2024 સુધીમાં ધોલેરાથી અમદાવાદ સુધી બનશે 4 લેન એક્સપ્રેસવે, જાણો Dholera SIRની ખાસિયત

Dholera SIR: ધોલેરા એસઆઇઆર(સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિઝન)માં ફેઝ 1 (22.54 વર્ગ કિલોમીટર) અંતર્ગત વિકાસ પરિયોજનાઓ 95 ટકા કામ પૂરુ થઇ ચુક્યું છે. જેનાથી ગુજરાતમાં ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટના નવી તકો ખૂલશે.

રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ ગત દિવસોમાં ધોલેરાના પોતાની મુલાકાત દરમિયાન SIRના મોર્ડન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સ્ટ્રેટેજિક લોકેશન અને સેમીકન્ડક્ટર અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેમ ઉભરતા સેક્ટરમાં વિશાળ શક્યતાઓ પર પ્રકાશ પાથર્યો અને ભારતના સસ્ટેનેબલ અને ટેકનોલોજી ડ્રિવન સંચાલિત ડેવલોપમેન્ટમાં તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર ભાર આપ્યો છે.

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટની આગામી 10મી આવૃત્તિ જાન્યુઆરી 2024માં યોજાવાની છે, જેની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે.

ગ્રીનફિલ્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સ્માર્ટ સિટી અને તેના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કામોની પ્રગતિનું નિરીક્ષણ કરવા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે તાજેતરમાં ધોલેરા SIR (સ્પેશિયલ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન)ની મુલાકાત લીધી હતી.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિકસિત ભારત@2047ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે ધોલેરા SIRને વિશ્વ કક્ષાના સ્માર્ટ ઔદ્યોગિક વિકાસ મોડલ તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે કામ ઝડપી ગતિએ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. ધોલેરા SIR એ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું પણ યોગદાન છે, જેના પર તેમણે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન કામ શરૂ કર્યું હતું.

ગુજરાત સરકાર દ્વારા 2009 માં SIR (સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન) એક્ટ અમલમાં મૂક્યો હતો, જેથી રાજ્યમાં મોટા રોકાણ ક્ષેત્રો અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની સ્થાપના, સંચાલન, નિયમન અને વ્યવસ્થાપનની જોગવાઈ કરવામાં આવે, જેથી ગુજરાતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરી શકાય તેમજ ભારતના ગતિશીલ વિકાસ માટે. બિઝનેસ ઇકોસિસ્ટમના વિવિધ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે ખાસ કરીને તેમને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના વૈશ્વિક કેન્દ્રો તરીકે વિકસાવવામાં યોગદાન આપવામાં આવે.

દેશનું પ્રથમ ગ્રીનફિલ્ડ શહેર - દેશનું પ્રીમિયર પ્લેટિનમ-રેટેડ ઔદ્યોગિક સ્માર્ટ સિટી, જેમાં દેશનું સૌથી મોટું લેન્ડ પાર્સલ છે. ધોલેરા તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તે ઇન્ડિયન ગ્રીન બિલ્ડિંગ કાઉન્સિલ (IGBC) તરફથી ગ્રીન સિટી રેટિંગ પ્રાપ્ત કરનાર વિશ્વના પ્રથમ કેટલાક શહેરોમાંનું એક અને દેશમાં પ્રથમ ગ્રીનફિલ્ડ શહેર છે.

અમદાવાદથી લગભગ 100 કિમી ગાંધીનગરથી દક્ષિણ અને 130 કિમી દૂરસ્થ ધોલેરા SIR (DSIR) એક મુખ્ય ગ્રીનફિલ્ડ ઔદ્યોગિક હબ બનવાની તૈયારીમાં છે. DSIR, તેના વિશ્વ-કક્ષાના પ્લગ-એન્ડ-પ્લે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઓછા પાવર ટેરિફ સાથે, બિન-પ્રદૂષિત ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર બનશે. તેનો હેતુ શહેરી વિકાસની દ્રષ્ટિએ જીવન ધોરણની ઉચ્ચ ગુણવત્તા સાથે આર્થિક અને સામાજિક રીતે સંતુલિત નવા યુગનું શહેર બનાવવાનો છે.

