અમદાવાદની હવા બની ઝેરી: AQI 210ને પાર, ઠંડી વચ્ચે ધુમ્મસભર્યું વાતાવરણ

By Desk

Updated: Saturday, November 29, 2025, 14:18 [IST]

Ahmedabad Air Pollution: અમદાવાદમાં સરેરાશ એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 210ને પાર, થલતેજમાં સૌથી વધુ 217 AQI નોંધાયો, શિયાળામાં પ્રદૂષણ વધતાં COPD (ક્રોનિક ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ પલ્મોનરી ડિસીઝ)ના કેસોમાં 30% નો વધારો.

ગુજરાતની આર્થિક રાજધાની અમદાવાદમાં હવામાન ઠંડું પડવાની સાથે જ હવાની ગુણવત્તા (Air Quality) ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. અમદાવાદ શહેરમાં સરેરાશ એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 210ને પાર કરી ગયો છે, જે 'ખરાબ' (Poor) કેટેગરીમાં આવે છે. શિયાળાની શરૂઆત થતાં જ વાયુ પ્રદૂષણનું સ્તર ખતરનાક રીતે વધ્યું છે, જેના કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવતા લોકો માટે પરિસ્થિતિ વધુ જોખમી બની છે.

શહેરના મુખ્ય વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ

શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં AQI 200થી વધુ નોંધાયો છે, જે દર્શાવે છે કે હવા ઝેરીલી બની છે.

COPDના કેસોમાં 30% નો વધારો

શિયાળામાં પ્રદૂષણ તેના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચતું હોવાથી ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય અવગણી શકાય નહીં. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, કોરોના મહામારી પછીના વર્ષોમાં ક્રોનિક ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ પલ્મોનરી ડિસીઝ (COPD) ના કેસોમાં લગભગ 30 ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.

નવા દર્દીઓ: હવે 40થી 50 વર્ષની વયના લોકોમાં પણ COPDના લક્ષણો જોવા મળી રહ્યા છે.
લક્ષણો: સતત ખાંસી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતી જકડાઈ જવી અને થાક લાગવો મુખ્ય લક્ષણો છે.
બિન-ધૂમ્રપાન કરનારા: વાયુ પ્રદૂષણને કારણે ધૂમ્રપાન ન કરનારા યુવાનોમાં પણ શ્વાસની સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના મત મુજબ, વિશ્વમાં લોકોના મૃત્યુ માટેના કારણોમાં COPD ચોથા ક્રમેથી હવે ત્રીજા ક્રમે આવી ગયું છે.

પલ્મોનરી ફંક્શન ટેસ્ટ (PFT) છે જરૂરી

પલ્મોનોલોજિસ્ટ્સનું કહેવું છે કે લોકોએ જાગૃતિ અને સમયસર ટેસ્ટિંગને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. ડાયાબિટીસ અથવા કોલેસ્ટ્રોલ કરતાં ફેફસાંના આરોગ્યને ઓછી ગંભીરતાથી લેવામાં આવે છે.

PFTનું મહત્ત્વ: પલ્મોનરી ફંક્શન ટેસ્ટ (PFT) એક સરળ અને ઝડપી ટેસ્ટ છે, જે વ્યક્તિના ફેફસાં કેટલી સારી રીતે કામ કરે છે તેની માહિતી આપે છે. ઘણા દર્દીઓ ફેફસાંને પહેલેથી જ નુકસાન થઈ ગયું હોય ત્યારે સારવાર માટે આવે છે.
વહેલું નિદાન: વહેલું PFT સ્ક્રીનિંગ COPDનું વહેલું નિદાન કરી શકે છે. જેમ ડાયાબિટીસ મેનેજ થાય છે, તેમ યોગ્ય દવા દ્વારા COPDને પણ કાર્યક્ષમ રીતે મેનેજ કરી શકાય છે.

બચાવ માટે શું કરવું?

શિયાળાની સિઝનમાં ઠંડી હવા પ્રદૂષકોને જમીનની નજીક રોકી રાખે છે, જેનાથી ધૂળ, ધુમાડો, રજકણો અને વાહનોના ધુમાડાની માત્રા વધી જાય છે. આ પ્રદૂષકો શ્વાસનળીમાં બળતરા પેદા કરે છે અને ફેફસાંની ક્ષમતા ઘટાડે છે.

માસ્ક પહેરો: ઘરની બહાર નીકળતી વખતે માસ્ક પહેરવો જોઈએ.
પ્રવાસ ટાળો: પ્રદૂષણ વધુ હોય તેવા સ્થળોએ જવાનું ટાળવું જોઈએ, જેથી ફેફસાં પરનો તણાવ ઘટે.