ટ્યુશન ફી સસ્તી હોવી જોઇએ, પ્રોફિટ માટેનો બિઝનેસ નથી એજ્યુકેશન: સુપ્રીમ કોર્ટ

સુપ્રીમ કોર્ટે મોંઘા શિક્ષણને લઇ સુનવણી કરી હતી. સોમવારે એક કેસની સુનાવણી કરતા સુપ્રીમે કહ્યું કે શિક્ષણ એ નફો કમાવવાનો વ્યવસાય નથી અને ટ્યુશન ફી હંમેશા ચૂકવવી જોઈએ. કોર્ટે કહ્યું કે આંધ્ર પ્રદેશ સરકારે ફીમાં વાર્ષિક 24 લાખ રૂપિયાનો વધારો કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જે નિર્ધારિત ફી કરતા સાત ગણી વધારે છે. જે બિલકુલ ઠીક નથી. જસ્ટિસ એમઆર શાહ અને સુધાંશુ ધુલિયાની બેન્ચે સોમવારે આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટના આદેશને યથાવત રાખતા આ અવલોકન કર્યું હતું.

આ મામલાની સુનાવણી કરતા આંધ્રપ્રદેશ હાઈકોર્ટે એમબીબીએસ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ચૂકવવાપાત્ર ટ્યુશન ફીમાં વધારો કરવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણયને બાજુ પર રાખ્યો હતો. આંધ્ર પ્રદેશ સરકારે 6 સપ્ટેમ્બર 2017 ના રોજ MBBS વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ચૂકવવાપાત્ર ટ્યુશન ફીમાં વધારો કર્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે અમારું માનવું છે કે હાઈકોર્ટે 6ઠ્ઠી સપ્ટેમ્બર 2017ના સરકારી આદેશને બાજુ પર રાખવા અને બ્લોક વર્ષ 2017-2020 માટે ટ્યુશન ફી વધારીને કંઈ ખોટું કર્યું નથી.

કોર્ટે કહ્યું કે ફી વધારીને વાર્ષિક રૂ. 24 લાખ કરવી એટલે કે અગાઉ નક્કી કરેલી ફી કરતાં સાત ગણી વધારે એ બિલકુલ વાજબી નથી. શિક્ષણ એ નફો કમાવવાનું સાધન નથી. ટ્યુશન ફી હંમેશા સસ્તી હોવી જોઈએ. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ટ્યુશન ફી નક્કી/સમીક્ષા કરતી વખતે પ્રવેશ અને ફી નિયમનકારી સમિતિ (AFRC) દ્વારા આ પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર છે.

કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ફીનું નિર્ધારણ/ફીની સમીક્ષા આકારણી નિયમોના પરિમાણોની અંદર હશે. 2006 ના નિયમ 4 માં ઉલ્લેખિત પરિબળો સીધા સંબંધિત હશે. વ્યાવસાયિક સંસ્થાના સ્થાન સહિત. જેમાં વ્યાવસાયિક સંસ્થાનું સ્થાન; વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમની પ્રકૃતિ; ઉપલબ્ધ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની કિંમત; વહીવટ અને જાળવણી પર ખર્ચ; વ્યાવસાયિક સંસ્થાના વિકાસ અને વિકાસ માટે જરૂરી વ્યાજબી સરપ્લસ; અનામત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ અને સમાજના બાકીના આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે ફી માફી (જો કોઈ હોય તો) વગેરે છે.

કોર્ટે એ પણ અવલોકન કર્યું હતું કે આંધ્ર પ્રદેશની હાઈકોર્ટે 6ઠ્ઠી સપ્ટેમ્બર, 2017ના સરકારી આદેશ દ્વારા જમા કરવામાં આવેલી ટ્યુશન ફીની રકમ પરત કરવાના નિર્દેશો જારી કરવામાં કોઈ ભૂલ કરી નથી. 'મૅનેજમેન્ટને 06.09.2017ના ગેરકાયદેસર સરકારી આદેશ અનુસાર વસુલ કરેલી રકમ પોતાની પાસે રાખવાની મંજૂરી આપી શકાતી નથી. મેડિકલ કોલેજો સરકારના 6 સપ્ટેમ્બર 2017ના ગેરકાયદેસર આદેશનો લાભ લેવા જઈ રહી છે જેને હાઈકોર્ટે ફગાવી દીધો છે.

કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે જેમ કે તેમણે નોંધ્યું છે કે મેડિકલ કોલેજોએ ઘણા વર્ષો સુધી રકમનો ઉપયોગ કર્યો અને પોતાની પાસે રાખી છે. બીજી તરફ વિદ્યાર્થીઓએ નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકો પાસેથી લોન મેળવ્યા પછી વધુ પડતી ટ્યુશન ફી ચૂકવી છે. ચૂકવવામાં આવતા વ્યાજ દર ઘણા ઊંચા છે. કોર્ટ દ્વારા ટ્યુશનની રકમ પરત કરવા માટે પણ નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.

English summary

Education not a business for profit: Supreme Court