World Tuberculosis Day 2023: ફેફસાને પ્રભાવિત કરતી ગંભીર, ચેપી અને ઘાતક બિમારી ટીબીનો ઈતિહાસ

World Tuberculosis Day 2023: 24 માર્ચે વિશ્વ ક્ષય રોગ દિવસ એટલે કે વર્લ્ડ ટીબી ડે ઉજવવવામાં આવે છે. આ બિમારી વિશે જાગૃતિ વધારવા અને સાવચેતી રાખવા માટે દુનિયાભરમાં વિશ્વ ટીબી દિવસ મનાવવામાં આવે છે. ટીબીને ટ્યૂબરક્યુલોસિસ, ક્ષય રોગ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

દર વર્ષે યુનાઇટેડ નેશન્સ આ દિવસની ઉજવણી માટે લોકોને વૈશ્વિક ટીબી રોગચાળા સામે લડવા માટે સમયસર પગલાં લેવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે હાકલ કરે છે. 24 માર્ચ, 1882ના રોજ ડૉ. રોબર્ટ કોચે ટ્યુબરક્યુલોસિસ બેક્ટેરિયમની શોધ કરી. તેથી જ દર વર્ષે 24 માર્ચે વિશ્વ ક્ષય રોગ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

ટીબી રોગ એ બેક્ટેરિયાથી થતો જીવલેણ ચેપ છે, જે મુખ્યત્વે ફેફસાને અસર કરે છે. જ્યારે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ ખાંસી કે છીંક ખાય છે ત્યારે હવામાં છોડવામાં આવતા નાના ટીપાં દ્વારા ટીબી સરળતાથી ફેલાય છે. એટલે કે, જ્યારે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ ખાંસી કે છીંક ખાય છે ત્યારે ટીબી પેદા કરતા બેક્ટેરિયા ફેલાય છે.

1882માં આ રોગની શોધ થઈ હોવા છતાં અને જોહાન શૉનલેઈને 1834માં "ક્ષય રોગ" શબ્દને લોકપ્રિય બનાવ્યો. પરંતુ આ રોગ તેના પહેલા ત્રીસ લાખથી વધુ વર્ષોથી વિશ્વમાં અસ્તિત્વમાં હતો અને અસ્તિત્વમાં હોવાનું માનવામાં આવે છે.

મોટાભાગના અસરગ્રસ્ત લોકોમાં બેક્ટેરિયાના કારણે ટીબીના લક્ષણો દેખાતા નથી. ખૂબ જ સામાન્ય લક્ષણોમાં ઉધરસ (ક્યારેક લોહી સાથે), એનિમિયા, તાવ અને રાત્રે પરસેવો શામેલ છે.

વિશ્વ ટીબી દિવસ 2023ની થીમ છે "Yes! We can end TB!" (હા, આપણે ટીબીને ખતમ કરી શકીએ છીએ) આજે સમગ્ર વિશ્વમાં આ થીમ સાથે વિશ્વ ટીબી દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવશે. તેનો હેતુ વિશ્વના નેતાઓને ટીબી રોગચાળાને રોકવા માટે પગલાં લેવા વિનંતી કરવાનો છે.

ટીબીનો રોગ વિશ્વમાં ઘણા વર્ષોથી જોવા મળે છે, તેથી ટીબીનો રોગ ઘણા જુદા જુદા નામોથી ઓળખાય છે. આને પ્રાચીન રોમમાં "phthisis", "tabes" કહેવામાં આવે છે. તેને પ્રાચીન હીબ્રુમાં "schachepheth" કહેવામાં આવે છે. 1800ના દાયકામાં ટીબીને "ક્ષય રોગ" કહેવામાં આવો હતો. ગરદન અને લિમ્ફ નોડ્સના ટીબી વિશે જણાવવા માટે તેને "scofula" નામ આપવામાં આવ્યું છે.

English summary

World Tuberculosis Day 2023: History, Significance and all the details.