Reciprocal Tariffs: ભારત પર અમેરિકી ટેરિફની અસર કેટલી? ટ્રમ્પ-મોદીની મિત્રતા કેટલી કામ લાગશે?

યુએસ વહીવટીતંત્ર દ્વારા 2 એપ્રિલથી પારસ્પરિક ટેરિફ નીતિ લાગુ કરવામાં આવશે, જેની અસર ભારત સહિત અન્ય ઘણા દેશો પર પડી શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ દિવસને "મુક્તિ દિવસ" તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત પહેલાથી જ કરી દીધી હતી.

ટ્રમ્પ માને છે કે આ ટેરિફ સિસ્ટમ અમેરિકાની વેપાર ખાધ ઘટાડશે, જોકે આના કારણે સ્થાનિક ફુગાવો વધવાનું જોખમ પણ રહેશે.

આ નીતિ હેઠળ, અમેરિકા એવા દેશોથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર સમાન ટેરિફ લાદશે જે અમેરિકન ઉત્પાદનો પર વધુ કર લાદે છે. આ પગલાથી વૈશ્વિક વેપાર સંતુલન અને પુરવઠા શૃંખલાઓ પર અસર પડી શકે છે, જેના કારણે અનેક ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન અને વિતરણ પ્રભાવિત થવાની સંભાવના છે.

ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રમાં, નવા ટેરિફ દરોને કારણે યુએસમાં વિદેશી કારના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે આયાતી કાર અને તેના ભાગો પર 25% ડ્યુટી લાદવામાં આવશે.પારસ્પરિક ટેરિફ એક વેપાર કરારની જેમ કામ કરે છે, જ્યાં બે દેશો એકબીજાના ઉત્પાદનો પર સમાન ડ્યુટી લાદે છે.

તેનો ઉદ્દેશ્ય વેપાર સંતુલન જાળવવાનો છે જેથી કોઈ એક દેશને અન્યાયી ફાયદો ન મળે. ઉદાહરણ તરીકે, જો એક દેશ કોઈ ચોક્કસ ઉત્પાદન પર ટેરિફ લાદે છે, તો બીજો દેશ પણ તે જ ઉત્પાદન પર સમાન કર લાદશે.

આ નીતિની અસર ભારત પર પણ જોઈ શકાય છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની મિત્રતા છતાં ટ્રમ્પે ભારતને "ટેરિફ કિંગ" કહ્યું છે, કારણ કે અમેરિકાનો આરોપ છે કે ભારત અમેરિકન ઉત્પાદનો પર વધુ પડતો કર લાદે છે. વિશ્વ વેપાર સંગઠન અનુસાર, ભારતનો સરેરાશ ટેરિફ 17% છે, જ્યારે અમેરિકાનો ફક્ત 3.3% છે.

ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારત અમેરિકાથી આયાત થતા ખાદ્ય ઉત્પાદનો પર ૩૭.૬૬% ટેરિફ વસૂલ કરે છે, જ્યારે અમેરિકા ભારતીય ખાદ્ય ઉત્પાદનો પર માત્ર ૫.૨૯% ટેરિફ વસૂલ કરે છે. તેવી જ રીતે, ભારતમાં ઓટોમોબાઈલ અને દારૂ પરના ટેરિફ અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ કરતા ઘણા વધારે છે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની વેપાર ખાધ અંગે ચિંતા ચાલુ છે. આ ટેરિફ લાદવા પાછળનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાની વેપાર ખાધ ઘટાડવાનો છે. જ્યારે કોઈ દેશની આયાત તેની નિકાસ કરતા વધુ હોય છે ત્યારે વેપાર ખાધ ઊભી થાય છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લગભગ $45 બિલિયનની વેપાર ખાધ છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અમેરિકામાં $73.7 બિલિયનના મૂલ્યના માલની નિકાસ કરે છે, જ્યારે અમેરિકાથી $39.1 બિલિયનના મૂલ્યની આયાત કરે છે. જોકે, યુએસ સરકારના ડેટા અનુસાર, ભારતીય નિકાસ $91.2 બિલિયન અને આયાત $34.3 બિલિયન છે.

આ નવા ટેરિફથી ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ભારત દર વર્ષે અમેરિકામાં ૧૨ અબજ ડોલરથી વધુ મૂલ્યની દવાઓ અને ફાર્મા ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે છે. હાલમાં, અમેરિકા આ ​​ઉત્પાદનો પર 1.06% ટેરિફ વસૂલ કરે છે, જ્યારે ભારત 9.68% ટેરિફ વસૂલ કરે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે અમેરિકાના નીચા ટેરિફ દર હોવા છતાં, અન્ય દેશો અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ઊંચા ટેરિફ અને વેપાર પ્રતિબંધો લાદે છે. ઉદાહરણ તરીકે, અમેરિકા ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો પર ફક્ત ૫.૩% ટેરિફ વસૂલ કરે છે, જ્યારે ભારત અમેરિકાના કૃષિ ઉત્પાદનો પર ૩૭.૭% ટેરિફ વસૂલ કરે છે.