદીની તસવીરો પર ટિપ્પણી કરતા તેમને 'જોકર' અને 'ઈઝરાયલની કઠપૂતળી' ગણાવ્યા.

કેટલાક મંત્રીઓએ એવી ટિપ્પણી પણ કરી હતી કે ભારતીય દરિયાકિનારા માલદીવના પ્રવાસન સ્થળોની સ્વચ્છતાના સ્તરને પહોંચી વળતા નથી. શાસક પ્રોગ્રેસિવ પાર્ટી ઑફ માલદીવ્સ (PPM) ના કાઉન્સિલ મેમ્બર ઝાહિદ રમીઝે ટ્વિટર પર લખ્યું કે "આ પગલું શાનદાર છે. જો કે, અમારી સાથે સ્પર્ધા કરવાનો વિચાર ભ્રામક છે. અમે જે સેવા આપીએ છીએ તે તેઓ કેવી રીતે પ્રદાન કરી શકે? તેઓ આટલા સ્વચ્છ કેવી રીતે હોઈ શકે?"

આનાથી સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર મોટો વિવાદ થયો, કારણ કે હજારો ભારતીયોએ માલદીવની તેમની બુકિંગ અને ફ્લાઇટ ટિકિટો રદ કરી દીધી હતી. અક્ષય કુમાર જેવી હાઈ-પ્રોફાઈલ હસ્તીઓ પણ રાજ્યના વડા વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓની નિંદા કરવા માટે સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય થઈ ગઈ હતી. આ ટિપ્પણીએ માલદીવના લોકોમાં ચિંતા વધારી છે, કારણ કે તેમની અર્થવ્યવસ્થા પર્યટન પર ખૂબ જ નિર્ભર છે, જેમાં ભારત સૌથી વધુ યોગદાન આપે છે.

English summary

Maldives President and first lady leaves for China amid dispute with India, know the agenda.