આયુષ્માનનું કવચ દરેક રોગ માટે નથી! જાણો કઈ બીમારીઓમાં નહીં મળે ₹5 લાખનો લાભ!

આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY) ભારત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ આરોગ્ય વીમા યોજના છે, જે આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો અને 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાના ખર્ચ માટે વાર્ષિક ₹5 લાખ સુધીનું કવરેજ પૂરું પાડે છે.

આ યોજના 23 સપ્ટેમ્બર, 2018ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી અને તે દેશભરમાં લાખો પરિવારો માટે આરોગ્ય સંભાળને સુલભ બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે. જોકે, આ યોજના હેઠળ ઘણી આરોગ્ય સ્થિતિઓ અને પ્રક્રિયાઓને આવરી લેવામાં આવતી નથી, જેના વિશે જાણવું દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે અગત્યનું છે.

આ લેખમાં, આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં ન આવતી મુખ્ય આરોગ્ય સ્થિતિઓ અને તેની સાથે સંકળાયેલી માહિતીને ગુજરાતીમાં વિસ્તૃત રીતે સમજાવવામાં આવશે.

આયુષ્માન ભારત યોજના દેશના ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોને ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓ માટે નાણાકીય સુરક્ષા પૂરી પાડવા માટે રચાયેલી છે. આ યોજના હેઠળ લગભગ 1,961 પ્રકારની તબીબી પ્રક્રિયાઓ અને 27 વિશેષતાઓ, જેમ કે હૃદય શસ્ત્રક્રિયા, કેન્સરની સારવાર અને ઓર્થોપેડિક સર્જરીઓ,ને આવરી લેવામાં આવે છે.

દેશભરમાં 30,000થી વધુ હોસ્પિટલો આ યોજના હેઠળ નોંધાયેલી છે, જેમાં દર્દીઓને કેશલેસ સારવાર મળે છે. જોકે, આ યોજના મુખ્યત્વે ગંભીર અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની જરૂરિયાતવાળી સ્થિતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેના કારણે ઘણી સામાન્ય અને બિન-જરૂરી સારવારોને તેના કવરેજમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે.

આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ નીચે જણાવેલી આરોગ્ય સ્થિતિઓ અને પ્રક્રિયાઓને આવરી લેવામાં આવતી નથી. આ માહિતી દર્દીઓને નાણાકીય આયોજન કરવામાં અને આકસ્મિક ખર્ચથી બચવામાં મદદ કરી શકે છે:

આઉટ-પેશન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ (OPD) સેવાઓ
OPD સેવાઓ, જેમાં ડોક્ટરની સલાહ, નિયમિત તપાસ, નાની-મોટી બીમારીઓની સારવાર (જેમ કે શરદી, તાવ, નાની ઇજાઓ) અને દવાઓનો સમાવેશ થાય છે, તે આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા નથી. આનું કારણ એ છે કે આ યોજના ફક્ત હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની જરૂર હોય તેવી ગંભીર સ્થિતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

દાંતની સારવાર (ડેન્ટલ ટ્રીટમેન્ટ)
નિયમિત દાંતની સફાઈ, ફિલિંગ, રૂટ કેનાલ ટ્રીટમેન્ટ, દાંતની બનાવટી પ્લેટ ફીટ કરવી અથવા દાંતની અન્ય સામાન્ય સારવાર આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી નથી. ફક્ત ગંભીર દંત શસ્ત્રક્રિયાઓ, જે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની જરૂરિયાત ધ (જેમ કે જડબાની શસ્ત્રક્રિયા), આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે.

આઈવીએફ (IVF) અને વંધ્યત્વની સારવાર
ઇન-વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન (IVF) અને વંધ્યત્વની અન્ય સારવારો આયુષ્માન ભારતના કવરેજમાં સામેલ નથી. આ પ્રકારની સારવારો ખર્ચાળ હોવા છતાં, આ યોજના તેને બિન-જરૂરી અથવા વૈકલ્પિક સારવાર તરીકે ગણે છે.

કોસ્મેટિક સર્જરી
સૌંદર્યલક્ષી હેતુઓ માટે કરવામાં આવતી શસ્ત્રક્રિયાઓ, જેમ કે પ્લાસ્ટિક સર્જરી, લેસર ટ્રીટમેન્ટ, હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ, અથવા ચહેરાની સુંદરતા વધારવાની પ્રક્રિયાઓ, આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી નથી. ફક્ત એવી શસ્ત્રક્રિયાઓ જ આવરી લેવામાં આવે છે જે આરોગ્ય માટે જરૂરી હોય, જેમ કે દાઝી ગયેલી ચામડીનું રિકન્સ્ટ્રક્શન.

