જાણો કોણ છે કમલ રણદિવે જેમના માટે ગૂગલે બનાવ્યું ડુડલ

ભારતમાં મહિલાઓના અધિકારો માટે ઘણી મહિલાઓએ યોગદાન આપ્યું છે, પરંતુ ડો. કમલ રણદિવેનું નામ કંઈક વિશેષ છે. ડો. રણદિવે ભારતીય મહિલાઓની સમાનતા માટે વિજ્ઞાન અને શિક્ષણના ક્ષેત્રે તેમની વ્યાવસાયિક સફળતાઓ લગાવવાનું કામ કર્યું હતું.

એક ભારતીય બાયોમેડિકલ સંશોધક તરીકે તેમણે કેન્સરની સારવાર માટે નોંધપાત્ર કાર્ય કર્યું છે. ડો. રણદિવે ઇન્ડિયન એસોસિયેશન ઓફ વુમન સાયન્ટિસ્ટના સ્થાપક સભ્ય હતા. દવામાં તેમના નોંધપાત્ર સંશોધન કાર્ય માટે તેમને પદ્મ ભૂષણ સહિત ઘણા પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

દવાના ક્ષેત્રમાં પણ ભારતીય મહિલાઓનું યોગદાન ઓછું નથી. એટલા માટે ગૂગલે આજનું ગૂગલ ડૂડલ એક ખાસ ભારતીય મહિલાના સન્માન માટે સમર્પિત કર્યું છે.

Google એ ડો. કમલ રણદિવે માટે આજનું ડૂડલ બનાવ્યું છે, એક બાયોમેડિકલ સંશોધક કે જેઓ કેન્સર પર તેમના વિશેષ સંશોધન કાર્ય માટે જાણીતા છે. એટલું જ નહીં, તે ઇન્ડિયન એસોસિએશન ઓફ વુમન સાયન્ટિસ્ટના સ્થાપક સભ્ય પણ હતા. તેઓ વિજ્ઞાન અને શિક્ષણમાં સમાનતા લાવવાના તેમના પ્રયાસો માટે પણ જાણીતા છે. આજે પદ્મ ભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા ડો. રણદિવેનો 104મો જન્મદિવસ છે.

નાનપણથી જ અભ્યાસમાં ઝડપી

ડો. રણદિવેનો જન્મ 8 નવેમ્બર 1917ના રોજ પૂણેમાં થયો હતો. તેમના પિતા દિનકર દત્તાત્રેય સમર્થ જીવવિજ્ઞાની હતા અને ફર્ગ્યુસન કોલેજ, પૂણેમાં ભણાવતા હતા. પિતાએ કમલના અભ્યાસમાં ખાસ ધ્યાન આપ્યું અને કમલ પોતે પણ અભ્યાસમાં ખૂબ જ હોશિયાર હતો. તેણીનું પ્રારંભિક શિક્ષણ પૂણેની હુઝુરપગા કન્યા શાળામાં થયું હતું.

મેડિસીનને બદલે જીવવિજ્ઞાન

કમલના પિતા ઈચ્છતા હતા કે, તે મેડિસિન ક્ષેત્રે અભ્યાસ કરે અને ડોક્ટર સાથે લગ્ન કરે, પરંતુ કમલે ફર્ગ્યુસન કોલેજમાં જ ડિસ્ટિંકશન સાથે બાયોલોજી માટે B.Sc પૂર્ણ કર્યું હતું. જે બાદ તેમણે પૂણેની એગ્રીકલ્ચર કોલેજમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન કર્યું હતું. જે બાદ તેણીએ જેટી રણદિવે સાથે લગ્ન કર્યા જેઓ વ્યવસાયે ગણિતશાસ્ત્રી હતા જેમણે તેણીને તેના અનુસ્નાતક અભ્યાસમાં ઘણી મદદ કરી હતી.

મુંબઈમાં કર્યો PHDનો અભ્યાસ

કમલે અનુસ્નાતક વિષય એનોચેકનો સાયનોજેનિટસ હતો, જે સાયટોલોજીની એક શાખા હતી, તેમના પિતાનો વિષય સાયટોલોજી હતો. લગ્ન બાદ કમલ મુંબઈ આવી ગયા જ્યાં તેમણે ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું અને બોમ્બે યુનિવર્સિટીમાં પીએચડીનો અભ્યાસ પણ શરૂ કર્યો હતો.

