21 Gun Salute : કેમ અપાય છે 21 તોપોની સલામી? જાણો ક્યારે અને કેવી રીતે શરૂઆત થઈ?

21 Gun Salute : હાલમાં જ દુનિયાને અલવિદા કહીને રવાના થયેલા મનમોહન સિંહને રાજકિય સન્માન સાથે અંતિમ વિદાય આપવામાં આવી હતી.

મનમોહન સિંહના અંતિમ સંસ્કાર દિલ્હીના નિગમબોધ ઘાટ સાથે કરવામાં આવ્યા. અહીં તેમને 21 તોપોની સલામી સાથે વિદાય આપવામાં આવી.

જણાવી દઈએ કે, ભારતમાં પ્રજાસત્તાક દિવસે અને વિદેશી રાજ્યના વડા સિવાયના કોઈપણ મહાનુભાવને સન્માનિત કરવા 21 બંદૂકોની સલામી આપવામાં આવે છે. આ સર્વોચ્ચ સૈન્ય સન્માન માનવામાં આવે છે.

ભારતમાં 21 તોપોની સલામી આપવાની પરંપરા લગભગ 150 વર્ષ જૂની છે. દેશની આઝાદી બાદ જ્યારે ડૉ.રાજેન્દ્ર પ્રસાદ 26 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ દેશના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ત્યારે તેમને 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવી હતી.

આ પછી તે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણ બની ગયું અને 1971 થી રાષ્ટ્રપતિ, વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને મહાનુભાવોને 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવી છે.

21 બંદૂકોની સલામી એ સર્વોચ્ચ સૈન્ય સન્માન છે. જ્યારે પણ કોઈ વિદેશી રાજ્યના વડા ભારત આવે અથવા મહાનુભાવોનું સન્માન કરવાનું હોય ત્યારે 21 બંદૂકોની સલામી આપવામાં આવે છે. આ સન્માન 1721 ફિલ્ડ બેટરી દ્વારા આપવામાં આવે છે, જેનું મુખ્યાલય મેરઠમાં છે. આ ટુકડીના લગભગ 122 સૈનિકો મહાનુભાવોને 21 તોપોની સલામી આપે છે.

21 તોપોની સલામીમાં 8 તોપોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન 7 તોપોમાંથી 3-3 ગોળા ચલાવવામાં આવે છે અને 8મી તોપ અલગ રહે છે. સલામી આપતી વખતે, દર 2.25 સેકન્ડના અંતરે 3 શેલ છોડવામાં આવે છે અને સલામીની સમગ્ર પ્રક્રિયા 52 સેકન્ડમાં સમાપ્ત થાય છે.

જ્યારે કોઈને 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવે ત્યારે વાસ્તવિક શેલ છોડવામાં આવતા નથી, પરંતુ તેમની જગ્યાએ ઔપચારિક કારતુસ તરીકે ઓળખાતા વિશેષ શેલોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ માત્ર અવાજ અને ધુમાડો કરે છે. આનાથી કોઈને નુકસાન થતું નથી.

English summary

Why is a 21-gun salute given? Know when and how it started?