રાષ્ટ્રપતિ ભવનનુ મુગલ ગાર્ડન કેવી રીતે બન્યુ અમૃત ઉદ્યાન? ક્યારે ખુલે છે? શું છે ટિકીટ?

દિલ્હીના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં સ્થિત મુગલ ગાર્ડન દુનિયાભરના પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. આ બગીચો ભારતના આકર્ષક પર્યટન સ્થળોમાં સામેલ છે. દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓ તેની સુંદરતા જોવા આવે છે.

બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ભવનના પાછળના ભાગમાં બનેલા આ સુંદર મુગલ ગાર્ડનનું નામ કેન્દ્રની મોદી સરકારે જાન્યુઆરી 2023માં બદલીને અમૃત ઉદ્યાન કરી દીધું છે.

જ્યાં પહેલા તેને સામાન્ય જનતા માટે શરૂઆતથી વસંતઋતુમાં વર્ષમાં એકવાર ખોલવામાં આવતું હતું, હવે તે પ્રવાસીઓ માટે વર્ષમાં બે વાર ખોલવાનું શરૂ થયું છે. 16મી ઓગસ્ટથી એટલે કે આજથી તેને ફરી એક મહિના માટે સામાન્ય જનતા માટે ખોલવામાં આવ્યું છે. ચાલો જાણીએ આ ઐતિહાસિક બગીચાની મુગલ ગાર્ડનથી અમૃત ઉદ્યાન સુધીની અત્યાર સુધીની સફર અને તેના ખાસ આકર્ષણો સહિત અન્ય માહિતી.

રાષ્ટ્રપતિ ભવનની પાછળ સ્થિત આ બગીચો બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન જ્યારે ભારતની રાજધાની કલકત્તાથી દિલ્હી ખસેડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ત્યારે અંગ્રેજો દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. રાષ્ટ્રપતિ ભવનની ડિઝાઈનની સાથે તેની ડિઝાઈન પણ અંગ્રેજ આર્કિટેક્ટ સર એડવર્ડ લ્યુટિયન્સ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આ ગાર્ડન ચાર ભાગમાં વહેંચાયેલું છે અને ચારેય ભાગમાં અલગ-અલગ વિશેષતાઓ છે.

વર્ષ 1947માં જ્યારે ભારત આઝાદ થયું, ત્યાર બાદ વાઈસરોય હાઉસનું નામ બદલીને રાષ્ટ્રપતિ ભવન કરવામાં આવ્યું, જે રીતે શરૂઆતમાં હતું, આજે પણ તે જ છે. તે જ સમયે, મુઘલ ગાર્ડનમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર થયો ન હતો, માત્ર સમયાંતરે ઉત્કૃષ્ટ વૃક્ષોના છોડને અપગ્રેડ અને સુધારવામાં આવ્યા હતા.

અમૃત ઉદ્યાનમાં ગુલાબની 250 થી વધુ જાતો છે. આ બગીચામાં ઓક્લાહોમા નામનું ગુલાબ હંમેશા આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યું છે, આ ગુલાબનો રંગ કાળો છે. આ ઉપરાંત 70 વિવિધ પ્રજાતિઓના 5 હજારથી વધુ મોસમી ફૂલોની વિવિધતા છે. આ ઉપરાંત ટ્યૂલિપ્સ ઉપરાંત અન્ય પ્રજાતિના ફૂલો પણ છે.

અન્ય સુંદર ફૂલોમાં ક્રાયસાન્થેમમ્સ, બોગેનવિલિયા અને મેરીગોલ્ડ્સની 50 થી વધુ જાતો છે. મલ્લશ્રી, પુત્રરંજીવ, સાયપ્રસ, જ્યુનિપર, ચાઇના ઓરેન્જ સહિત વિશ્વભરના મોટાભાગના વૃક્ષો અને છોડ આ બગીચાને વધુ વિશિષ્ટ બનાવે છે.

15 એકરમાં ફેલાયેલા આ આકર્ષક બગીચાને દેશના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ.રાજેન્દ્ર પ્રસાદે સામાન્ય જનતા માટે ખુલ્લો મુક્યો હતો. ત્યારથી, વસંતઋતુમાં તેને પ્રવાસીઓ માટે ખોલવાની પરંપરા ચાલી રહી છે. જો કે મોદી સરકારના કાર્યકાળમાં આ ગાર્ડન હવે વર્ષમાં બે વખત પ્રવાસીઓ માટે ખોલવામાં આવી રહ્યું છે.

મુગલ ગાર્ડન રાષ્ટ્રપતિ ભવનનો આત્મા કહેવાય છે. પ્રવાસીઓ છોડ અને ફૂલો વિશે જાણી શકે તે માટે તમામ છોડ પર QR કોડ મૂકવાની વાત કરવામાં આવી હતી. આ સિવાય પ્રવાસીઓને આ ગાર્ડન વિશે જણાવવા માટે 20 જેટલા પ્રોફેશનલ ગાઈડ રાખવામાં આવ્યા છે.

પાર્કની ટિકિટ અને ખુલવાનો અને બંધ થવાનો સમય

• તે 16 ઓગસ્ટ 2023 થી 17 સપ્ટેમ્બર 2023 સુધી સામાન્ય પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લું રહેશે.
• સોમવારે અમૃત ઉદ્યાન પ્રવાસીઓ માટે બંધ રહેશે.
• પ્રવાસીઓ અહીં જતા પહેલા વેબસાઇટ visit.rashtrapatibhavan.gov.in/plan-visit/amrit-udyan/rE/mO પર ઈ-ટિકિટ બુક કરી શકે છે.
• બીજી તરફ અમૃત ઉદ્યાનમાં આવતા પ્રવાસીઓ ગેટ નંબર 35 પાસે આવેલા 'કિયોસ્ક' પરથી પણ એન્ટ્રી પાસ મેળવી શકશે.
• અમૃત ઉદ્યાનમાં એન્ટ્રી ફ્રી રાખવામાં આવી છે.

સવારે 10 થી સાંજના 5 વાગ્યા સુધી અમૃત ઉદ્યાનમાં ફરવા મળશે. બગીચામાં પ્રવેશનો છેલ્લો સમય સાંજે 4 વાગ્યાનો હતો. બીજી તરફ 5 સપ્ટેમ્બરે શિક્ષક દિન નિમિત્તે બગીચો ફક્ત શિક્ષકો માટે જ ખુલ્લો રહેશે.

English summary

How Mughal Garden of Rashtrapati Bhawan became Amrit Udyan? When does it open? What is a ticket?