આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવઃ જાણો, મા ભારતીના સપૂત જીત સિંહની શૌર્યગાથા, હિમાચલમાં થયો જન્મ

વન ઈન્ડિયા એવા વીર પુત્રો વિશે જણાવી રહ્યુ છે જેમણે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં અજોડ યોગદાન આપ્યુ હતુ. આજે કહાની જીત સિંહની.

Updated: Tuesday, August 9, 2022, 12:15 [IST]

કાંગડા(હિમાચલ પ્રદેશ): ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં અસંખ્ય વીર વ્યક્તિઓએ યોગદાન આપ્યુ છે. દેશ આઝાદીની 75મી વર્ષગાંઠ ઉજવવા જઈ રહ્યો છે. ભારત સરકારે તેને આઝાદીનો અમૃત ઉત્સવ ગણાવ્યો છે. છેલ્લા એક વર્ષથી આઝાદીના અમૃત મહોત્સવ અંતર્ગત વિવિધ કાર્યક્રમોનુ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યુ છે. આ સાથે લોકોમાં આઝાદી અંગે જાગૃતિ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ એપિસોડમાં વન ઈન્ડિયા એવા વીર પુત્રો વિશે જણાવી રહ્યુ છે જેમણે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં અજોડ યોગદાન આપ્યુ હતુ. આજે કહાની જીત સિંહની.

દેશ સેવાનુ દૂર્લભ સૌભાગ્ય

1919માં જન્મેલા જીત સિંહે 68 વર્ષ સુધી દેશની સેવા કરી હતી. પિતા હરિ સિંહ અને માતા કલાવતીના ઘરે જન્મેલા જીત સિંહનો પરિવાર આર્થિક રીતે નબળો હતો પરંતુ જીત શારીરિક રીતે મજબૂત હતો. જીતસિંહનું શિક્ષણ પૂરુ ન થઈ શક્યુ પરંતુ શારીરિક વિશેષતાઓને કારણે તેમને દેશની સેવા કરવાનો દુર્લભ લહાવો મળ્યો.

જુઓ સપૂત જીત સિંહજીનો ફાઈલ ફોટો (સૌજન્ય amritmahotsav.nic.in)

1940માં સેનામાં ભરતી

વર્ષ 1940માં જ્યારે મોટી સંખ્યામાં સેનાની ભરતી કરવામાં આવી રહી હતી અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ માટે લોકોને તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા હતા તે સમયે જીત સિંહે પણ સેનામાં સામેલ થવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. 1940માં જીત સિંહ સેનામાં જોડાયા અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન તેઓ બ્રિટિશ આર્મી વતી લડ્યા. જો કે, જીતના માર્ગમાં ઘણા પડકારો આવવાના હતા. આ જ પડકારોમાં જાપાનમાં જીતને બંદી બનવી લેવાનુ પણ શામેલ હતુ. લાંબા સમય સુધી કેદમાં રહ્યા પછી જીત આઝાદી પછી ભારત પરત ફર્યા.

ઑલ ઈન્ડિયા INA સમિતિના સભ્ય હોવાનો પુરાવો (ફોટો ક્રેડિટ-amritmahotsav.nic.in)

12 વર્ષ સુધી વિદેશની જેલોમાં રહ્યા

બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન જીત સિંહને જાપાનમાં કેદી બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ પછી જીતને નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ સાથે જોડાવાનો લહાવો મળ્યો. આઝાદ હિંદ ફોજમાં સૈનિક તરીકે ભરતી થયેલા જીત સિંહને પણ શરૂઆતમાં આઝાદી પ્રેમીઓની જેમ ઘણી યાતનાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તે 12 વર્ષ સુધી સિંગાપોર અને મલાયાની જેલમાં હતા. જીત સિંહના પારિવારિક ઈન્ટરવ્યુમાં જાણવા મળ્યુ હતુ કે જેલના એક વાડામાં કોઈ ભાગી ન જાય તે માટે ચારે બાજુથી કરંટ છોડવામાં આવતા હતા. ખાવા માટે ખૂબ જ ઓછો ખોરાક મળતો હતો. કેટલીકવાર તો ઘણા દિવસો સુધી ખોરાકના અભાવે ઘાસ ખાઈને જીવવુ પડતુ હતુ.

જુઓ બેંક ખાતાની તસવીર (ફોટો ક્રેડિટ- amritmahotsav.nic.in)

37 વર્ષ પહેલા ચિરનિંદ્રામાં પોઢી ગયા જીત

1947માં ભારતની આઝાદી બાદ જ્યારે જીત સિંહ જાપાનથી ભારત પરત ફર્યા ત્યારે તેઓ ઘરે પાછા ફર્યા ત્યારે તેમના લગ્ન કલાવતી સાથે થયા હતા. આજીવિકા માટે જીતે અમૃતસરમાં કાપડના કારખાનામાં કામ કરવાનુ શરૂ કર્યુ. શરૂઆતમાં તેમને તે સમયે 25 રૂપિયા પેન્શન મળતુ રહ્યુ. 1967માં જીત સિંહને પેરાલિસિસનો હુમલો આવ્યો. તેમના શરીરનો ત્રીજા ભાગનો ભાગ લકવો થઈ ગયો હતો. 1985માં 18 વર્ષ સુધી જીવન અને મૃત્યુની લડાઈ લડ્યા પછી જીત સિંહ ચિરનિંદ્રામાં પોઢી ગયા.

યોગદાનનુ સમ્માન જુઓ દુર્લભ ફોટો (સૌજન્ય- amritmahotsav.nic.in)

યોગદાનને સમ્માન

ભારત સરકાર તરફથી આઝાદીની ચાલીસમી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે જીતના સ્મરણીય યોગદાનમાં તામ્રપત્ર અર્પણ કરવામાં આવ્યુ. તત્કાલીન વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ જીત સિંહને મરણોત્તર તામ્રપત્ર અર્પણ કર્યુ હતુ જેથી યુવા પેઢી પણ સ્વતંત્રતામાં તેમના યોગદાનથી વાકેફ થઈ શકે. હવે સ્વતંત્રતાના અમૃત પર્વમાં ભારત સરકાર સ્વતંત્રતાના અનામી પ્રેમીઓ વિશે માહિતી આપવા માટે એક વેબસાઇટનુ સંચાલન કરી રહી છે. અમૃત મહોત્સવ ડૉટ એનઆઈસી ડૉટ ઈન (amritmahotsav.nic.in) નામનુ પોર્ટલ આઝાદીની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ચાલી રહ્યુ છે. અહીં અનસંગ હીરોઝ એટલે કે અનસંગ સ્ટાર્સ અને મા ભારતીના બહાદુર પુત્રો વિશેની માહિતી છે.