શી જિનપિંગ ત્રીજી વાર બનશે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ? કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની આગામી સપ્તાહની બેઠકમાં 'કાંટા' દૂર કરાશે

વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ શી જિનપિંગ ચીનના આગામી રાષ્ટ્રપતિ હશે, જેના પર આગામી સપ્તાહે કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ચાઈનાની બેઠકમાં સંપૂર્ણ મહોર લગાવવામાં આવશે. આ સાથે એ નક્કી થશે કે ચીનના સૌથી શક્તિશાળી નેતા માઓ પછી જો કોઈ હોય તો તે શી જિનપિંગ હોઈ શકે છે, જે તેમના મૃત્યુ સુધી ચીનના રાષ્ટ્રપતિ, ચીની સૈન્ય પીએલએના વડા અને કમ્યુનિસ્ટના અધ્યક્ષ હતા. ચીનની પાર્ટી રહી શકે છે. આવતા અઠવાડિયે યોજાનારી કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી કોંગ્રેસની બેઠકમાં નક્કી કરવામાં આવશે કે ચીન પાસે હવે શી જિનપિંગ સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.

બેઇજિંગમાં કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની બેઠક

સોમવારથી ગુરુવાર સુધી કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની ઓલમાઇટી સેન્ટ્રલ કમિટીના લગભગ 400 સભ્યો બેઇજિંગમાં બંધ દરવાજા પાછળ ભેગા થશે. આ વર્ષે આ પ્રકારની આ એકમાત્ર બેઠક બનવા જઈ રહી છે, જે કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની 20મી બેઠક હશે અને આ બેઠકમાં શી જિનપિંગને ત્રીજી વખત સત્તાવાર રીતે ચીનના રાષ્ટ્રપતિનું પદ સોંપવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. પંક્તિ અને તેમના માઓ ઝેડોંગ પણ. બાદમાં ચીનના સૌથી શક્તિશાળી નેતા તરીકે તેમની સ્થિતિ મજબૂત કરશે. આગામી સપ્તાહના પૂર્ણ સત્રમાં, ચીનની ટોચની વ્યક્તિઓ પક્ષના અસ્તિત્વના 100 વર્ષમાં મુખ્ય સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરતા મહત્વના ઠરાવ પર ચર્ચા કરશે, એમ ચીનની સરકારી સમાચાર એજન્સી સિન્હુઆના અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

શી જિનપિંગની સત્તા વધુ મજબૂત થશે

વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે ચીનના ઈતિહાસમાં માત્ર ત્રીજી વખત આવી બેઠક યોજવા માટે ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો છે અને ચીન કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી કોંગ્રેસની સૌથી મહત્વપૂર્ણ બેઠક 2022માં યોજાવા જઈ રહી છે અને તે પહેલા શી જિનપિંગનું સ્થાન આ બેઠક પાર્ટી છે અને વધુ મજબૂત બનશે. બેઇજિંગમાં યોજાનારી વેઇલીના ટોચના નેતૃત્વની તમામ બેઠકો બંધ દરવાજા પાછળ યોજવામાં આવશે અને એવું માનવામાં આવે છે કે મોટાભાગના નિર્ણયો પહેલેથી જ લેવામાં આવ્યા છે અને બેઠક દરમિયાન બાકીના ટોચના પક્ષના સભ્યોને ફક્ત તે નિર્ણયો વિશે જાણ કરવામાં આવશે. વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે ચીનમાં તમામ રાજકીય મીટિંગ્સ પહેલેથી જ સંપૂર્ણ રીતે કોરિયોગ્રાફ્ડ છે અને કોઈપણ સભ્ય માટે, ભલે તે ગમે તેટલું મહત્વપૂર્ણ સ્થાન હોય, તે નિર્ણયોની વિરૂદ્ધ જવું અત્યંત દુર્લભ બન્યું છે.

સરમુખત્યાર ઉત્તરાધિકારી

આ બેઠકનો ઠરાવ શું થવાનો છે તેની સામગ્રી હજુ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી નથી, જેમ કે અગાઉ બે વખત ઠરાવ પ્રસિદ્ધ થયો ન હતો. તેથી એવું માનવામાં આવે છે કે પાર્ટી પાસે રાષ્ટ્રપતિની વિરુદ્ધ જવાનો વિકલ્પ નથી. માઓ હેઠળ 1945માં આ પ્રકારનો પ્રથમ ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેણે સત્તા કબજે કરવાના ચાર વર્ષ પહેલાં માઓને સામ્યવાદી પક્ષ પર તેમની સત્તા મજબૂત કરવામાં મદદ કરી હતી. આવી બીજી ઘટના 1981માં બની હતી, જ્યારે ડેંગ ઝિયાઓપિંગે પણ ઠરાવને પ્રકાશિત કરવાની મંજૂરી આપી ન હતી અને ચીનની અર્થવ્યવસ્થાના સંદર્ભમાં માઓની 'ભૂલો'ને માન્યતા આપી હતી અને પક્ષ પર સંપૂર્ણ વર્ચસ્વ મેળવ્યું હતું.

