Chandipura Virus : શું છે ગુજરાતમાં ફેલાઈ રહેલો રહસ્યમયી ચાંદીપુરા વાયરસ? જાણો કેટલો ખતરનાક?

Chandipura Virus : કોરોના જેવી મહામારીમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ હવે ગુજરાતમાં નવી મહામારી સામે આવી રહી છે. હાલ ચાંદીપુરા વાયરસને લઈને આરોગ્ય વિભાગ એલર્ટ મોડમાં છે.

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વાયરોલોજી અનુસાર, દેશમાં ચાંદીપુરા વાયરસને કારણે 15 બાળકોના મોત થયા છે. દેશભરમાં અત્યાર સુધીમાં ચાંદીપુરા વાયરસના 29 કેસ નોંધાયા છે.

આ કેસમાંમ મોટાભાગના 26 ગુજરાતમાં અને 2 રાજસ્થાન અને એક મધ્યપ્રદેશમાં મળી આવ્યા છે. તેને CHPV વાયરસ પણ કહેવામાં આવે છે.

આરોગ્ય વિભાગના એક અધિકારી અનુસાર, 17 જુલાઈ સુધીમાં 15 લોકોના મોત થયા છે, જેમાંથી એક ચાંદીપુરા વાયરસને કારણે થયો હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે અન્ય શંકાસ્પદ છે. જો કે તમામ કેસોમાં લક્ષણો સમાન છે તેથી માનવામાં આવે છે કે બધા કેસ સરખા છે.

આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓ અને સરકારી હોસ્પિટલોના ડોકટરો અનુસાર, આગામી દિવસોમાં કેસો વધશે, કારણ કે વાયરસ વધુ જિલ્લાઓ અને અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં પણ ફેલાશે, જ્યાં બુધવારે સિવિલ હોસ્પિટલોમાં એક બાળકનું મૃત્યુ થયું હતું.

ચાંદીપુરા વાયરસ શું છે?

• 1965માં મહારાષ્ટ્રમાં સૌપ્રથમવાર ચાંદીપુરા વાયરસ નોંધાયો હતો. નાગપુરના ચાંદીપુરમાં આ વાયરસની ઓળખ થઈ હોવાથી તેનું નામ ચાંદીપુરા વાયરસ રાખવામાં આવ્યું છે.
• આ પછી 2004થી 2006 અને 2019માં આંધ્રપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં ચાંદીપુરા વાયરસ જોવા મળ્યો. ચાંદીપુરા વાયરસ એ આરએનએ વાયરસ છે, જે સામાન્ય રીતે માદા ફ્લેબોટોમાઇન ફ્લાય દ્વારા ફેલાય છે. મચ્છરમાં જોવા મળતા એડીસ તેના ફેલાવા માટે જવાબદાર છે.
• આ કારણે બાળકોને આ વાયરસથી સંક્રમિત થવાનું જોખમ વધારે છે. મોટેભાગે 15 વર્ષથી નીચેના બાળકો ચાંદીપુરા વાયરસથી સંક્રમિત થાય છે. અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ મૃત્યુદર આ ઉંમરના બાળકોમાં જોવા મળ્યો છે.

ચાંદીપુરા વાયરસના લક્ષણો

• લક્ષણો ચાંદીપુરા વાયરસ તાવનું કારણ બને છે, જેમાં ફલૂ જેવા લક્ષણો હોય છે. તે તીવ્ર એન્સેફાલીટીસનું કારણ બને છે. આ પેથોજેન રાબડોવિરિડે પરિવારના વેસિક્યુલોવાયરસ જીનસનો સભ્ય છે.
• આ મચ્છર ટીક્સ અને સેન્ડફ્લાય જેવા વાહકો દ્વારા ફેલાય છે. તેના મુખ્ય લક્ષણો તાવ, ઝાડા-ઉલ્ટી, માથાનો દુખાવો, ખેંચાણ, મેનિન્જાઇટિસ છે.
• ચાંદીપુરા વાયરસ શરીરમાં ફેલાય છે ત્યારે સંશોધન મુજબ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, રક્તસ્રાવની વૃત્તિ અથવા એનિમિયા જેવા અન્ય લક્ષણો પણ જોવા મળે છે.
• અભ્યાસો અનુસાર, એન્સેફાલીટીસ પછી ચેપ ઘણીવાર ઝડપથી આગળ વધે છે, જે હોસ્પિટલમાં દાખલ થયાના 24-48 કલાકની અંદર મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.

