OBC અનામત બિલ લોકસભામાં પાસ, રાજ્યોને મળશે આ મોટો અધિકાર, નોકરી અને એડમિશનમાં થશે ફાયદો

આગામી સમયમાં રાજ્યો OBC ની યાદી પોતાના હિસાબે બનાવી શકે છે. રાજ્યોને આ અધિકાર આપવા માટે સંસદમાં બંધારણ સંશોધન બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. તેનું નામ બંધારણ (127 મો સુધારો) બિલ, 2021 છે. તેને સોમવારે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવી હતી. બિલ દ્વારા રાજ્યોનો અધિકાર પુન સ્થાપિત કરવાની તૈયારી છે, જેના દ્વારા તેઓ તેમના સ્તરે ઓબીસી જાતિઓની યાદી તૈયાર કરી શકશે. સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રી વીરેન્દ્ર કુમારે લોકસભામાં આ બિલ રજૂ કર્યું હતું.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે બિલ દ્વારા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સશક્ત બનાવવાના છે જેથી તેઓ તેમના સ્તરે સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગ (SEBC) ની યાદી બનાવી શકે. આ દિશામાં, દેશના ફેડરલ માળખાને જાળવવા માટે કલમ 342A માં સુધારો કરવો પડશે. આ સાથે, બંધારણની કલમ 338B અને 366 માં બંધારણીય ફેરફારો કરવાની જરૂર રહેશે. 2018 ના 102 મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમમાં કલમ 338B નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ વિભાગ રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગો માટેના આયોગની રચના, ફરજો અને સત્તાઓનું સંચાલન કરે છે. 102 મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, 2018 કલમ 342A ને નિયંત્રિત કરે છે જે રાષ્ટ્રપતિને SEBC માં ચોક્કસ જ્ઞાતિને સૂચિત કરવાની સત્તા આપે છે. આ વિભાગ હેઠળ સંસદને SEBC ની યાદીમાં ફેરફાર કરવાનો અધિકાર પણ મળે છે.

શું છે મામલો?

બંધારણની કલમ 366 (26C) SEBC વિશે વિગતવાર સમજાવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે કેન્દ્ર સરકારની અરજી ફગાવી દીધી છે. અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના જ 5 મેના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં કહ્યું હતું કે 102 મો બંધારણીય સુધારો તે રાજ્યોના અધિકારને નાબૂદ કરે છે જેમાં તેમને નોકરીઓ અને પ્રવેશમાં SEBCs ને ક્વોટા આપવાનો અધિકાર મળ્યો છે. બંધારણમાં સુધારા કરવાના નિર્ણય પર વિપક્ષી પાર્ટીઓએ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેઓ આરોપ લગાવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર સંઘીય માળખાને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને OBC ની યાદી તૈયાર કરવાનો રાજ્યોનો અધિકાર છીનવી રહી છે.

શું છે ઓબીસી બીલ?

બંધારણ (127 મો સુધારો) બિલ, 2021 ને OBC બિલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. બાદમાં મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગયો જ્યાં દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો. ચુકાદા અનુસાર, 102 મા બંધારણીય સુધારા પછી રાજ્યોને સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગોની ઓળખ કરવાનો અધિકાર નથી. તેઓ તેમના સ્તરે ઓબીસીની યાદી પણ બનાવી શકતા નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણય પર કેન્દ્ર સરકારે રિવ્યૂ પિટિશન દાખલ કરી હતી, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી હતી. આ પછી, 4 ઓગસ્ટના રોજ, કેન્દ્રીય કેબિનેટે બંધારણ સુધારા બિલને મંજૂરી આપી, જે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પોતાની ઓબીસી યાદી બનાવવા માટે સત્તા આપવાની જોગવાઈ કરે છે.

English summary

OBC reserve bill passed in Lok Sabha, states will get this big right