વિજ્ઞાનમાં યુવાનોની રુચિ જગાડવા ભારત- અમેરિકાની પહેલ, માર્સ રોવરનુ બેંગલુરૂના મ્યુઝિયમમાં અનાવરણ

Updated: Friday, June 2, 2023, 8:29 [IST]

બેંગલુરુ: બે દાયકા પહેલા નાસાએ લાલ ગ્રહ પર પ્રાચીન પાણીના ચિહ્નો શોધવા માટે માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટી લોન્ચ કરી હતી. આજે, વૈજ્ઞાનિક સંશોધકો અને અવકાશ સંશોધકોની આગામી પેઢીને પ્રેરણા આપવા માટે બેંગલુરુમાં વિશ્વેશ્વરાય ઔદ્યોગિક અને ટેકનિકલ મ્યુઝિયમ (VITM) ખાતે તકની ફૂલ-સ્કેલ મોડેલ મુકવામાં આવ્યુ છે

Marsh Rover — ડાબી બાજુ યુએસ એમ્બેસી નવી દિલ્હીના વાણિજ્યિક બાબતોના મંત્રી- જમણી બાજુ કાઉન્સેલર જોનાથન હેઇમર, યુ.આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર બેંગલુરુના ડાયરેક્ટર ડૉ. એમ. શંકરન, જેટ પ્રોપલ્શન લેબોરેટરીમાં NISAR મિશન સિસ્ટમ મેનેજર અના મારિયા ગ્યુરેરો, યુએસ અંડર સેક્રેટરી ઓફ કોમર્સ ફોર ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડ મારીસા લાગો, ચેન્નાઈમાં યુએસ કોન્સલ જનરલ જુડિથ રવિન અને વિશ્વેશ્વરાય ઈન્ડસ્ટ્રીયલ એન્ડ ટેકનોલોજીકલ મ્યુઝિયમના ડિરેક્ટર કે.એ.

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે યુ.એસ.ના અંડર સેક્રેટરી ઓફ કોમર્સ મેરિસા લાગો, ચેન્નાઈમાં યુ.એસ. કોન્સલ જનરલ જુડિથ રવિન, યુ.આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર બેંગલુરુના ડાયરેક્ટર ડૉ. એમ. શંકરન અને જેટ પ્રોપલ્શન લેબોરેટરીના NISAR મિશન સિસ્ટમ મેનેજર અના મારિયા ગુરેરોએ ગુરુવાર, જૂન 1 ના રોજ જાહેર પ્રદર્શન માટે VITMની સ્પેસ ગેલેરીમાં માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટી મોડલનુ અનાવરણ કર્યું હતુ.

યુ.એસ.ના અંડર સેક્રેટરી ઓફ કોમર્સ ફોર ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ મેરિસા લાગોએ જણાવ્યું હતું કે, "યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ભારત નિર્ણાયક ક્ષેત્રોમાં વધુ ગાઢ સહયોગનું નિર્માણ કરે છે તેમ અવકાશ અમારી ભાગીદારીનું બીજું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે, આજના સમર્પણ સમારોહ અમારી પરસ્પર પ્રતિબદ્ધતાના પ્રતીક તરીકે સેવા આપે છે."

માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટીનું ફૂલ-સ્કેલ મોડેલ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કોર્નેલ યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. યુ.એસ.માં ડ્યુલ્સ, વર્જિનિયામાં સ્મિથસોનિયન એર એન્ડ સ્પેસ મ્યુઝિયમમાં અને દુબઈમાં 2020 વર્લ્ડ એક્સ્પો દરમિયાન યુએસ પેવેલિયન ખાતે થીમ મોડલ પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યુ હતુ. ચેન્નાઈમાં યુએસ મહાવાણિજ્ય દુતાવાસમાં અમેરિકન સેન્ટરમાં પણ તેનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. 

યુવા દિમાગને પ્રેરણા આપવા માટે અવકાશ સંશોધનની ભૂમિકા વિશે વાત કરતા ચેન્નાઈમાં યુએસ મહાવાણિજ્યદુત જુડિથ રવિને કહ્યું "યુ.એસ. દુતાવાસ જનરલ વિજ્ઞાન, ટેક્નોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને મેથેમેટિક્સ (STEM) શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિશ્વેશ્વરાય ઔદ્યોગિક અને તકનીકી સંગ્રહાલયને ટેકો આપવા માટે ગર્વ અનુભવે છે. અમે માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટી મોડલના પ્રદર્શન સાથે અવકાશ ઉત્સાહીઓ અને સંશોધકોની આગામી પેઢીને પ્રેરણા આપવાની આશા રાખીએ છીએ."

શ્રીમતી રવિને ઉમેર્યું, "ભારતમાં માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટીની ફૂલ-સ્કેલ મોડલનુ આગમન એ ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતા અવકાશ ટેકનોલોજી સહયોગનું પણ પ્રતીક છે.

અવકાશ સંશોધનમાં ભારત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે. 2005માં શરૂ કરાયેલ યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ એન્ડ ઈન્ડિયા સિવિલ સ્પેસ જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રૂપએ નાગરિક અવકાશ સહકાર માટે નવા અને વિસ્તૃત ક્ષેત્રો પર મંતવ્યો અને ચર્ચાનું ઉત્પાદક સ્થળ છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ભારત વચ્ચે નાગરિક અવકાશ સંવાદ ચાર કાર્યકારી જૂથોની આસપાસ રચાયેલ છે: પૃથ્વી વિજ્ઞાન, અવકાશ વિજ્ઞાન અને સંશોધન, હેલિયોફિઝિક્સ અને માનવ અવકાશ ઉડાન. બંને દેશો વચ્ચેનો સહકાર દર્શાવે છે કે અવકાશ સંશોધનના સમર્થનમાં વિકસિત ટેક્નોલોજીમાં વાસ્તવિક દુનિયાની એપ્લિકેશનો છે.

જે ટેલિકમ્યુનિકેશન અને સેટેલાઇટ નેવિગેશનની પ્રગતિથી લઈને કૃષિ મોનિટરિંગ અને હવામાનની આગાહી સુધીના આપણા બધાને અસર કરે છે. યુએસ અને ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરો પાસે વિશ્વને બદલવા માટે સાથે મળીને કામ કરવાની તક છે."

વિશ્વેશ્વરૈયા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એન્ડ ટેક્નોલોજિકલ મ્યુઝિયમ (VITM)ના ડિરેક્ટર કે.એ. સાધનાએ જણાવ્યું હતું કે, "VITM ની સ્પેસ ટેક્નોલોજી ગેલેરીમાં નાસાની માર્સ રોવર ઓપોર્ચ્યુનિટીની ફૂલ-સ્કેલ મોડલનુ પ્રદર્શન જાહેર જોડાણને પ્રોત્સાહન આપશે, જે સમુદાયને અવકાશ સંશોધનની અજાયબીઓથી શીખવાની અને પ્રેરિત થવાની અનન્ય તક ઉભી કરશે."