કતારના રાસ લફ્ફાન ગેસ પ્લાન્ટમાં ભીષણ વિસ્ફોટ: ૧૩ના મોત, અનેક લોકો ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત
ખાડી દેશ કતારમાં આવેલા વિશ્વના સૌથી મોટા લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) હબ પૈકીના એક એવા રાસ લફ્ફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટીમાં રવિવાર, 21 જૂન 2026ના રોજ મોડી સાંજે એક ભીષણ બ્લાસ્ટ થયો છે. રાસ લફ્ફાન ખાતે કાર્યરત સુપ્રસિદ્ધ બારજાન ગેસ પ્લાન્ટમાં થયેલા આ અત્યંત ગંભીર અકસ્માતમાં 13 જેટલા કર્મચારીઓનાં કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યાં હોવાના અહેવાલ મળ્યા છે, જ્યારે અન્ય અંદાજે 66 લોકો ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયા છે.
આ ભયાનક હોનારત અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરતાં કતારના ઉર્જા મંત્રી અને કતારએનર્જીના વર્તમાન સીઇઓ સાદ અલ-કાબીએ સમગ્ર પરિસ્થિતિની ગંભીરતાનો સ્વીકાર કર્યો છે. તેમણે પત્રકારો સમક્ષ પુષ્ટિ કરી છે કે, દુર્ઘટનાનો ભોગ બનેલા અને હોસ્પિટલમાં સારવાર મેળવી રહેલા શ્રમિકોમાં મોટાભાગે ભારતીય અને પાકિસ્તાની મૂળના નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. અકસ્માત સમયે તમામ પ્રભાવિત શ્રમિકો ગેસ યુનિટને ફરી કાર્યરત કરવાની કામગીરી સંભાળી રહ્યા હતા.
ઈરાની મિસાઈલ હુમલા બાદ બંધ રખાયેલો પ્લાન્ટ શરૂ કરાતો હતો
સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ દ્વારા સત્તાવાર તપાસ દરમિયાન ઉર્જા મંત્રી સાદ અલ-કાબીએ સ્પષ્ટતાપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આ ઘટના કોઈ પણ પ્રકારનો આતંકવાદી હુમલો, નાપાક ષડયંત્ર કે બહારની સૈન્ય તોડફોડની પ્રવૃત્તિ નથી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે એક ટેકનિકલ ખામીને કારણે સર્જાયેલો અકસ્માત છે. ઉલ્લેખનીય છે કે માર્ચ 2026માં પડોશી દેશ ઈરાન સાથે થયેલા લશ્કરી સંઘર્ષ દરમિયાન ઈરાની મિસાઈલોએ કતારના ભૌગોલિક રાસ લફ્ફાન નિકાસ કેન્દ્રની બે મુખ્ય ગેસ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
આ જ મિસાઈલ હુમલાના પરિણામે કતારની અંદાજે 17 ટકા જેટલી એલએનજી નિકાસ ક્ષમતા બિલકુલ ઠપ થઈ ગઈ હતી. સુરક્ષા અને લાંબા ગાળાના સમારકામના ભાગરૂપે ડિસેમ્બર 2025થી આ સંયોજિત પ્લાન્ટ સદંતર બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો. આ આખી ક્ષતિગ્રસ્ત સિસ્ટમને સંપૂર્ણપણે સક્રિય બનાવવા માટે માત્ર બે દિવસ અગાઉ જ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઈજનેરોની ટીમ દ્વારા ભારે જહેમત અને અત્યાધુનિક પદ્ધતિઓથી ટ્રાયલ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
ગેસ સંશોધન ક્ષેત્રના વરિષ્ઠ નિષ્ણાતોના મતે, વ્યાપારી એલએનજી પ્લાન્ટને પુનઃ કાર્યરત કરવાની પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ અને મહત્તમ જોખમોથી ભરેલી હોય છે. ખાસ કરીને લાંબા સમય પછી પ્લાન્ટ શરૂ કરતી વખતે થર્મલ શોક એટલે કે તાપમાનના અચાનક થતા અસંતુલનને ટાળવા માટે અદ્યતન સાધનોને અત્યંત ધીમે-ધીમે ઠંડા કરવા પડે છે. આ અત્યંત સંવેદનશીલ પ્રક્રિયામાં નાનકડી ટેકનિકલ ભૂલ અથવા અતિશય દબાણ પળવારમાં ભીષણ વિસ્ફોટનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
70 કિલોમીટર દૂર સુધી ગુંજી ઉઠ્યો પ્રચંડ વિસ્ફોટનો અવાજ
રાસ લફ્ફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટી સ્થિત બારજાન ગેસ સપ્લાય ફેસિલિટી આખા કતાર દેશનો લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ નિકાસ અને ઉત્પાદન વ્યવસ્થાપનનો સૌથી મોટો કરોડરજ્જુ સમાન વિસ્તાર છે. રવિવારે સાંજે થયેલો આ બ્લાસ્ટ આખા વિસ્તારને ધ્રુજાવી દેનારો હતો. આ અકસ્માતનો ધડાકો એટલો તો શક્તિશાળી અને પ્રચંડ હતો કે તેનો અવાજ ઘટનાસ્થળેથી આશરે 70 કિલોમીટરના અંતરે આવેલી કતારની રાજધાની સેન્ટ્રલ દોહાના રહેણાંક વિસ્તારો સુધી સ્પષ્ટ રીતે સંભળાયો હતો.
