New Income Tax Rules: સેલેરીથી લઈને શેરબજાર સુધી! 1 એપ્રિલથી બદલાઈ જશે આ મોટા નિયમ

New Rules From 1 April 2026: નવા નાણાકીય વર્ષ (FY 2026-27) ની શરૂઆત સાથે જ 1 એપ્રિલ 2026થી સામાન્ય માણસના જીવન સાથે જોડાયેલા ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિયમ બદલાવા જઈ રહ્યા છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સ (CBDT) એ 'ઇનકમ ટેક્સ નિયમ, 2026' નોટિફાય કર્યા છે, જેનાથી સેલેરી સ્ટ્રક્ચર અને ટેક્સ ફાઇલિંગની રીત સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે. માત્ર ટેક્સ જ નહીં, પરંતુ બેંકિંગ અને શેરબજાર સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં પણ મોટા ફેરફારો થવાના છે.

આ ફેરફારોની સીધી અસર તમારી ટેક-હોમ સેલેરી, રોકાણ અને બેંકિંગ વ્યવહારો પર પડશે. ચાલો જાણીએ 1 એપ્રિલથી શું બદલાવાનું છે અને તેની તમારી જેબ પર શું અસર થશે.

8 શહેરો માટે HRA મુક્તિની મર્યાદા વધી

નવા આવકવેરા નિયમો હેઠળ, હવે દેશના 8 મુખ્ય શહેરોમાં રહેતા નોકરિયાત લોકો 50 ટકા HRA મુક્તિનો દાવો કરી શકશે. અગાઉ આ સુવિધા માત્ર દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ સુધી મર્યાદિત હતી, પરંતુ હવે તેમાં બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, પુણે અને અમદાવાદનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય શહેરો માટે આ મર્યાદા 40 ટકા જ રહેશે. આ ફેરફાર તે લોકો માટે મોટી રાહત છે જેઓ આ IT હબ્સમાં મોંઘા ભાડા પર રહે છે.

બાળકોના શિક્ષણ અને હોસ્ટેલ ભથ્થામાં બમ્પર વધારો

જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરનારા કર્મચારીઓ માટે ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન એલાઉન્સ અને હોસ્ટેલ એલાઉન્સની મર્યાદામાં અનેકગણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

• શિક્ષણ ભથ્થું: ₹100 થી વધારીને ₹3,000 પ્રતિ માસ પ્રતિ બાળક (મહત્તમ બે બાળકો) કરવામાં આવ્યું છે.
• હોસ્ટેલ ભથ્થું: ₹300 થી વધારીને સીધું ₹9,000 પ્રતિ માસ કરવામાં આવ્યું છે. આનાથી વાલીઓને ટેક્સમાં મોટી બચત કરવાની તક મળશે.

HRA ક્લેમ માટે આ બાબતો ફરજિયાત રહેશે

ટેક્સ ચોરી રોકવા માટે સરકારે નિયમો કડક બનાવ્યા છે. હવે જો તમારું વાર્ષિક ભાડું 1 લાખ રૂપિયાથી વધુ હોય, તો HRA ક્લેમ કરતી વખતે મકાનમાલિકનું નામ, સરનામું અને પાન કાર્ડ આપવાની સાથે એ પણ જણાવવું પડશે કે મકાનમાલિક સાથે તમારો શું સંબંધ છે. આ નિયમ ખાસ કરીને એવા લોકો પર લાગુ થશે જેઓ પોતાના માતા-પિતા કે સંબંધીઓના ઘરે રહીને ભાડું ચૂકવે છે અને ટેક્સમાં છૂટ લે છે.

શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ થશે મોંઘું

જો તમે શેરબજારમાં ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ (F&O) માં ટ્રેડ કરો છો, તો 1 એપ્રિલથી તમારો ખર્ચ વધવાનો છે. બજેટ 2026ના પ્રસ્તાવ મુજબ:

• ફ્યુચર્સ પર સિક્યોરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) 0.02% થી વધારીને 0.05% કરાયો છે.
• ઓપ્શન્સ પર STT 0.1% થી વધારીને 0.15% કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, હવે શેર બાયબેક (Buyback) માંથી મળતી રકમ પર 'ડિવિડન્ડ' ને બદલે 'કેપિટલ ગેઈન્સ' તરીકે ટેક્સ લાગશે.

HDFC અને PNB સહિત અનેક બેંકોના ATM નિયમો બદલાયા

બેંકિંગ સેક્ટરમાં પણ 1 એપ્રિલથી મોટા ફેરફારો થઈ રહ્યા છે:

• HDFC બેંક: UPI દ્વારા ATM માંથી રોકડ ઉપાડને પણ હવે 'ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ' માં ગણવામાં આવશે. લિમિટ પૂરી થયા પછી પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન ₹23 ચાર્જ લાગશે.
• PNB: કેટલાક ડેબિટ કાર્ડ્સની દૈનિક કેશ ઉપાડ મર્યાદા 1 લાખથી ઘટાડીને ₹50,000 કરી દેવામાં આવી છે.
• બંધન બેંક: ફ્રી એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યામાં કાપ મૂક્યો છે.

Sovereign Gold Bond (SGB) પર ટેક્સ છૂટ મર્યાદિત

સોનામાં રોકાણ કરનારાઓ માટે પણ એક સમાચાર છે. સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) પર મેચ્યોરિટી સમયે મળતી ટેક્સ છૂટ હવે માત્ર તે જ રોકાણકારોને મળશે જેમણે તેને સીધું સરકાર (પ્રાઈમરી માર્કેટ) પાસેથી ખરીદ્યું છે. જો તમે શેરબજાર (સેકન્ડરી માર્કેટ) માંથી ગોલ્ડ બોન્ડ ખરીદ્યા હશે, તો મેચ્યોરિટી પર તમારે કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.

English summary

Financial landscape in India shifts on April 1, 2026! From new HRA limits in 8 cities and increased education allowances to higher STT on trading and HDFC/PNB ATM rule changes, stay ahead of the curve.