રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ ખરીદવા છત્તા આટલા ભાવ કેમ? જાણો આખરે ભારતને ફાયદો શું થયો?

યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધને કારણે ઉભી થયેલી રાજકીય પરિસ્થિતિનો ભારતને ઘણો ફાયદો થયો છે.

નવી દિલ્હી : યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધને કારણે ઉભી થયેલી રાજકીય પરિસ્થિતિનો ભારતને ઘણો ફાયદો થયો છે. યુક્રેન યુદ્ધ પછી જ્યાં અમેરિકા સહિત ઘણા પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા, પરંતુ ભારતે રશિયા સાથે વેપાર વધારવાનું ચાલુ રાખ્યું. આ માટે ભારતની ટીકા પણ થઈ હતી પરંતુ ભારતે તેની પરવા કરી ન હતી. આ નિર્ણયથી દેશને પણ ઘણો ફાયદો થયો છે. ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીને 35 હજાર રૂપિયાની જંગી બચત કરી છે.

ભારતને 35 હજાર કરોડનો ફાયદો

અહેવાલ અનુસાર, ભારતે આ વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં રશિયા પાસેથી 6.6 મિલિયન ટન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી હતી. બીજા ક્વાર્ટરમાં આ આંકડો વધીને 84.2 લાખ ટન થયો હતો. આ દરમિયાન રશિયાએ ભારતને પ્રતિ બેરલ 30 ડોલરનું ડિસ્કાઉન્ટ પણ આપ્યું હતું. તેના કારણે પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં એક ટન ક્રૂડ ઓઈલની આયાતનો ખર્ચ લગભગ $790 થયો હતો. આ પછી બીજા ક્વાર્ટરમાં તે ઘટીને $740 થઈ ગયો. આ રીતે ભારતને કુલ 35 હજાર કરોડનો ફાયદો થયો.

અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી પણ આવક

સમાન સમયગાળા દરમિયાન અન્ય સ્ત્રોતોમાં આયાતની કિંમતમાં વધારો થયો હતો. તમને જણાવી દઈએ કે 2022માં રશિયાથી સસ્તા તેલની આયાત 10 ગણી વધી ગઈ છે. જુલાઈમાં રશિયા હવે સાઉદી અરેબિયાને પછાડીને ભારતમાં તેલની આયાતના મામલે બીજા સ્થાને પહોંચી ગયું છે. જો કે, સ્થિતિ સુધરતા સાઉદીએ ફરી એક વખત પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. હાલમાં રશિયા ભારતમાં તેલની આયાતના મામલે ત્રીજા નંબર પર છે. રશિયાનો ભારત સાથેનો તેલ વેપાર હાલમાં 11.5 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે. વર્ષના અંત સુધીમાં રેકોર્ડ $ 13.6 બિલિયન સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે.

ખનિજ તેલની આયાત 10 ગણી વધી

ડેટા દર્શાવે છે કે, એપ્રિલ-જુલાઈ દરમિયાન રશિયામાંથી ભારતની ખનિજ તેલની આયાત આઠ ગણી વધીને $11.2 બિલિયનની થઈ હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં માત્ર $1.3 બિલિયન હતી. માર્ચથી જ્યારે ભારતે રશિયા પાસેથી આયાતમાં વધારો કર્યો છે તે વધીને $12 બિલિયન થઈ ગયો છે, જે ગયા વર્ષે $1.5 બિલિયન કરતાં વધારે છે. તેમાંથી જૂન અને જુલાઈમાં લગભગ $7 બિલિયનની આયાત કરવામાં આવી હતી.

ભારત માટે આ તેલ કેમ મહત્વનું?

ભારત માટે તેલની કિંમતો મહત્વની છે કારણ કે આ આયાત 83 ટકા માંગ પૂરી કરે છે. ભારત સરકાર આમાં ઘણો ખર્ચ કરે છે. રશિયામાંથી તેલ ભારત સરકાર નહીં પરંતુ ભારતીય ઓઈલ રિફાઈનર્સ ખરીદે છે. સસ્તા તેલની અર્થવ્યવસ્થાના મેક્રો ઇકોનોમિક પરિમાણો પર સકારાત્મક અસર પડે છે. નીચા ભાવે ખરીદેલું તેલ ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. વર્તમાન ખાધ નિયંત્રણમાં હોવાથી આયાત બિલમાં ઘટાડો થાય છે, જેના કારણે ડોલરની માંગમાં ઘટાડો થાય છે.

કોરોના કાળમાં ફાયદો

તમને જણાવી દઈએ કે આ બીજી વખત છે જ્યારે ભારતે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં રાહત દરની શોધમાં પૈસા બચાવ્યા છે. અગાઉ, ભારત કોરોના સમયગાળા દરમિયાન 25,000 કરોડ રૂપિયા બચાવવામાં સફળ રહ્યું હતું. તે દરમિયાન કોવિડ વાયરસે અર્થવ્યવસ્થાને સ્થિર કરી દીધી હતી. ભારત સરકારે પણ આ તકનો ભરપૂર લાભ લીધો. ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાએ એક અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે એક હકીકત એ પણ છે કે 2021-22માં દેશનું તેલ આયાત બિલ બમણું થઈને $119 બિલિયન થઈ ગયું છે. આનાથી સરકારી નાણા પર ઘણું દબાણ આવ્યું અને રોગચાળા પછી આર્થિક સુધારણાને પણ અસર થઈ હતી.

English summary

Why buy cheap oil from Russia and petrol-diesel prices so much?