ગાંધાર તેલ ક્ષેત્રમાં ONGC નો ઐતિહાસિક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ: હવે પ્રદૂષિત વાયુ જમીનમાં ધરબાઈ જશે

ભારતની અગ્રણી ઓઈલ કંપની ONGC (ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન) એ ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા તેના પ્રખ્યાત ગાંધાર તેલ ક્ષેત્ર ખાતે દેશનો પ્રથમ પૂર્ણ-કક્ષાનો કાર્બન કેપ્ચર એન્ડ સ્ટોરેજ (CCS) પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરીને એક મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા વાતાવરણમાં ભળતા જોખમી કાર્બન ડાયોક્સાઈડને પકડીને જમીનની ઊંડાઈમાં સંગ્રહ કરવામાં આવશે.

શું છે આ પ્રોજેક્ટ અને કેવી રીતે કામ કરશે?

આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, ONGC ગાંધાર તેલ ક્ષેત્રના બે એવા કુવાઓનો ઉપયોગ કરશે જે હવે તેલ કાઢવા માટે કાર્યરત નથી. આ "ત્યજી દેવાયેલા" કુવાઓમાં દરરોજ અંદાજે ૧૦૦ ટન કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવશે.

સ્ત્રોત: આ વાયુ દહેજ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર અને ONGC ના હજીરા પ્લાન્ટમાંથી મેળવવામાં આવશે.

સંગ્રહ: આ ગેસને પાઈપલાઈન દ્વારા ગાંધાર લાવીને જમીનની સપાટીથી હજારો ફૂટ નીચે હાઈડ્રોકાર્બન રિઝર્વોયરમાં ધરબી દેવામાં આવશે.

ડ્યુઅલ બેનિફિટ: આ પ્રક્રિયાથી માત્ર ગ્રીનહાઉસ વાયુઓનું ઉત્સર્જન જ નહીં ઘટે, પરંતુ જમીનમાં રહેલા બાકી બચેલા તેલને બહાર કાઢવામાં પણ મદદ મળશે (જેને 'એન્હાન્સ્ડ ઓઈલ રિકવરી' કહેવાય છે).

ભારતના 'નેટ ઝીરો' લક્ષ્ય તરફ મોટું ડગલું

વૈશ્વિક સ્તરે ભારત કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ત્રીજા ક્રમે છે. ભારત સરકારે ૨૦૭૦ સુધીમાં 'નેટ ઝીરો' (શૂન્ય ઉત્સર્જન) સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. ONGC ના આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા સાબિત થશે કે ઉદ્યોગોના ધુમાડામાંથી કાર્બન અલગ કરી તેને સુરક્ષિત રીતે જમીનમાં કેવી રીતે સંગ્રહ કરી શકાય છે.

ભવિષ્યની યોજના

ONGC એ પર્યાવરણ અને ઉર્જા સંક્રમણ માટે આગામી વર્ષોમાં ૧૨ અબજ ડોલર ના રોકાણની જાહેરાત કરી છે. કંપનીએ ૨૦૩૮ સુધીમાં તેના તમામ કામકાજને કાર્બન-મુક્ત બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. જો આ ગાંધાર પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સફળ રહેશે, તો તેને દેશના અન્ય તેલ ક્ષેત્રોમાં પણ લાગુ કરવામાં આવશે.

English summary

ONGC Launches First CCS Pilot Project at Gandhar Field, Gujarat