Heat Wave Alert : ભારતમાં 2060 સુધી રહેશે હીટવેવ, જાણો હવામાન વિભાગની આગાહી
Heat Wave Alert : ભારતીય હવામાન વિભાગ દ્વારા 25 એપ્રિલના રોજ એક નવો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે. જેમાં આગામી સમયમાં હવામાન અંગે ભયાનક ચેતવણીઓ આપવામાં આવી છે.
આ અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, દ્વિપકલ્પીય અને દરિયાકિનારાના મોટાભાગના ભાગોમાં વર્ષ 2060 સુધી હીટવેવનો સમયગાળો 12-18 દિવસ સુધી વધશે.
આ સાથે હવામાન વિભાગે આનાથી બચવા માટે રસ્તો પણ બતાવ્યો છે. જેમાં સાંસ્કૃતિક, સંસ્થાગત, ટેકનિકલ અને ઇકોલોજીકલ સિસ્ટમ આધારિત સાનુકૂળ રણનીતિ સામેલ છે.
રિપોર્ટનું ટાઇટલ 'ભારતમાં ગરમી અને ઠંડા તરંગોની પ્રક્રિયા અને આગાહી, વેન્ટિલેશન અને ઇન્સ્યુલેશન દ્વારા ભારતની ઇમારતોમાં સુધારો; ગરમીની પ્રતિકૂળ આરોગ્ય અસરો વિશે જાગૃતિ વધારવી; કામના સમયપત્રકમાં ફેરફાર; પ્રારંભિક ચેતવણી આપવી; અને શીત આશ્રયસ્થાનોના નિર્માણનો સમાવેશ અનેક ભલામણોમાં કરવામાં આવ્યો છે.
હીટવેવ્સથી ભારતમાં વધુ મૃત્યુ થાય છે - ભારતીય હવામાન વિભાગે પોતાના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે, ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાતના અપવાદ સિવાય અન્ય કુદરતી જોખમો કરતાં હીટવેવ્સ ભારતમાં વધુ મૃત્યુનું કારણ બને છે. IMD દ્વારા હીટ વેવ ક્લાઇમેટોલોજી અને ઘટનાને સમજવા માટે 1961-2020 સુધીના ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
હીટવેવ અને તીવ્ર ગરમીની લહેર - નોંધનીય બાબત છે કે, જ્યારે મહત્તમ તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને સામાન્ય કરતાં 4.5 ડિગ્રી વધારે હોય છે, ત્યારે હીટવેવ શરૂ થાય છે. ભારતના કોઈપણ રાજ્યમાં, જો તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને સામાન્ય કરતાં 6.5 ડિગ્રી વધારે હોય, તો તે તીવ્ર ગરમીની લહેરમાં માપવામાં આવે છે.
IMD આ તાપમાન અનુસાર હીટવેવ અને તીવ્ર ગરમી જાહેર કરે છે. સામાન્ય રીતે માર્ચથી જૂન દરમિયાન મધ્ય અને ઉત્તર પશ્ચિમ ભારત (હીટવેવ ઝોન) અને આંધ્ર પ્રદેશ અને ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં હીટવેવની સ્થિતિ સર્જાય છે. ઉત્તર ભારતની સરખામણીએ આ પ્રદેશમાં ગરમીની લહેરની આવર્તન થોડી ઓછી છે.
30 વર્ષમાં હીટવેવના સમયગાળામાં વધારો - દેશના ઉત્તરીય ભાગો અને દરિયાકાંઠાના આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશામાં સરેરાશ બે કરતા વધુ હીટવેવની ઘટનાઓ છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં, એક સિઝનમાં હીટવેવની આવર્તન 4 થી વધી જાય છે. મોટાભાગના IMD સ્ટેશનો હીટવેવની અવધિના સંદર્ભમાં 60 વર્ષના સમયગાળામાં આવર્તન અને તીવ્રતાના સંદર્ભમાં હીટવેવની ઘટનાઓના વધતા વલણો દર્શાવે છે.
એક વર્ષમાં સરેરાશ બે થી ત્રણ ગરમીના તરંગો હોય છે. છેલ્લા 30 વર્ષમાં હીટવેવની કુલ અવધિમાં ત્રણ દિવસનો વધારો થયો છે.
ભવિષ્યમાં હીટવેવ વધશે - પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ સચિવ અને અહેવાલના સહ-લેખક એમ રાજીવને જણાવ્યું હતું કે, ભવિષ્યમાં દર વર્ષે બે હીટવેવમાં વધારો થવાની ધારણા છે, જેનો અર્થ છે કે 2060 સુધીમાં 12 થી 18 હીટવેવ દિવસો હશે. સૌથી અગત્યની વાત છે કે, દ્વીપકલ્પીય ભારત અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો જ્યાં ગરમીની લહેર સામાન્ય નથી, ત્યાં ભવિષ્યમાં હીટવેવ નોંધાઈ શકે છે.
ઘણા સ્ટેશનો પર સૌથી લાંબી હીટ વેવ 10 દિવસથી વધુ છે. તેમાં મધ્ય અને ઉત્તર પશ્ચિમ ભારત અને તટીય આંધ્ર પ્રદેશનો પણ સમાવેશ થાય છે, જ્યારે ભારતના અત્યંત ઉત્તર-પશ્ચિમમાં 15 દિવસથી વધુનો સૌથી લાંબો હીટવેવ સમય નોંધવામાં આવ્યો છે.
હીટવેવમાં વધારો થવાનું આ મુખ્ય કારણ છે - સૌથી લાંબી તીવ્ર ગરમીની લહેર સામાન્ય રીતે મધ્ય અને ઉત્તર પશ્ચિમ ભારતમાં પાંચ દિવસથી વધુ ચાલે છે. આ રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, આંધ્ર પ્રદેશના દરિયાકાંઠા સહિત દક્ષિણ દ્વીપકલ્પની ગરમીની લહેર સરખામણીમાં ઓછી રહે છે.
આ એટલું ગંભીર છે કે, ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે 2020-2064ના સમયગાળામાં લગભગ 2 હીટવેવનો વધારો થશે. આ હીટવેવ 12-18 દિવસ સુધી રહેશે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, જમીનની ભેજમાં ઘટાડો અને ગરમીના પ્રવાહને કારણે હીટવેવમાં ઝડપથી વધારો થઇ રહ્યો છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
