Lok Sabha Election 2024: આ રાજ્યોમાં ભાજપને પડશે ફટકો, જાણો શું કહે છે ગણિત?

Lok Sabha Election 2024: ચોથા તબક્કાના મતદાન સુધી ઉત્તર પ્રદેશમાં 39 બેઠકો પર ચૂંટણી થઈ છે. બાકીની 41 બેઠકો પર ચૂંટણી થવાની બાકી છે. વિપક્ષ માની રહ્યું છે કે, તે 25 બેઠકો જીતી રહ્યો છે, જ્યારે એનડીએ 55 બેઠકો પર અટકી જશે. કોંગ્રેસ તરફી અખબારે દાવો કર્યો છે કે, ભાજપને 54 બેઠકો મળશે અને તેના સહયોગી માત્ર એક બેઠક જીતી શકશે.

દરેક આ વાત માની રહ્યા છે, પરંતુ ભાજપની અંદર એવું પણ માનવામાં આવે છે કે, ભાજપ તેના ગઢ રાજસ્થાનમાં કેટલીક સીટો ગુમાવી શકે છે. આ સિવાય બીજેપીને બિહાર, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં પણ નુકસાન થવાની આશંકા છે. એનડીએને કુલ 30 બેઠકો સુધીનું નુકસાન થઈ શકે છે, જેમાં ભાજપની બેઠકો ઘટીને 15 થઈ શકે છે.

કોંગ્રેસનું આંતરિક મૂલ્યાંકન આપતા અખબારે લખ્યું છે કે, NDA બિહારમાં 16, કર્ણાટકમાં 15 અને મહારાષ્ટ્રમાં 24 બેઠકો ગુમાવી શકે છે. આનાથી એનડીએને 30 બેઠકોના નુકસાનના બીજેપીના અંદાજની સરખામણીમાં 55 બેઠકોનું નુકસાન થયું છે.

આ સિવાય એનડીએને ઉત્તર પ્રદેશમાં 9 સીટોનું નુકસાન પણ થયું છે. લોકપ્રિય માન્યતા અને ભાજપના પોતાના મૂલ્યાંકનથી વિપરીત, કોંગ્રેસ રાજસ્થાનમાં ચાર અને હરિયાણામાં પાંચ બેઠકો જીતવાનો અંદાજ છે.

રાજકીય પક્ષોનું પોતાનું મૂલ્યાંકન સામાન્ય રીતે પાર્ટી કેડરના પ્રતિસાદ પર આધારિત હોય છે, જે ઘણીવાર ખોટું સાબિત થાય છે. જોકે, ભારતીય જનતા પાર્ટીની ટોચની નેતાગીરી પણ હવે એવો દાવો નથી કરી રહી કે, તેઓ 370 બેઠકો જીતશે અથવા NDA 400 ના આંકડાને સ્પર્શી જશે. આ વખતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ તેમની રેલીઓમાં ચાર સો પાર ના નારા નથી લગાવી રહ્યા, પરંતુ એક વાર ફરી મોદી સરકાર ના નારા લગાવી રહ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદીએ એક ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે, સત્તરમી લોકસભામાં પણ એનડીએ અને તેના સાથી પક્ષો પાસે 400 નો આંકડો હતો, તેથી તેમણે કોઈ મોટું લક્ષ્ય રાખ્યું નથી, જે હાંસલ કરી શકાય નહીં. જ્યારે નરેન્દ્ર મોદીએ સત્તરમી લોકસભાના આંકડાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો ત્યારે તેમણે બીજુ જનતા દળની 12 બેઠકો, વાયએસઆર કોંગ્રેસની 22 બેઠકો અને ટીડીપીની 3 બેઠકો એનડીએની 353 બેઠકોમાં ઉમેરી, જે લગભગ દરેક બિલ પર તેમની સરકાર સાથે રહી છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં જોવા મળે છે.