નિયમિત દવાઓ અને ઇન્જેક્શન
લાંબા ગાળાની બીમારીઓ (જેમ કે ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર) માટે નિયમિત લેવામાં આવતી દવાઓ અથવા ઇન્જેક્શન આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા નથી, સિવાય કે તે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સ્થિતિનો ભાગ હોય.

ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સિવાયના અંગોની સમસ્યાઓ
અંગોનું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (જેમ કે કિડની, લીવર) આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે, પરંતુ અંગોની નાની-મોટી સમસ્યાઓ અથવા તેની સારવાર (જેમ કે કિડની સ્ટોનની સામાન્ય સારવાર) ઘણીવાર બાકાત રાખવામાં આવે છે.

આયુર્વેદિક, હોમિયોપેથી અને અન્ય વૈકલ્પિક સારવાર
આયુર્વેદ, યુનાની, સિદ્ધ, હોમિયોપેથી અથવા અન્ય વૈકલ્પિક ઉપચાર પદ્ધતિઓ આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી નથી, સિવાય કે તે સરકાર-માન્ય હોસ્પિટલમાં ગંભીર સ્થિતિ માટે ઉપયોગમાં લેવાય.

નિયમિત આરોગ્ય તપાસ (Health Check-ups)
નિયમિત આરોગ્ય તપાસ, સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ (જેમ કે બ્લડ ટેસ્ટ, થાઇરોઇડ ટેસ્ટ) અથવા રસીકરણ આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા નથી.

માનસિક આરોગ્ય સંબંધિત નાની સમસ્યાઓ
ગંભીર માનસિક રોગો (જેમ કે સ્કિઝોફ્રેનિયા) માટેની સારવાર આવરી લેવામાં આવે છે, પરંતુ હળવી ચિંતા, ડિપ્રેશન અથવા કાઉન્સેલિંગ જેવી સેવાઓ બાકાત રાખવામાં આવે છે.

બિન-જરૂરી ડાયગ્નોસ્ટિક ટેસ્ટ
એવા ટેસ્ટ કે જે ડોક્ટર દ્વારા ગંભીર સ્થિતિ માટે જરૂરી ગણાતા નથી, તે આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા નથી.

જો તમારી સારવાર યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં ન આવે તો શું કરવું?

• તમે લાયક છો કે નહીં તે સત્તાવાર પોર્ટલ પર તપાસો.
• આ યોજના હેઠળ તમારી પ્રક્રિયા આવરી લેવામાં આવી છે કે નહીં તે તમારા ડૉક્ટર સાથે ખાતરી કરો.
• વધારાની આરોગ્ય વીમા પૉલિસી ખરીદો અથવા કટોકટી માટે બચત રાખો.

આયુષ્માન ભારતમાં શું સમાવવામાં આવ્યું છે?

• દાઝી ગયેલા કેસોની સારવાર
• કાર્ડિયાક સર્જરી અને હસ્તક્ષેપ પ્રક્રિયાઓ
• ન્યુરોસર્જરી અને ઓન્કોલોજી
• નવજાત શિશુની સંભાળ
• ઇએનટી, આંખના રોગ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય
• પ્લાસ્ટિક અને ઓર્થોપેડિક સર્જરી
• પોલીટ્રોમા સારવાર, રેડિયેશન થેરાપી
• યુરોલોજી, ગાયનેકોલોજી, બાળરોગ

યોજનાનો લાભ કેવી રીતે મેળવવો?

તમે https://pmjay.gov.in પર જઈને તમારું ઈ-કાર્ડ ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ દ્વારા, સરકારી અને લિસ્ટેડ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં કેશલેસ સારવારનો લાભ લઈ શકાય છે.

જરૂરી દસ્તાવેજો:

• આધાર કાર્ડ અને ઓળખનો પુરાવો
• રહેઠાણનો પુરાવો
• પરિવાર અને બેંક ખાતાની વિગતો
• આવકનો પુરાવો અને જાતિનો પુરાવો (જો લાગુ પડતો હોય તો)

અરજી પ્રક્રિયા:

• વેબસાઇટ પર મોબાઇલ નંબર અને કેપ્ચા દાખલ કરો.
• OTP વડે ચકાસણી કરો
• રાજ્ય પસંદ કરો
• રેશન કાર્ડ અથવા અન્ય દસ્તાવેજો વડે યોગ્યતા તપાસો
• જો યોગ્ય જણાય તો તમારું નામ અને પરિવારના સભ્યો તપાસો.
• ઈ-કાર્ડ ડાઉનલોડ કરો અને સેવાઓનો લાભ લો