આ ગોઝારી ઘટનામાં ઘાયલ થયેલા તમામ 66 પીડિતોને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક અસરથી એમ્બ્યુલન્સ મારફતે નજીકની અત્યાધુનિક સરકારી હોસ્પિટલોમાં કન્વર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. સંતોષની વાત એ છે કે સારવાર લઈ રહેલા પૈકી એક પણ દર્દીની વર્તમાન શારીરિક સ્થિતિ પ્રાણઘાતક કે અત્યંત નાજુક જણાવાઈ નથી. કતારએનર્જી મેનેજમેન્ટ પોતાના પ્રભાવિત કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોને દરેક તબક્કે આર્થિક તેમજ નૈતિક મદદ પૂરી પાડવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
દોહા ખાતેના ભારતીય દૂતાવાસે જારી કરી ઈમરજન્સી હેલ્પલાઈન
કતારમાં વસતા હજારો પ્રવાસી નાગરિકો અને ખાસ કરીને ભારતીય પ્રોફેશનલ્સની ચિંતા વચ્ચે, કતારની રાજધાની દોહામાં કાર્યરત ભારતીય દૂતાવાસે આ બાબતે તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપી છે. દૂતાવાસે સોશિયલ મીડિયા સહિતના સત્તાવાર માધ્યમો પર ઊંડું દુઃખ વ્યક્ત કરતું નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. ભારતીય દૂતાવાસ અત્યારે કતારના ગૃહ મંત્રાલય તેમજ કતારએનર્જીના જવાબદાર વહીવટકર્તાઓ સાથે સતત તબીબી પરિસ્થિતિ અને બચાવ કાર્યની અપડેટ્સ મેળવી રહ્યું હોવાનું જણાવાયું છે.
ભારતીય દૂતાવાસના જણાવ્યા અનુસાર, હોસ્પિટલોમાં દાખલ થયેલા ઇજાગ્રસ્ત ભારતીય કામદારોને શક્ય એટલી બધી શ્રેષ્ઠ સગવડો મળી રહે તે માટે લાયઝનિંગ ટીમો કાર્યરત છે. સત્તાવાર ઓળખ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ વતન પરત મોકલવાની તેમજ કુટુંબીજનોને તાત્કાલિક જાણ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. ભારત સરકારે મૃતકોના પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે અને તમામ શક્ય આર્થિક અને મુત્સદ્દીગીરી સ્તરની સહાયતા આપવાની ખાતરી આપી છે.
સ્વજનોની સલામતી ચકાસવા અને અકસ્માતમાં મદદ મેળવવા માટે ભારતીય રાજદૂતાવાસે ખાસ રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક ઇમરજન્સી સેવાઓ અને ટેલિફોનિક હેલ્પલાઇન નંબરો જારી કર્યા છે. ભારતીય પરિવારો કોઈપણ મદદ માટે હેલ્પલાઇન નંબરો +974-55647502 તેમજ +974-55384683 પર સીધો વાર્તાલાપ સ્થાપિત કરી શકે છે. આ ઉપરાંત વિષય આધીન પૂછપરછ અને દસ્તાવેજોના વ્યવસ્થાપન માટે અધિકૃત ઈમેલ દ્વારા પણ જરૂરી સહાયતા પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ગેસ સપ્લાયની સ્થિતિ અને જોખમો
રાસ લફ્ફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટીએ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ઊર્જા આપૂર્તિ કરતું અતિ મહત્વનું સ્તર માનવામાં આવે છે. આ પ્લાન્ટ દર વર્ષે આશરે 7.7 કરોડ મેટ્રિક ટન નેચરલ ગેસની નિકાસ કરવાની વિશાળ વ્યવસાયિક ક્ષમતા ધરાવે છે. કતાર વિશ્વ બજારમાં ગેસનો અજોડ પુરવઠાદાર દેશ હોવાથી વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્તર અમેરિકા કે યુરોપિયન દેશોની ઉર્જા સુરક્ષા અને એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રોની વિવિધ ઉદ્યોગ વ્યાપારી ગતિવિધિઓ આ રાસ લફ્ફાન હબ સાથે સીધેસીધી સંકળાયેલી છે.
આ ગોઝારા વિસ્ફોટ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ઊર્જા સંકટ વધશે તેવી ફેલાયેલી અફવાઓ અને ભય વચ્ચે, કતારના ઉર્જા મંત્રાલયે ચોકસાઈપૂર્વક ખુલાસો કર્યો છે કે આ ભયાનક હોનારત માત્ર એક બંધ કરાયેલા બિન-કાર્યકારી વિભાગમાં ટેકનિકલ અકસ્માતને આભારી છે. તેથી વૈશ્વિક ગેસ સપ્લાય અથવા એલએનજી ડિલિવરી નેટવર્કને કોઈ મોટું નુકસાન પહોંચ્યું નથી. રાષ્ટ્રીય પોર્ટ ટર્મિનલ અને અન્ય તમામ મુખ્ય પ્રોડક્શન ટ્રેન અવિરત અને સુરક્ષિત રીતે ચાલી રહી છે.
કટોકટી વ્યવસ્થાપન વિભાગ દ્વારા કુશળતાપૂર્વક સમયસર બચાવ કામગીરી હાથ ધરીને લફ્ફાન પ્લાન્ટ પરિસરની અંદર લાગેલી ભીષણ આગને તુરંત કાબૂમાં લઈ લેવાયી હતી. આ ભૌગોલિક ક્ષેત્રમાં કોઈ પણ પ્રકારના khatarank ઝેરી ગેસ ફેલાવાનો કે પર્યાવરણીય જોખમ પેદા થવાનો ભય હવે સદ્દભાગ્યે સદંતર શમી ગયો છે, જેના લીધે નજીકના ઉદ્યોગોએ અને સ્થાનિક કતારી તંત્રે મોટી રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