ટીશ્યુ કલ્ચર ટેક્નોલોજી પર કર્યું કામ

પીએચડી પૂર્ણ કર્યા બાદ ડો. કમલે બાલ્ટોરની જ્હોન હોપકિન્સ યુનિવર્સિટીમાં જ્યોર્જ ગેની લેબમાં પોસ્ટડોક્ટરલ સંશોધન માટે ટીશ્યુ કલ્ચર તકનીકો પર કામ કર્યું અને ભારત આવીને અને ભારતીય કેન્સર સંશોધન કેન્દ્રમાં જોડાઈને તેમની વ્યાવસાયિક કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે મુંબઈમાં પ્રાયોગિક બાયોલોજી લેબોરેટરી અને ટીશ્યુ કલ્ચર લેબોરેટરીની સ્થાપનામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.

કેન્સર સંશોધન

ડૉ. કમલ 1966થી 1970 સુધી ભારતીય કેન્સર સંશોધન કેન્દ્રના ડિરેક્ટર હતા. જે દરમિયાન તેમણે ટીશ્યુ કલ્ચર મીડિયા અને સંબંધિત રીએજન્ટ્સ વિકસાવ્યા હતા. તેમણે કેન્દ્રમાં કાર્સિજેનોસિસ, સેલ બાયોલોજી અને ઇમ્યુનોલોજીની સંશોધન શાખાઓ ખોલી હતી. તેમની સંશોધન સિદ્ધિઓમાં કેન્સરના પેથોફિઝિયોલોજી પર સંશોધન હતું, જેણે બ્લડ કેન્સર, સ્તન કેન્સર અને અન્નનળીના કેન્સર જેવા રોગોનું કારણ શોધવામાં મદદ કરી હતી.

ભારતીય મહિલા વૈજ્ઞાનિકો માટે પ્રેરણા

કમલે કેન્સર, હોર્મોન્સ અને ટ્યુમર વાયરસ વચ્ચેના સંબંધની શોધ કરી હતી. આ સાથે રક્તપિત્ત જેવા અસાધ્ય ગણાતા રોગની રસી પણ તેમના સંશોધનને કારણે શક્ય બની હતી. જે રક્તપિત્તના બેક્ટેરિયા સાથે સંબંધિત હતી. કેન્સર પર કામ કરતી ભારતીય મહિલા વૈજ્ઞાનિકો માટે તે એક મહાન પ્રેરણા બની હતી.

સંશોધન કાર્ય ઉપરાંત ડો. રણદિવે મહારાષ્ટ્રના અહેમદ નગરમાં આદિવાસી બાળકોની પોષણ સ્થિતિ સંબંધિત ડેટા એકત્રિત કરવાનું પણ કામ કર્યું હતું. આ સાથે તેમણે ભારતીય મહિલા સંગઠન હેઠળ સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા ત્યાં રાજપુર અને અહમદનગરની ગ્રામીણ મહિલાઓને તબીબી અને આરોગ્ય સહાય પણ પૂરી પાડી હતી.

પદ્મ ભૂષણ એનાયત

કમલનું પ્રારંભિક શિક્ષણ હુઝુરપાગા, પૂણેની કન્યા શાળામાં થયું હતું. તેમના પિતા ઇચ્છતા હતા કે, તેઓ 10મા ધોરણ બાદ દવાનો અભ્યાસ કરે, તેમણે ફર્ગ્યુસન કોલેજમાંથી વનસ્પતિશાસ્ત્ર કર્યું અને પ્રાણીશાસ્ત્રમાં BSc કર્યું હતું. 1960ના દાયકામાં તેમણે મુંબઈમાં ભારતીય કેન્સર સંશોધન કેન્દ્ર ખાતે ભારતની પ્રથમ ટીશ્યુ કલ્ચર સંશોધન પ્રયોગશાળાની સ્થાપના કરી હતી. તેમની મેડિસીન માટે તેમને 1982માં પદ્મ ભૂષણથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

વર્ષ 1949માં તેમણે ઇન્ડિયન કેન્સર રિસર્ચ સેન્ટર (ICRC)માં સંશોધક તરીકે કામ કરતી વખતે કોશિકાઓના અભ્યાસ, સાયટોલોજીમાં ડોક્ટરેટની પદવી મેળવી હતી.

બાલ્ટીમોર, મેરીલેન્ડ, યુએસએમાં જોન્સ હોપકિન્સ યુનિવર્સિટીમાં ફેલોશિપ બાદ તેમને મુંબઈ અને ICRC પરત ફર્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે મેડિકલ ક્ષેત્રે અનેક મહાન કાર્યો કર્યા હતા. 11 એપ્રિલ 2001ના રોજ 83 વર્ષની વયે તેમનું અવસાન થયું હતું.

English summary

who is dr. kamal ranadive for whom Google has created a doodle.