કોંગ્રેસના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં ઉત્તરાખંડના 4 સળગતા મુદ્દા, મળી શકે છે સત્તાની ચાવી!

કોંગ્રેસે સૌથી પહેલા ઉત્તરાખંડમાં પોતાનો ચૂંટણી ઢંઢેરો જાહેર કર્યો છે. જેમાં કોંગ્રેસે તમામ મુદ્દાઓને સ્પર્શવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

દેહરાદૂન, 3 ફેબ્રુઆરી : કોંગ્રેસે સૌથી પહેલા ઉત્તરાખંડમાં પોતાનો ચૂંટણી ઢંઢેરો જાહેર કર્યો છે. જેમાં કોંગ્રેસે તમામ મુદ્દાઓને સ્પર્શવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પરંતુ સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે કોંગ્રેસના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં 4 એવા મુદ્દા સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જે ઉત્તરાખંડની દૃષ્ટિએ સૌથી સળગતા મુદ્દા છે. જેમાં ગૈરસેણ, લોકાયુક્ત, જમીન કાયદો અને ચારધામનો સમાવેશ થાય છે. જો કે એ અલગ વાત છે કે કેટલાક મુદ્દે કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ નીતિ અને પોતાનો રોડમેપ આપ્યો નથી. જે પ્રશ્નો પણ ઉભા કરે છે.

ગૈરસૈંણને રાજધાની બનાવવાનો દાવો

ઉત્તરાખંડની રચના થઈ ત્યારથી જ ગૈરસૈંણને રાજધાની બનાવવાની માંગ થઈ રહી છે. જ્યારે દેહરાદૂનને અસ્થાયી રાજધાની બનાવવામાં આવી ત્યારે ગૈરસેણને કાયમી રાજધાની બનાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસે તેના ઢંઢેરામાં ગૈરસૈંણને રાજધાની બનાવવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, પરંતુ કાયમી શબ્દનો ઉપયોગ ન કરતા આશંકા બાકી રહી છે. અત્યાર સુધી સરકારોએ ગૈરસૈંણને લઈને ઘણાં પગલાં લીધાં છે. કોંગ્રેસના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી વિજય બહુગુણાએ 3 નવેમ્બર 2012ના રોજ ત્યાં પ્રથમ વખત કેબિનેટ બેઠકનું આયોજન કર્યું હતું. 2014માં સરકારે ગૈરસૈંણમાં વિધાનસભા સત્ર બોલાવીને ભરાડીસૈન વિધાનસભા ભવનનું બાંધકામ શરૂ કર્યું હતું. ડિસેમ્બર 2016માં નવનિર્મિત વિધાનસભા બિલ્ડીંગમાં પ્રથમ વિધાનસભા સત્ર યોજાયું હતું. 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે ઉત્તરાખંડની ઉનાળાની રાજધાની બનાવવાનું વચન આપ્યું હતું. ભાજપ સરકારમાં મુખ્યમંત્રી ત્રિવેન્દ્ર સિંહ રાવતે 4 માર્ચ 2020 ના રોજ બજેટ સત્ર દરમિયાન ઉત્તરાખંડની ઉનાળાની રાજધાની તરીકે ભરાડીસૈનને જાહેર કર્યું હતું. 8 જૂન 2020 ના રોજ ચમોલી જીલ્લા હેઠળના ભરાડીસૈનને (ગૈરસૈંણ) સત્તાવાર રીતે ઉત્તરાખંડની ઉનાળાની રાજધાની બની. ત્રિવેન્દ્ર સિંહ રાવતે 5 માર્ચ 2021 ના ​​રોજ ગૈરસૈંણને મંડળ બનાવવાની જાહેરાત કરી. આ જાહેરાત 2021 ના ​​બજેટ સત્ર દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. અગાઉ ઉત્તરાખંડ, ગઢવાલ મંડળ અને કુમાઉ મંડળમાં 2 વિભાગો હતા. આ જાહેરાત બાદ ઉત્તરાખંડમાં 3 વિભાગની રચના કરવામાં આવી હતી. ચમોલી, અલમોડા, બાગેશ્વર, રુદ્રપ્રયાગ જિલ્લાનો ગૈરસૈંણ વિભાગમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આ જાહેરાત બાદ મુખ્યમંત્રીની ખુરશી તીરથ સિંહ રાવત પાસે ગઈ. જે બાદ આ મુદ્દો ફરી કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં મુકાયો હતો. હવે ચૂંટણી આવતા જ કોંગ્રેસ ફરી એકવાર ગૈરસૈંણને પાટનગર બનાવવાનો દાવો કરી રહી છે. પરંતુ આમાં કાયમી શબ્દનો ઉપયોગ ન કર્યો ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.