આ લોકસભા ચૂંટણીમાં ટીડીપી એનડીએમાં સામેલ થઈને ચૂંટણી લડી રહી છે, પરંતુ વાયએસઆર અને બીજુ જનતા દળ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી રહ્યાં નથી. એ અલગ વાત છે કે, ચૂંટણી પછી કોંગ્રેસથી દૂર થઈ ગયેલા આ બંને પક્ષો ફરી મોદી સરકારને સમર્થન આપી શકે છે, પરંતુ સત્તરમી લોકસભાની સરખામણીએ આ બંને પક્ષોની સ્થિતિ નબળી રહેવાની છે.

જ્યારે મોદી ટીડીપી, વાયએસઆર કોંગ્રેસ અને બીજુ જનતા દળ સાથે ગઠબંધન કરીને 400નો લક્ષ્યાંક નક્કી કરવાની વાત કરે છે, ત્યારે મોદીનો ટાર્ગેટ બહુ મોટો દેખાતો નથી. તેમાં કોઈ શંકા નથી કે બીજેપી બિહાર, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને રાજસ્થાનમાં ઓડિશા, બંગાળ, આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા અને આઠ પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાંથી 30 બેઠકોના સંભવિત નુકસાનની ભરપાઈ કરવાની અપેક્ષા રાખે છે.

ઓડિશામાં ભાજપ 8થી વધીને 15, બંગાળમાં 18થી વધીને 24, આંધ્રપ્રદેશમાં ટીડીપી, જનસેના અને ભાજપ મળીને 25માંથી 20-22 બેઠકો જીતે તેવી ધારણા છે, જ્યારે તેલંગાણામાં ભાજપને 20-22 બેઠકો મળી શકે છે. ચારથી વધીને આઠ બેઠકો જીતવાનો અંદાજ છે. ગત વખતે ઉત્તર-પૂર્વમાં ભાજપને 25માંથી 15 બેઠકો મળી હતી, ત્યારે ભાજપ એનડીએને 20 બેઠકો મળવાનું અનુમાન લગાવી રહ્યું છે.

બંગાળને લઈને વિરોધાભાસી દાવાઓ થઈ રહ્યા છે, પરંતુ આંધ્ર, તેલંગાણા અને ઓડિશાને લઈને કોઈને એવો ભ્રમ નથી કે, આ ત્રણ રાજ્યોમાં ભાજપ અને એનડીએ પહેલા કરતા વધુ મજબૂત બનવા જઈ રહ્યા છે. છત્તીસગઢ અને ઝારખંડમાં ભાજપને સારા પરિણામોની અપેક્ષા છે.

કોંગ્રેસને દક્ષિણના ચાર રાજ્યો કેરળ, તમિલનાડુ, કર્ણાટક અને તેલંગાણામાંથી ઘણી આશાઓ છે. કેરળમાં એલડીએફ અને યુડીએફ જે પણ બેઠકો જીતશે તે ભારતીય ગઠબંધનને જશે અને કોંગ્રેસનો અંદાજ છે કે, બંને મોરચા તમામ 20 બેઠકો જીતી જશે, ભાજપ ત્યાં ખાતું પણ ખોલશે નહીં.

આવી જ રીતે INDI ગઠબંધન તેના ખાતામાં તમિલનાડુની તમામ 39 બેઠકો પર વિચાર કરી રહ્યું છે. કોંગ્રેસના મતે AIADMK કે BJPના ગઠબંધનને એક પણ સીટ નહીં મળે. કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસને 28માંથી 18 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે.

આવા રીતે તેલંગાણામાં પણ 17માંથી 15 બેઠકો જીતવાનો અંદાજ છે, જ્યારે કોંગ્રેસના મતે ભાજપની બેઠકો ચારથી ઘટીને બે થઈ જશે અને ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિનું ખાતું પણ જશે. ખોલવા માટે સક્ષમ નથી. કોંગ્રેસે છેલ્લા એક વર્ષમાં આ બંને રાજ્યોમાં જીત મેળવી છે.