ધોલેરા SIR ને ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરોનો રેખીય ઝોન બનાવવા અને વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) ના પ્રભાવ વિસ્તારમાં નોડ્સ વિકસાવવા માટે નેશનલ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NICDC) ની આ એક બેન્ચમાર્ક પહેલ છે.

NICDC અને DSIR એ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ માટે ધોલેરા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સિટી ડેવલપમેન્ટ લિમિટેડ (DICDL) તરીકે ઓળખાતા સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV)ની રચના કરી છે. કુલ 920 ચોરસ કિમી વિકાસયોગ્ય વિસ્તાર પૈકી 422 ચોરસ કિમી અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે 110 ચોરસ કિમીનો વિસ્તાર નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે.

સક્રિયકરણ વિસ્તારમાં 22.54 ચોરસ કિમીનો વિકાસ - સક્રિયકરણ વિસ્તાર DSIR ના તબક્કા-1 હેઠળ આવે છે, જે 22.54 ચોરસ કિમીને આવરી લે છે. વિસ્તારના વિકાસનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઉદ્યોગો, રહેણાંક જગ્યાઓ, મિશ્ર ઉપયોગ, મનોરંજન, સામાજિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પ્રવાસન માટે ફાળવેલ વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે. 1 એકરથી 330 એકર અને તેથી વધુની જમીનના પાર્સલ સાથે ઉદ્યોગો માટે જમીનની ફાળવણી શરૂ થઈ ગઈ છે.

ફેઝ I માં શહેરની ટકાઉપણું 50 MLD વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ, માસ્ટર બેલેન્સિંગ રિઝર્વોયર (MBR), એલિવેટેડ સર્વિસ રિઝર્વોયર, 10 MLD સુએજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ (STP) અને 20 MLD ધરાવતી મજબૂત જળ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી કોમન એફ્લુઅન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ (CEPT) પર આધારિત છે.

સિટી ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપરેશન સેન્ટર દ્વારા સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે, અને તે ધોલેરા ફેઝ-1 હેઠળ વિકસિત રહેણાંક, વ્યાપારી અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની પાણીની જરૂરિયાતોને પૂરી કરે છે. ધોલેરાને હવાઈ, રેલ, માર્ગ અને દરિયાઈ માર્ગે જોડવામાં આવશે.

ધોલેરા SIRને એક આદર્શ ઔદ્યોગિક સ્થળ બનાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે તમામ પ્રકારની કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવાની યોજના છે. રાજ્ય સરકારના માહિતી વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં, અમદાવાદ માટે એક અત્યાધુનિક 4-લેન એક્સપ્રેસવેનું નિર્માણ ચાલી રહ્યું છે, જે 2024 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય છે. મેટ્રો રેલનું નિર્માણ પણ ખૂબ જ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે.

મલ્ટિ-મોડલ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમમાં પ્રાદેશિક ફ્રેટ કોરિડોર, પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર, ઇન્ટરઅર્બન ટ્રાન્સપોર્ટ, બસ રેપિડ ટ્રાન્સપોર્ટ (BRT) અને માસ રેપિડ ટ્રાન્સપોર્ટ (MRT)નો સમાવેશ થાય છે.

ભીમનાથ-ધોલેરા માલવાહક રેલ લાઇન માટે વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે, જે DFC દ્વારા કાર્યક્ષમ હિલચાલને સુધારશે અને બંદરોને ધોલેરા સાથે જોડશે. આવી જ રીતે ધોલેરા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પણ નિર્માણાધીન છે અને ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં અહીંથી કાર્ગો અવરજવર પણ શરૂ થઈ જશે. એરપોર્ટની ક્ષમતા વાર્ષિક 3,00,000 મુસાફરો અને 20,000 ટનથી વધુ કાર્ગો હેન્ડલ કરવાની હશે.