શી જિનપિંગ સરમુખત્યાર દેખાવા માંગતા નથી

AFP ન્યૂઝ એજન્સી સાથે વાત કરતા, હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના વિશ્લેષક એન્થોની સેંચ માને છે કે, જેમ કે છેલ્લા બે વખત બન્યું છે, શી જિનપિંગનો પ્રસ્તાવ પર બ્રેક લાગશે નહીં. ચાઇનીઝ રાજકારણના નિષ્ણાત સાચે જણાવ્યું હતું કે "તે બતાવવાનો હેતુ છે કે પક્ષની સ્થાપના પછીથી ક્ઝી પ્રક્રિયાના કુદરતી વારસદાર છે જે તેમને 'નવા યુગ'નું નેતૃત્વ કરવા સક્ષમ બનાવે છે." ચીની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે, "તેનો હેતુ શી જિનપિંગને ચીની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના 'શાનદાર ઈતિહાસ'ના કુદરતી વારસદાર તરીકે મજબૂત કરવાનો છે." સેંચ એમ પણ કહ્યું હતું કે, "આ દરખાસ્ત ડેંગની તે દરખાસ્ત પર પાછા ખેંચવા માટે છે અને તે 1949 થી 1976 સુધીના માઓ યુગ કરતાં ઓછો આલોચનાત્મક હશે." માઓના શાસન દરમિયાન વિરોધ કરવા બદલ લાખો લોકો ચીનમાં ભૂખમરાથી મૃત્યુ પામ્યા હતા. અને હજારો લોકો માર્યા ગયા હતા. તેમના મૃત્યુ પહેલા ચીન પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે, માઓએ એક સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ શરૂ કરી, જેને હિંસાનો યુગ માનવામાં આવે છે, જેણે ચીનના રાષ્ટ્રીય માનસને હચમચાવી નાખ્યું.

માઓ વિ શી જિનપિંગ

સેંચે એમ પણ કહ્યું હતું કે, "આ દરખાસ્ત ડેંગની તે દરખાસ્ત પર પાછા ખેંચવા માટે છે અને તે 1949 થી 1976 સુધીના માઓ યુગ કરતાં ઓછી જટિલ હશે." માઓના શાસન દરમિયાન લાખો લોકો ચીનમાં ભૂખમરાથી મૃત્યુ પામ્યા હતા. અને હજારો લોકો માર્યા ગયા હતા. વિરોધ કરવા બદલ માઓ. તેમના મૃત્યુ પહેલા ચીન પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે, માઓએ એક સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ શરૂ કરી, જેને હિંસાનો યુગ માનવામાં આવે છે, જેણે ચીનના રાષ્ટ્રીય માનસને હચમચાવી નાખ્યું હતુ.

દોષરહિત દેખાવાનો પ્રયાસ

ચીનના અસંતુષ્ટ રાજકીય વિદ્વાન વુ ક્વિઆંગ, જેમને તેમના સંશોધન માટે બેઇજિંગની સિંઘુઆ યુનિવર્સિટીના લેક્ચરર તરીકેથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા, તેમણે કહ્યું કે દરખાસ્તને બહાલી આપવાનો અર્થ એ થશે કે "શી જિનપિંગની સત્તા બિનહરીફ હતી". આ સાથે આ બેઠકમાં પોતાને એક અલગ સાર્વભૌમ દેશ ગણાવતા તાઈવાનને લઈને પણ એજન્ડામાં સામેલ થઈ શકે છે. વોશિંગ્ટન સ્થિત કાઉન્સિલ ઓન ફોરેન રિલેશન્સમાં ચીનનો અભ્યાસ કરતા વરિષ્ઠ વિશ્લેષક કાર્લ મિન્ઝનરના જણાવ્યા અનુસાર આગામી સપ્તાહની મીટિંગ હોવા છતાં, શીની બિનહરીફ સત્તા અંગે કોઈ પ્રશ્ન નથી. ન્યૂઝ એજન્સી એફએપી સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું કે, મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે તે કેટલી ઊંચાઈ પર જઈ શકે છે? તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "રીઝોલ્યુશનનો સ્વર અને વિષયવસ્તુ સૂચવે છે કે શી કેવી રીતે પોતાને માઓ અને ડેંગના સમકક્ષ તરીકે રંગવા માંગે છે? અથવા ફક્ત માઓ એકલા તરીકે?"

English summary

Will Xi Jinping become China's third president?