બંને પક્ષો માટે ઉત્તર પ્રદેશ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. ઉત્તર પ્રદેશ અંગે બંને પક્ષો તરફથી વિરોધાભાસી દાવાઓ અને મૂલ્યાંકનો છે. છેલ્લી લોકસભા ચૂંટણીમાં, જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટી અને બહુજન સમાજ પાર્ટીએ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી, ત્યારે ભાજપની બેઠકો 71 થી ઘટીને 62 પર આવી હતી, જ્યારે તેના સહયોગી અપના દળે તેની બંને બેઠકો જાળવી રાખી હતી.

બસપાને તે ગઠબંધનનો સૌથી વધુ ફાયદો મળ્યો, જેની સીટો શૂન્યથી દસ થઈ ગઈ છે. સમાજવાદી પાર્ટી તેની પાંચ બેઠકો જાળવી રાખવામાં સફળ રહી હોવા છતાં, તેનો વોટ શેર 2014ની સરખામણીમાં 4.24 ટકા ઘટીને 18.11 ટકા થયો હતો, અને મુલાયમ સિંહ જીવિત હોવા છતાં અને પાંચમાંથી એક બેઠક પર સપાનો વિજય થયો હતો, પોતે અને અખિલેશ યાદવે એક જીત મેળવી હતી. કોંગ્રેસનો મત પણ ઘટીને માત્ર 6.36 ટકા રહ્યો હતો.

કોંગ્રેસ-સપા મળીને આ વખતે 80માંથી 25 જીતવાનો દાવો કરી રહ્યા છે. કોંગ્રેસ આવો દાવો કેવી રીતે કરી રહી છે, જ્યારે તેની સહયોગી સપા 2019 કરતા નબળી પડી ગઈ છે. રાષ્ટ્રીય લોકદળ, સુભાસપા અને નિષાદ પાર્ટી બાદ મહાન દળ અને જનવાદી પાર્ટી પણ સપાથી અલગ થઈને ભાજપમાં જોડાઈ ગઈ છે. અપના દળ કામરાવાડી પાર્ટીએ પણ સપા છોડી દીધી છે. આ તમામ નાના પક્ષો વિવિધ પછાત જાતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

આ તમામ પક્ષોના કારણે વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સપાને ફાયદો થયો હતો, જે આ વખતે સપાને બદલે ભાજપ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ કોંગ્રેસ દાવો કરી રહી છે કે ઉત્તર પ્રદેશની 62 બેઠકોમાંથી ભાજપે 26 બેઠકો બહુ ઓછા માર્જિનથી જીતી છે, તે 26 બેઠકો પર કોંગ્રેસ-એસપી ગઠબંધન પુરી તાકાતથી ચૂંટણી લડી રહ્યું છે, પરંતુ આમાં બસપાનો એંગલ પણ છે જેણે ગત વખતે સપાને સમર્થન આપ્યું હતું, પરંતુ આ વખતે તેણે સપા-કોંગ્રેસ ગઠબંધન સામે ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે.

કોંગ્રેસનું માનવું છે કે, જો કર્ણાટક, તેલંગાણા, મહારાષ્ટ્ર, બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના પરિણામો તેના મૂલ્યાંકન મુજબ આવશે તો એનડીએને લોકસભામાં બહુમતી નહીં મળે, જોકે ત્રિશંકુ લોકસભા રહેશે. પરંતુ સવાલ એ ઊભો થાય છે કે, જ્યારે બંને ગઠબંધનમાં સામેલ ન હોય તેવા બીજુ જનતા દળ, વાયએસઆર કોંગ્રેસ અને ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિનો લગભગ અંત આવી રહ્યો છે, તો ત્રિશંકુ લોકસભા કેવી રીતે હશે. બીજી તરફ, ભારતીય જનતા પાર્ટી ઉત્તર પ્રદેશમાં તેનો 71 નો આંકડો હાંસલ કરવાની અને સહયોગી તરીકે ચૂંટણી લડતી તમામ પાંચ બેઠકો જીતવાની આશા રાખી રહી છે.

English summary

Lok Sabha Election 2024: BJP will get a blow in these states, know what the math says?