100 એકર વિસ્તારમાં સોલાર મોડ્યુલ અને સેલ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ - સમર્પિત સેમિકોન સિટી ધરાવતું ધોલેરા SIR સિટી પણ ભારતના સેમિકન્ડક્ટર અને ડિસ્પ્લે ઉદ્યોગને વધારવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. રિન્યુ પાવર, એક અગ્રણી રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક ડેવલપર, ધોલેરા ખાતે 100 એકર વિસ્તારમાં સોલાર મોડ્યુલ અને સેલ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે.

ટાટા કેમિકલ્સ લિમિટેડ અહીં 126 એકરમાં લિથિયમ-આયન બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ પણ સ્થાપી રહી છે. હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પ લિમિટેડ એક્ટિવેશન એરિયામાં ઇલેક્ટ્રિકલ વ્હીકલ ચાર્જિંગ સ્ટેશન અને ફ્યુઅલ સ્ટેશન વિકસાવી રહી છે, અને ટોરેન્ટ પાવરે ધોલેરામાં ઔદ્યોગિક પાવર જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક પણ ઇન્સ્ટોલ કર્યું છે.

4400 મેગાવોટ સોલાર પાર્ક - સોલાર પાર્ક વિકસાવવા માટે DSIRના કોસ્ટલ રેગ્યુલેશન ઝોનમાં 8500 હેક્ટરથી વધુ જમીનની ઓળખ કરવામાં આવી છે. 2030 સુધીમાં 250 GW ગ્રીન એનર્જી ઉત્પાદનના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્‍યાંકને અનુરૂપ, ધોલેરા ખાતે 4400 મેગાવોટનો સોલાર પાર્ક સ્થાપવામાં આવી રહ્યો છે, જે ઉર્જા ક્ષેત્રે એક ગેમ-ચેન્જર પહેલ છે. તેને PPP મોડલ હેઠળ ગુજરાત ઉર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ (GUVNL) દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. રાજ્ય સરકારે આ પ્રોજેક્ટ માટે 11,000 હેક્ટર જમીન ફાળવી છે.

1000 મેગાવોટના વીજ ઉત્પાદનના લક્ષ્‍યાંક સાથે, ગુજરાત પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (GPCL) અહીં તેના કાર્યોને અમલમાં મુકવામાં વ્યસ્ત છે અને તે જ રીતે, ટાટા પાવર કંપની લિમિટેડે પણ અહીં 300 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતો રિન્યુએબલ એનર્જી પ્લાન્ટ શરૂ કર્યો છે.

ગુજરાત એનર્જી ટ્રાન્સમિશન કોર્પોરેશન લિમિટેડ (GETCO) દ્વારા પાવરને ગ્રીડમાં ખસેડવાનું કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

ઉડ્ડયનમાંથી અનેક ઉદ્યોગો સ્થપાશે - ધોલેરા SIR ગ્રીનફિલ્ડ સ્માર્ટ સિટી સંરક્ષણ, ઉડ્ડયન, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, હાઈ-ટેક ક્ષેત્રોમાં ઉભરતી ટેકનોલોજી, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને બાયોટેકનોલોજી અને હેવી એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં અપાર સંભાવનાઓ ધરાવે છે. DSIR દિલ્હી-મુંબઈ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર (DMIC) અને ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોર (DFC)નો મુખ્ય લાભાર્થી હશે.

નોંધનીય છે કે, DFCનો 38 ટકા (565 કિમી) ગુજરાતમાંથી પસાર થશે. તે હાલમાં તેના વિશ્વ-કક્ષાના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મોડ્યુલર ટકાઉ વિકાસ અભિગમ સાથે ભારતમાં રોકાણનું એક આદર્શ સ્થળ છે.

English summary

Dholera SIR: By 2024, 4 lane expressway will be constructed from Dholera to Ahmedabad