EL બંધારણીય અધિકાર, કંપની આપવાથી ન કરી શકે ઈન્કાર, ગુજરાત હાઈકોર્ટનો મોટો નિર્ણય

Gujarat High Court on Earned Leave: એક કર્મચારીને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા બરતરફ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સામે તેણે લેબર કોર્ટના આદેશનો વિરોધ કર્યો હતો.

આ આદેશમાં નિવૃત્ત કર્મચારીને રજા રોકડ રકમ (અર્નિંગ લીવ) માટે વળતર આપવાનું નિગમને ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું. ગુજરાત હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે, કર્મચારીને કમાયેલી રજા ન આપવાથી બંધારણીય અધિકારોનો ભંગ થાય છે.

જસ્ટિસ એમ. કે. ઠક્કરે હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે, રજા રોકડ(અર્નિંગ લીવ) રકમ પગારની સમકક્ષ છે અને તેથી તે મિલકતની રચના કરે છે. કાનૂની સમર્થન વિના કોઈને આનાથી વંચિત રાખવું બંધારણીય જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

જો કોઈ કર્મચારી રજા રોકડની પસંદગી કરે છે, તો તે તેમનો અધિકાર બની જાય છે, અને સત્તા વિના, કોર્પોરેશન દ્વારા આ અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરી શકાતું નથી.

શું છે સમગ્ર મામલો - આ કેસમાં સદગુણભાઈ સોલંકી સામેલ છે, જેમણે 1975માં AMC સાથે ટેકનિકલ વિભાગમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. 2013 સુધીમાં, તે જુનિયર ક્લાર્ક હતો, પરંતુ પ્રમોશન માટેની વિભાગીય પરીક્ષામાં નિષ્ફળ જવાથી તેને ડિમોટ કરવામાં આવ્યો હતો.

સદગુણ સોલંકીએ 5 માર્ચ, 2013ના રોજ રાજીનામું આપ્યું હતું, પરંતુ AMCએ તેના જવાબમાં સાત મહિના માટે વિલંબ કર્યો હતો અને સ્વીકૃતિ માટે એક મહિનાની નોટિસ પીરિયડની જરૂર હતી.

30 એપ્રિલ, 2014 ના રોજ સદગુણ સોલંકીની નિવૃત્તિ તરફ દોરી જતા કોઈ નિરાકરણ થયું ન હતું. કોર્ટે 2018ના લેબર કોર્ટના આદેશ સામે એએમસીની અપીલની સમીક્ષા કરી હતી, જેમાં રજા રોકડમાં રૂપિયા 1,63,620 અને સદગુણ સોલંકીને રૂપિયા 1,000 દંડ ચૂકવવામાં આવ્યો હતો.

રોજગાર ઇતિહાસ - સદગુણ સોલંકીએ શરૂઆતમાં 1975 થી 1981 સુધી કામ કર્યું હતું અને 1982 થી 266-350 ના પગાર ધોરણમાં ટર્નર તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

જોકે, વિભાગીય પરીક્ષા પાસ ન થવાને કારણે, તેમને 1986 માં 196-231 ના પગાર ધોરણ સાથે હેલ્પર તરીકે પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રજા રોકડ રકમ રોકવી એ કોઈને તેમના પગાર અને મિલકતથી વંચિત રાખવા સમાન છે. આવી ક્રિયાઓ ગેરબંધારણીય છે સિવાય કે કાયદાકીય જોગવાઈઓ દ્વારા સમર્થિત હોય.

કર્મચારીઓને કમાયેલી રજા રોકડ રકમનો દાવો કરવાનો અધિકાર છે જો તેઓ તેને તેમના ખાતામાં જમા કરવાનું પસંદ કરે છે.

આ ચુકાદો કર્મચારીઓને તેમના યોગ્ય વળતરના ભાગ રૂપે કમાયેલી રજા અને તેના રોકડીકરણ અંગેના અધિકારોને મજબૂત બનાવે છે. તે એક રીમાઇન્ડર તરીકે સેવા આપે છે કે એમ્પ્લોયરોએ કર્મચારી લાભો સંબંધિત કાનૂની જવાબદારીઓનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.

English summary

EL is constitutional right, company cannot refuse to give, big decision of Gujarat High Court