લોકાયુક્ત બનાવવાનો દાવો

ઉત્તરાખંડમાં 100 દિવસમાં લોકાયુક્ત બનાવવાનું વચન આપનારી ભાજપ સરકાર આ મુદ્દે બેકફૂટ પર આવી ગઈ છે. ભૂતકાળમાં માત્ર ભાજપ જ નહીં કોંગ્રેસનું પણ વલણ લોકાયુક્ત પ્રત્યે સ્પષ્ટ રહ્યું નથી. રાજ્યમાં વર્ષ 2011માં લોકાયુક્ત કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. તત્કાલીન ભાજપ સરકારના મુખ્યમંત્રી મેજર જનરલ બીસી ખંડુરી આ એક્ટ લાવ્યા હતા. ખંડુરીના લોકાયુક્ત ખૂબ જ સશક્ત અને કડક હતા. વર્ષ 2012માં રાજ્યમાં સત્તા પરિવર્તન બાદ કોંગ્રેસની સરકાર બની હતી. આ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાંથી એક્ટના ડ્રાફ્ટને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. સરકાર દ્વારા 180 દિવસમાં તેનો અમલ કરવાનો હતો. કોંગ્રેસે ખંડુરીના એક્ટમાં સુધારો કરીને નવો કાયદો તૈયાર કર્યો. તેના કારણે લોકાયુક્ત કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં ગયો અને કોંગ્રેસ પાંચ વર્ષ સુધી કાયદો લાગુ કરી શકી નહીં. 2017ની વિધાનસભામાં ભાજપે તેના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં 100 દિવસમાં લોકાયુક્તની સ્થાપના કરવાનું વચન આપ્યું હતું. કોંગ્રેસે બનાવેલા એક્ટમાં સુધારો કરીને ભાજપે નવો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો. અને પછીથી તેને વિધાનસભાની પસંદગી સમિતિને સોંપવામાં આવ્યો. ત્યાં સુધી આ બિલ વિધાનસભાની મિલકત છે. આ અંગે આગળ કોઈ કાર્યવાહી થઈ શકી નથી. ઉત્તરાખંડમાં લોકાયુક્તની રચના આઠ વર્ષથી અવઢવમાં છે. પરંતુ લોકાયુક્ત કચેરીની જાળવણી પાછળ દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ રહ્યો છે.

