સ્પેસ ટેક્નોલોજીમાં સ્ટાર્ટઅપ્સનું ઘર બન્યું ભારત, ચીનને કડક સ્પર્ધા, પીએમ મોદીના ફેંસલાએ કરી કમાલ

અમેરિકાના પ્રખ્યાત અખબાર ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સે ભારતના અવકાશ કાર્યક્રમોના વખાણ કર્યા છે. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સે લખ્યું છે કે ભારતમાં હાલમાં લગભગ 140 નોંધાયેલા સ્પેસટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ છે.

NYTએ લખ્યું કે આ સ્ટાર્ટ-અપ્સ સંકેત આપી રહ્યા છે કે ભારત આ ક્ષેત્રમાં મોટો ફેરફાર કરી શકે છે. ભારત ટૂંક સમયમાં સ્પેસ પ્રોગ્રામમાં ચીનને ટક્કર આપી શકે છે.

ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સે લખ્યું છે કે જ્યારે ભારતે 1963માં પ્રથમ વખત તેનું રોકેટ લોન્ચ કર્યું ત્યારે તે વિશ્વની સૌથી અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો પીછો કરતો સૌથી ગરીબ દેશ હતો. આ પછી રોકેટના ભાગને સાયકલ પર લોન્ચ પેડ પર લઈ જવામાં આવ્યો અને પૃથ્વીથી 124 માઈલ દૂર અવકાશમાં સફળતાપૂર્વક મૂકવામાં આવ્યો છે.

અખબાર આગળ લખે છે કે આ તે સમય હતો જ્યારે ભારત રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે સંતુલન સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. આજની અવકાશ દોડમાં ભારતે ઘણી તાકાત મેળવી છે.

ધ સરપ્રાઈઝિંગ સ્ટ્રાઈવર ઈન ધ વર્લ્ડસ સ્પેસ બિઝનેસ નામના લેખમાં અખબારે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં સ્ટાર્ટઅપનો વિકાસ વિસ્ફોટક રહ્યો છે અને તેમની પાસે વિશાળ બજાર છે. કોરોના પહેલા ભારતમાં સ્પેસ ટેક સેક્ટરમાં માંડ 5 સ્ટાર્ટઅપ હતા, આજે આશ્ચર્યજનક રીતે તેની સંખ્યા 140ને સ્પર્શી ગઈ છે.

એનવાયટીએ લખ્યું છે કે પીએમ મોદી અને બિડેન તાજેતરમાં મળ્યા હતા, જેમાં અમેરિકન અને ભારતીય ખાનગી ક્ષેત્રો વચ્ચે વ્યાપારી સહયોગ વધારવાની હાકલ કરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન અંતરિક્ષના તમામ ક્ષેત્રો સુધી પહોંચવા માટે બંને દેશો વચ્ચે સહયોગ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

NYT લખે છે કે ઈસરોએ પ્રથમ 3 દાયકામાં દેશને ગૌરવ અપાવ્યું હતું. ત્યારબાદ 90ના દાયકામાં એક સમય એવો આવ્યો જ્યારે ભારતે સ્પેસ સેક્ટરમાં ઓછું ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું. અખબાર આગળ લખે છે કે જૂન 2020માં સ્પેસ સેક્ટર પર ભાર મૂકવાની પીએમ મોદીની જાહેરાત બાદ હવે ભારતમાં સ્પેસ બિઝનેસ બદલાઈ ગયો છે.

હકીકતમાં જૂન 2020 પછી અવકાશ ક્ષેત્રને તમામ પ્રકારના ખાનગી સાહસો માટે ખોલવામાં આવ્યું હતું. અમેરિકન અખબાર લખે છે કે સ્પેસ ટેક્નોલોજી હવે ખાનગી એન્ટરપ્રાઈઝ દ્વારા વધુ ચલાવવામાં આવે છે અને વિશાળ સરકારી બજેટ કરતાં નાના પાયે વ્યાપારી હેતુઓ પૂરી પાડે છે.

ભારતમાં ઘણા વિસ્તારોમાં તેનો ઉપયોગ વધ્યો છે તે તેમનું આશ્ચર્ય છે. ઇમેજિંગ સિસ્ટમ્સ ગ્રહ વિશેની માહિતીને પૃથ્વી પર પાછા લાવે છે, જે ભારતના ખેડૂતોને તેમના પાકનો વીમો લેવામાં મદદ કરે છે અથવા તેમના કેચને ટ્રેક કરવા માટે વ્યવસાયિક માછીમારીના કાફલાને મદદ કરે છે. ઉપગ્રહો દેશના દૂરના ખૂણે ફોન સિગ્નલ લાવે છે અને સોલાર ફાર્મને ભારતના મેગાસિટીથી દૂર કાર્યરત કરવામાં મદદ કરે છે.

હૈદરાબાદ સ્થિત 'સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ' અને એરોસ્પેસ ઉત્પાદક 'ધ્રુવ સ્પેસ'નો પણ ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. ધ્રુવ સ્પેસ એ ઉપગ્રહ પ્રોજેક્ટ કરનાર ભારતમાં પ્રથમ સ્પેસ સ્ટાર્ટ-અપ છે. અખબાર લખે છે કે આ કંપનીઓ અદ્ભુત કામ કરી રહી છે. બંને કંપનીઓ મળીને ભારતના સ્પેસ બિઝનેસમાં 8 ટકા યોગદાન આપે છે.

તે બેંગલુરુ સ્થિત સ્ટાર્ટ-અપ પિક્સેલનો પણ ઉલ્લેખ કરે છે, જેણે "પેન્ટાગોન સાથે કામ કરતી ગુપ્તચર એજન્સી સાથે જોડાણ કર્યું છે". તેના સહ-સ્થાપક અવૈસ અહેમદ અને ક્ષિતિજ ખંડેલવાલ છે.

NYT લખે છે કે ઈસરોએ બેંગ્લોર, હૈદરાબાદ, પુણે અને અન્ય સ્થળોએ લગભગ 400 ખાનગી કંપનીઓ બનાવી છે. દરેક કંપની તેના પોતાના ક્ષેત્રમાં નિષ્ણાત છે. તે જગ્યા માટે વિશિષ્ટ સ્ક્રૂ, સીલંટ અને અન્ય ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરે છે.

અખબારે કહ્યું કે ભારતમાં સસ્તા અને સારા એન્જિનિયરો વિપુલ પ્રમાણમાં છે. પરંતુ તેમનો ઓછો પગાર એકલા સ્પર્ધાને હરાવી શકતો નથી. આ કારણે Skyroot જેવી ભારતીય કંપની વિશેષ સેવાઓ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.

સ્કાય રૂટ એરોસ્પેસના સહ-સ્થાપક અને સીઈઓ પવન કુમાર ચંદનાએ આ દાયકામાં 30,000 સેટેલાઇટ લોન્ચ કરવાની વૈશ્વિક જરૂરિયાતનો અંદાજ મૂક્યો છે. તેઓ કહે છે કે અમે એક કેબ જેવા છીએ, જે નાના પેલોડ માટે વધુ ચાર્જ કરે છે. જ્યારે, એલોન મસ્કનું સ્પેસ એક્સ ટ્રેન અથવા બસનું કામ કરે છે. તેઓ તેમના તમામ મુસાફરોને ઉપાડીને તેમના ગંતવ્ય સ્થાન પર લઈ જાય છે.

English summary

India became the home of startups in space technology, giving stiff competition to China