ગુજરાતમાં લો-કાર્બન સિમેન્ટ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવા માટે અંબુજા સિમેન્ટ્સે લીલેક સાથે ભાગીદારી કરી

અંબુજા સિમેન્ટ્સ ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા તેના સંઘીપુરમ પ્લાન્ટ ખાતે વ્યાવસાયિક સ્તરનો લો-કાર્બન સિમેન્ટ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવા માટે યુકે સ્થિત ક્લીન ટેકનોલોજી ફર્મ લીલેક લિમિટેડ (Leilac Limited) સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં પ્રવેશી છે. આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ પ્રોસેસ ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરવાનો, રિન્યુએબલ એનર્જીના ઉપયોગને વેગ આપવાનો અને સંભવિત રીતે વાર્ષિક ૧ મિલિયન ટનથી વધુ CO2 કેપ્ચર કરવાનો છે, જે ભારતમાં સિમેન્ટના ડીકાર્બોનાઇઝેશનને સપોર્ટ કરશે.

સંઘીપુરમ ખાતે લો-કાર્બન સિમેન્ટ પાયલોટ

આ સહયોગનો હેતુ એડવાન્સ કાર્બન કેપ્ચર અને હાઇબ્રિડ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન ટેકનોલોજીનું મૂલ્યાંકન કરવાનો છે, જે સિમેન્ટ ઉત્પાદનમાંથી કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી શકે છે અને ભારતમાં ટકાઉ સિમેન્ટ ઉત્પાદનનો માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. આ ડેમોન્સ્ટ્રેશન પ્રોજેક્ટ અંબુજા સિમેન્ટ્સના વાર્ષિક ૬.૬ મિલિયન ટન (MTPA) ની ક્ષમતા ધરાવતા સંઘી સિમેન્ટ પ્લાન્ટ ખાતે લાગુ કરવામાં આવશે. તે લીલેકની કાર્બન કેપ્ચર ટેકનોલોજી અને હાઇબ્રિડ ઇલેક્ટ્રિક હીટિંગ સિસ્ટમ્સના સંકલનનું મૂલ્યાંકન કરશે જેથી સિમેન્ટ બનાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા અનિવાર્ય કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જનને કેપ્ચર કરવાની સાથે રિન્યુએબલ એનર્જીનો ઉપયોગ વધારી શકાય.

કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજી સિમેન્ટ ઉત્પાદનમાં કોલસાના વપરાશને નાબૂદ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જ્યારે વૈકલ્પિક ઇંધણના લવચીક ઉપયોગને સક્ષમ બનાવે છે. જો આ સફળ રહેશે, તો પ્રોજેક્ટને સાતથી આઠ ગણો વિસ્તૃત કરી શકાય છે, જેમાં વાર્ષિક એક મિલિયન ટનથી વધુ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ કેપ્ચર કરવાની ક્ષમતા હશે. કંપનીઓનો દાવો છે કે સૂચિત સુવિધા વિશ્વના સૌથી મોટા ઔદ્યોગિક સ્તરના લો-કાર્બન સિમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સમાંની એક બની શકે છે.

અંબુજા સિમેન્ટ્સના ડાયરેક્ટર કરણ અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે સિમેન્ટ સેક્ટરના લો-કાર્બન ભવિષ્ય તરફના સંક્રમણ માટે ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન અને મજબૂત ઉદ્યોગ સહયોગની જરૂર છે. અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે, "લીલેક સાથેની અમારી ભાગીદારી નેક્સ્ટ જનરેશન ટેકનોલોજીના મૂલ્યાંકન માટેની અમારી પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે, જે ઉર્જા કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા અને લાંબા ગાળાના ટકાઉ વિકાસને ટેકો આપવાની સાથે પ્રોસેસ ઉત્સર્જનને ઘટાડી શકે છે."

આ પહેલ અંબુજા સિમેન્ટ્સની વ્યાપક ડીકાર્બોનાઇઝેશન વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે અને ૨૦૫૦ માટે તેના સાયન્સ બેઝ્ડ ટાર્ગેટ્સ ઇનિશિયેટિવ (SBTi)-વેલિડેટેડ નેટ-ઝીરો ટાર્ગેટને સપોર્ટ કરે છે. કંપની લગભગ ૧ ગીગાવોટ (GW) ની કેપ્ટિવ ગ્રીન પાવર ક્ષમતા દ્વારા રિન્યુએબલ એનર્જીનો ઉપયોગ પણ વધારી રહી છે. કંપની માને છે કે આ સહયોગ કાર્બન કેપ્ચર ટેકનોલોજીની વ્યાવસાયિક સદ્ધરતામાં સુધારો કરી શકે છે, જે સિમેન્ટ ઉદ્યોગમાં મોટા પાયે આયોજનને વધુ વ્યવહારુ બનાવશે.

લીલેક લિમિટેડના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર ડેનિયલ રેનીએ જણાવ્યું હતું કે અંબુજા સિમેન્ટ્સ વિશ્વના સૌથી મોટા અને અદ્યતન સિમેન્ટ ઉત્પાદન નેટવર્ક્સમાંનું એક ચલાવે છે. રેનીએ જણાવ્યું હતું કે, "સાથે મળીને, અમારો હેતુ વૈશ્વિક સિમેન્ટ ઉદ્યોગ માટે આર્થિક, પુનરાવર્તિત થઈ શકે તેવો અને ભવિષ્ય માટે સુરક્ષિત ઉકેલ પ્રદર્શિત કરવાનો છે."

અંબુજા સિમેન્ટ્સ હાલમાં ભારતમાં ૨૪ સંકલિત ઉત્પાદન પ્લાન્ટ અને ૨૨ ગ્રાઇન્ડિંગ યુનિટ્સમાં ૧૦૯ MTPA ની સિમેન્ટ ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવે છે. કંપની 2050 સુધીમાં નેટ-ઝીરો ઉત્સર્જન હાંસલ કરવાની તેની પ્રતિબદ્ધતાના ભાગરૂપે રિન્યુએબલ એનર્જી, વેસ્ટ હીટ રિકવરી સિસ્ટમ્સ અને અન્ય ટકાઉપણું પહેલોમાં રોકાણ કરી રહી છે.

ઑસ્ટ્રેલિયન ટેક્નોલોજી કંપની કેલિક્સ લિમિટેડ (Calix Limited) ની પેટાકંપની લીલેક, સિમેન્ટ અને ચૂનાના ઉત્પાદન સહિતના ઉદ્યોગો કે જ્યાં પ્રદૂષણ ઘટાડવું અઘરું છે (hard-to-abate industries), તેના માટે કાર્બન કેપ્ચર અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશન સોલ્યુશન્સ વિકસાવે છે. કંપની હાલમાં ઔદ્યોગિક ડીકાર્બોનાઇઝેશનના પ્રયાસોને ટેકો આપવા માટે યુરોપ, અમેરિકા અને એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના બહુવિધ ઔદ્યોગિક ભાગીદારો સાથે કામ કરી રહી છે.