જાહેર હિતમાં જમીન કાયદો લાવવાના દાવા

કોંગ્રેસે તેના ઢંઢેરામાં એગ્રીકલ્ચર એન્ડ અધર લેન્ડ સિસ્ટમ રિફોર્મ કમિશનની રચના કરીને નવો જાહેર હિતનો જમીન કાયદો લાવવાનો દાવો કર્યો છે. જેની ઘણા સમયથી માંગ હતી. 2022ની ચૂંટણી પહેલા આ મામલો ગરમાયો છે. જમીન કાયદાને લઈને ઉત્તરાખંડમાં અત્યાર સુધી શું થયું અને વિરોધ શા માટે થઈ રહ્યો છે. વર્ષ 2000માં ઉત્તર પ્રદેશથી અલગ થયા બાદ ઉત્તરાખંડની જમીન અને સંસ્કૃતિ જમીન માફિયાઓના હાથમાં ન જાય તેથી સરકાર પાસે જમીન કાયદાની માંગણી કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 2002માં કોંગ્રેસ સરકારના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી એનડી તિવારીએ રાજ્યમાં ખેતીની જમીનની મોટા પાયે ખરીદી, બિનખેતીના કામો અને નફાખોરીની ફરિયાદોને ધ્યાને લઈને વર્ષ 2003માં ઉત્તર પ્રદેશમાં જમીનદારી સામે ગુના નોંધ્યા હતા અને જમીન સુધારણા અધિનિયમ, 1950' માં ઘણા નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા હતા. આ પછી રાજ્યમાં કોઈપણ બહારના વ્યક્તિ માટે બિન-કૃષિ જમીન ખરીદવાની મર્યાદા વધારીને 500 ચોરસ મીટર કરવામાં આવી. વર્ષ 2007માં ભાજપની સરકાર આવી અને તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી બીસી ખંડુરીએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન અગાઉ જાહેર કરેલી મર્યાદા ઘટાડીને 250 ચોરસ મીટર કરી હતી. પરંતુ શહેરોમાં આ મર્યાદા લાગુ પડતી નથી. જો કે, 2017માં ફરી જ્યારે ભાજપની સરકાર આવી ત્યારે આ કાયદામાં સુધારો કરીને એવી જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી કે હવે ભૂમિધર પોતે ઔદ્યોગિક હેતુ માટે જમીન વેચે અથવા તેની પાસેથી કોઈ જમીન ખરીદે તો આ મેળવવા માટે કોઈ અલગ પ્રક્રિયા અપનાવવી નહીં પડે. જમીન એકવાર ઔદ્યોગિક હેતુ માટે ખરીદ્યા પછી તેનો જમીનનો ઉપયોગ આપોઆપ બદલાશે અને તે બિન-કૃષિ અથવા બિન-કૃષિ બની જશે. આ સાથે જ બિનખેતી વ્યક્તિ દ્વારા ખરીદવામાં આવેલી જમીન પરની મર્યાદા પણ નાબૂદ કરવામાં આવી હતી. હવે કોઈપણ વ્યક્તિ ગમે ત્યાં જમીન ખરીદી શકે છે. જેને લઈને ત્રિવેન્દ્ર રાવત સરકારના નિર્ણય સામે માત્ર રાજકીય સંગઠનો જ નહીં, બિનરાજકીય સંગઠનો એક થઈને આંદોલન કરી રહ્યા છે.

ચારધામની પરંપરા જાળવી રાખવાના દાવા

ઉત્તરાખંડ હિન્દુ આસ્થાનું પ્રતિક છે. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસે ચારધામના વિકાસ માટે ખાસ રોડમેપ બનાવવાની વાત કરી છે. આ દ્વારા કોંગ્રેસ હિન્દુત્વનો મુદ્દો પકડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. કોંગ્રેસે પોતાના ઘોષણાપત્રમાં ચાર ધામોને તેમની પરંપરા મુજબ ચલાવવાનું વચન આપ્યું છે. ભાજપે જે રીતે દેવસ્થાનમ બોર્ડની રચના કરીને ચાર ધામના પૂજારીઓને ખંખેરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, કોંગ્રેસ આ ચૂંટણીમાં તેનો જોર જોરથી પ્રચાર કરી રહી છે. જો કે આ મુદ્દે ભાજપે એક પગલું પીછેહઠ કરીને કોંગ્રેસ પાસેથી મોટો મુદ્દો છીનવી લીધો હતો, પરંતુ આ વખતે કોંગ્રેસે પોતાના ઘોષણાપત્રમાં ચારધામના નારાને સામેલ કર્યો છે. કોંગ્રેસે ચાર ધામોના વિકાસ માટે સર્વસમાવેશક મોબાઈલ એપ તૈયાર કરવાનો દાવો કર્યો છે. જો કે આ ઢંઢેરામાં કોંગ્રેસે ચાર ધામનો વિકાસ કેવી રીતે થશે તેનો રોડમેપ આપ્યો નથી.

English summary

4 burning issues of Uttarakhand in Congress election manifesto, key to power can be found!