ચાંદીપુરા વાયરસ કેવી રીતે ફેલાય છે?

• ચાંદીપુરા વાયરસ મચ્છર, ટીક અને સેન્ડફ્લાય જેવા વાહકો દ્વારા ફેલાય છે. ફ્લેબોટોમિન સેન્ડફ્લાય અને ફ્લેબોટોમસ પાપાટાસી જેવી ઘણી સેન્ડફ્લાય પ્રજાતિઓ છે, એડીસ એજીપ્ટી જેવી કેટલીક મચ્છર પ્રજાતિઓ છે, જે ચાંદીપુરા વાયરસ ફેલાવે છે. મચ્છરની કેટલીક પ્રજાતિઓ જેમ કે એડીસ ઈજિપ્તી ડેન્ગ્યુ પણ ફેલાવે છે.

ચાંદીપુરા વાયરસની સારવાર

• ચાંદીપુરાની સારવાર માટે હજુ સુધી કોઈ એન્ટી વાઈરલ દવા બનાવવામાં આવી નથી.
• તેના વાયરસની સારવાર માત્ર લક્ષણોના આધારે કરી શકાય છે. કારણ કે સારવાર માટે કોઈ ચોક્કસ એન્ટિરેટ્રોવાયરલ થેરાપી કે રસી નથી.
• મગજના સોજાને નિયંત્રિત કરવું એ મૃત્યુદરને રોકવા માટેની સૌથી સારી સારવાર છે.

કયા રાજ્યોમાં ચાંદીપુરા વાયરસના કેટલા કેસ?

• હાલ દેશમાં ચાંદીપુરા વાયરસના 29 કેસ છે. 29 કેસમાંથી 26 ગુજરાતમાં, બે રાજસ્થાન અને એક કેસ મધ્યપ્રદેશનો છે. આ 15 મૃત્યુમાંથી 13 ગુજરાતના છે. જ્યારે એક-એક મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનના છે. સાબરકાંઠા, અરવલી, મહેસાણા, રાજકોટ, અમદાવાદ શહેર, મોરબી, પંચમહાલ અને ગુજરાતના અન્ય સ્થળોએથી કેસ નોંધાયા છે.

ચાંદીપુરા વાઇરસથી બચવાના પગલા

• ચાંદીપુરા વાયરસથી બચવા માટેનું પ્રથમ પગલું એ છે કે રેતીની માખીઓથી બચવું. આ માટે જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
• માખીઓ અને મચ્છરોથી બચવા સંપૂર્ણ કપડાં પહેરો અને મચ્છરદાની વિના સૂશો નહીં.
• આરોગ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર ચાંદીપુરા વાયરસ મુખ્યત્વે કચ્છના ઘરોની તિરાડોમાં જોવા મળે છે. તેથી સર્વેલન્સ, ડસ્ટિંગ અને દવાનો છંટકાવ એ રોગચાળાને અટકાવવાના પગલાં છે.
• અત્યાર સુધીમાં સમગ્ર ગુજરાતમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં 10,181 ઘરોમાં 51,724 વ્યક્તિઓનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે અને તેમને સંવેદનશીલ બનાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે નિવારક પગલાં આપવામાં આવ્યા છે.

English summary

Chandipura Virus: What is the mysterious Chandipura virus spreading in Gujarat? Know how dangerous?