હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક યુએસ સેનાએ ઈરાની ડ્રોનને તોડી પાડ્યું

શુક્રવારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સેનાએ જાહેરાત કરી હતી કે તેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તરફ છોડવામાં આવેલા ચાર ઇરાની ડ્રોનને અટકાવ્યા છે. જવાબમાં, યુએસએ ઇરાનના દરિયાકાંઠાના સર્વેલન્સ રડાર સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા, જેના કારણે નાજુક યુદ્ધવિરામ વચ્ચે તણાવ વધ્યો. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે ડ્રોન પ્રાદેશિક દરિયાઇ ટ્રાફિક માટે તાત્કાલિક ખતરો છે.

આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે, વૈશ્વિક તેલ અને કુદરતી ગેસના શિપમેન્ટ માટેના આ મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પર તેહરાનના નિયંત્રણને કારણે અમેરિકા ઈરાની બંદરો પર નાકાબંધી લાદવાનું ચાલુ રાખે છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ઊર્જાના ભાવમાં વધારો થયો છે, જે મધ્યસત્ર કોંગ્રેસની ચૂંટણીઓ પહેલા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે રાજકીય પડકારો રજૂ કરે છે.

યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે વધુ હુમલાઓ સામે રક્ષણાત્મક પગલાં તરીકે, સ્ટ્રેટના એક ટાપુ સહિત રડાર સાઇટ્સ પર હુમલાઓની પુષ્ટિ કરી છે. આ ઘટના ચાલુ દુશ્મનાવટનો એક ભાગ છે જેણે યુદ્ધવિરામ અને તેને લંબાવવાના પ્રયાસોને તણાવ આપ્યો છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, ઈરાની ડ્રોને કુવૈતના મુખ્ય એરપોર્ટ પર એક પેસેન્જર ટર્મિનલને નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું, જેના પરિણામે જાનહાનિ થઈ હતી અને કામચલાઉ બંધ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ ઘટનાઓ છતાં, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેની પરિસ્થિતિ અંગે આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો, અને કહ્યું કે પ્રગતિ થઈ રહી છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે અમેરિકા ઈરાનમાંથી ઝડપથી અને મજબૂત રીતે બહાર નીકળવાની યોજના ધરાવે છે, જે સૂચવે છે કે રાજદ્વારી અથવા વધુ બળવાન પગલાંનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

યુદ્ધવિરામ વાટાઘાટો

યુએસ અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચેની વાટાઘાટોના પરિણામે યુદ્ધવિરામને 60 દિવસ લંબાવવા અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર નવી ચર્ચા શરૂ કરવા માટે એક કામચલાઉ કરાર થયો. જો કે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આ કરારમાં અનિશ્ચિત ફેરફારોની હાકલ કરી છે, જ્યારે ઈરાની અધિકારીઓ જાહેરમાં આ શરતો સાથે સંમત થયા નથી.

NBC ના મીટ ધ પ્રેસ સાથેની એક મુલાકાતમાં, ટ્રમ્પે સમજાવ્યું કે ઈરાનની સ્વતંત્રતાની મજબૂત ભાવનાને કારણે વાટાઘાટો પડકારજનક છે. તેમણે નોંધ્યું કે ઈરાન પાસે હજુ પણ તેની 21 ટકાથી 22 ટકા મિસાઇલો છે.

પ્રાદેશિક સંઘર્ષો

યુએસ વહીવટીતંત્રે લેબનોન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે તાજેતરમાં અમેરિકાની મધ્યસ્થી હેઠળ થયેલા યુદ્ધવિરામ કરાર પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો છે. જોકે, આ કરાર પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે કારણ કે ઈરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાહ જૂથે તેનો અસ્વીકાર કર્યો છે, જેના કારણે વધુ હુમલાઓ થયા છે.

શુક્રવારે ઇઝરાયલી સૈન્યએ દક્ષિણ લેબનોનમાં હુમલા કર્યા, જેમાં છ સ્થળોએ નવ લોકોના મોત થયા. આ હુમલાઓ આતંકવાદીઓ દ્વારા થયેલી અથડામણ પછી થયા હતા જેમાં બે ઇઝરાયલી સૈનિકો ઘાયલ થયા હતા. લેબનોનમાં સંઘર્ષ ઈરાન સાથેના તણાવને ઉકેલવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના પ્રયાસોને ધમકી આપે છે, કારણ કે ઈરાન આગ્રહ રાખે છે કે કોઈપણ યુદ્ધવિરામમાં લેબનોનનો સમાવેશ થવો જોઈએ.

પ્રતિબંધો અને આર્થિક પગલાં

લશ્કરી કાર્યવાહી ઉપરાંત, શુક્રવારે શરૂઆતમાં હિંદ મહાસાગરમાં અમેરિકાએ ઈરાન સાથે જોડાયેલા પ્રતિબંધિત તેલ ટેન્કરમાં ચઢાઈ કરી હતી. આ પગલું ઈરાનને તેની તેલ નિકાસમાંથી નફો મેળવતા અટકાવવાના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. અમેરિકાએ ઈરાનના ઉર્જા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા વ્યક્તિઓ, કંપનીઓ અને ટેન્કરોને લક્ષ્ય બનાવતા નવા પ્રતિબંધો પણ લાદ્યા છે.

ઈરાનના પ્રભાવ અને પ્રવૃત્તિઓને રોકવાના હેતુથી ચાલી રહેલા પ્રાદેશિક સંઘર્ષો અને આર્થિક પ્રતિબંધો વચ્ચે રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ હોવાથી પરિસ્થિતિ જટિલ રહે છે.

With inputs from PTI