RBI Repo Rate: RBIનો મોટો નિર્ણય, રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર નહીં, 5.25% પર યથાવત

RBI Repo Rate: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ શુક્રવાર, 6 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ તેની દ્વિમાસિક નાણાકીય નીતિ સમીક્ષામાં રેપો રેટ 5.25 ટકા પર યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો. ડિસેમ્બરમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના ઘટાડા પછી, આ વખતે RBIએ વ્યાજ દરો સ્થિર રાખ્યા. આ સમીક્ષા નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણના FY2026-27 બજેટ પછીની પ્રથમ હતી.

RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ ચાલુ નાણાકીય વર્ષની છઠ્ઠી અને અંતિમ દ્વિમાસિક નીતિ જાહેર કરતા જણાવ્યું કે નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) એ સર્વસંમતિથી આ નિર્ણય લીધો છે. RBIએ પોતાનું વલણ 'તટસ્થ' રાખ્યું છે, એટલે કે ભવિષ્યના નિર્ણયો પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિઓને આધારે લેવાશે.

રેપો રેટ યથાવત રાખવાનો આ નિર્ણય એવા સમયે લીધો છે જ્યારે છૂટક ફુગાવો છેલ્લા ચાર મહિનાથી સતત 2 ટકાથી નીચે રહ્યો છે. સરકારની RBIને ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત ફુગાવાને 4 ટકાની આસપાસ (±2%) જાળવવાની જવાબદારી છે.

ઓક્ટોબર 2025માં, દેશનો છૂટક ફુગાવો 0.25 ટકાના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે હતો, જે CPI શ્રેણીનો સૌથી ઓછો આંકડો છે. ફુગાવામાં આટલા મોટા ઘટાડા છતાં, RBIએ હાલ પૂરતું દરો કાપવાનું ટાળ્યું છે. RBIએ ફેબ્રુઆરી 2025થી અત્યાર સુધીમાં કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કર્યો છે.

ફેબ્રુઆરી અને એપ્રિલમાં 25-25 બેસિસ પોઈન્ટ, તેમજ જૂનમાં 50 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો હતો. ઓગસ્ટ 2025માં કેન્દ્રીય બેંકે દરો ઘટાડવાનું બંધ કર્યું, પરંતુ ડિસેમ્બર 2025ની છેલ્લી નાણાકીય નીતિ સમીક્ષામાં ફરી 25 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટાડીને રેપો રેટ 5.25 ટકા કરાયો.

ફુગાવાની નરમાઈ સાથે ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત ગતિ જાળવી રહ્યું છે. બીજી ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશની GDP વૃદ્ધિ 8.2 ટકા રહી, જે અપેક્ષા કરતા વધુ સારી છે. સરકારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થા 7.4 ટકા વૃદ્ધિ પામે તેવો અંદાજ મૂક્યો છે.

જોકે, રૂપિયાનું સતત અવમૂલ્યન આરબીઆઈ માટે મોટો ચિંતાનો વિષય છે. ગયા સપ્તાહે રૂપિયો ડોલર સામે 92 ના સ્તરને પાર કરી ચૂક્યો હતો, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી નીચો સ્તર છે. વર્ષ 2025માં અત્યાર સુધીમાં રૂપિયો લગભગ 6 ટકા નબળો પડ્યો છે.

નબળો રૂપિયો આયાતોને મોંઘી બનાવે છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં ફુગાવો ફરી વધવાનો ભય ઊભો થઈ શકે છે. આ જ કારણોસર, RBI હાલ વ્યાજ દરો અંગે અત્યંત સાવચેત વલણ અપનાવી રહ્યું છે.

આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે ભવિષ્યના નીતિગત નિર્ણયો આર્થિક આંકડા, રૂપિયાની ગતિ, વૈશ્વિક સ્થિતિ અને આર્થિક વૃદ્ધિ દર જેવા મહત્ત્વના પરિબળો પર આધારિત રહેશે. આરબીઆઈ આ તમામ પાસાઓ પર સતત નજર રાખશે. હાલ પૂરતું, રેપો રેટ 5.25 ટકા પર જાળવી રાખવો અને તટસ્થ વલણ અપનાવવું એ કેન્દ્રીય બેંક માટે યોગ્ય માર્ગ છે.

English summary

The Reserve Bank of India maintains the repo rate at 5-25 percent with a neutral stance, citing soft inflation and robust GDP growth. The decision follows mixed macro signals, including rupee volatility and external factors, underscoring data-driven policy pauses while monitoring inflation and growth trajectories.