Delhi Election 2025 : દિલ્હીની ચૂંટણી હારી પણ શકે છે આમ આદમી પાર્ટી, જાણો સમીકરણ

Delhi Assembly Election 2025 : દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીને હવે એક મહિનાથી ઓછો સમય છે ત્યારે તમામ પાર્ટીઓ મેદાનમાં ઉતરી ચુકી છે.

દિલ્હીમાં એક તરફ લોકપ્રિય આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર છે તો બીજી તરફ બીજેપી સત્તા માટે કોઈપણ હદે જવા તૈયાર છે. આ સ્થિતી વચ્ચે ગઠબંધન વગર લડી રહેલી કોંગ્રેસે ચૂંટણીને ત્રિપાંખીયો જંગ બનાવી દીધી છે.

દિલ્હીમાં આ વખતે કેજરીવાલ માટે મોટો પડકાર છે. વિવિધ યોજનાઓ લાગુ કરીને લોકોના ઘર સુધી પહોંચેલી આમ આદમી પાર્ટી માટે પણ આ સ્થિતી થોડી ગંભીર છે. જાણકારો તો એવુ પણ કહે છે કે જો સમીકરણ બદલાયા તો આમ આદમી પાર્ટી ચૂંટણી હારી પણ શકે છે.

2013 માં AAPની પહેલી ચૂંટણીથી લઈને 2024ની લોકસભા ચૂંટણી સુધી દિલ્હીના મતદારોની વોટિંગ પેટર્નનું વિશ્લેષણ કરીએ તો પાર્ટીની જીતમાં ત્રણ મોટા પડકાર છે. આને પાર કરવા આપ માટે સૌથી મોટો પડકાર સાબિત થશે તે નક્કી છે.

આમ આદમી પાર્ટી માટે 2015 જેવી સ્થિતી નથી
2013ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી AAP માટે પ્રથમ ચૂંટણી હતી. આમ આદમી પાર્ટી બીજા ક્રમે રહી હતી. બીજેપી સૌથી મોટો પક્ષ હોવા AAPએ કોંગ્રેસના સમર્થનથી તેની પ્રથમ સરકાર બનાવી હતી, જે બે મહિના પણ ન ટકી.

2015ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટી અને અરવિંદ કેજરીવાલની લોકપ્રિયતાનો ગ્રાફ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો હતો. પાર્ટીએ 70 માંથી 67 સીટો જીતી અને તેનો વોટ શેર 54.34% પર પહોંચ્યો હતો. આ ત્યારપછી યોજાયેલી દરેક ચૂંટણીમાં AAPની લોકપ્રિયતા ઘટી રહી છે અને આ વખતે તે ઘણી સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલી છે.

AAP અને કેજરીવાલની લોકપ્રિયતામાં ઘટાડો
પાંચ વર્ષ સુધી એકલા સત્તામાં રહ્યા પછી 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં AAPની પાંચ બેઠકો ઘટી હતી અને તેનો વોટ શેર પણ ઘટીને 53.6% થઈ ગયો હતો. દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી માત્ર બે વર્ષ પછી 2022માં યોજાઈ હતી. આમાં આમ આદમી પાર્ટીએ પહેલીવાર MCD પર કબજો કર્યો, પરંતુ તેની લોકપ્રિયતામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો.

AAPનો વોટ શેર ઘટીને માત્ર 42% રહ્યો હતો. આ સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક ચૂંટણી હતી, તેથી તેમાં કોઈ રાષ્ટ્રીય ભાવના નહોતી. ભાજપને માત્ર 3% ઓછા મતો એટલે 39.1% મત મળ્યા હતા. પરિણામ એ આવ્યું કે AAPને 250 કાઉન્સિલરોના ગૃહમાં 134 બેઠકો મળી, જ્યારે ભાજપ પણ 104 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી.

કોંગ્રેસને 9 બેઠકો મળી પરંતુ તેનો વોટ શેર વધીને 11.7% થયો, જે 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં 4.26%ની ઐતિહાસિક નીચી સપાટીથી લગભગ ત્રણ ગણો છે.

લોકસભા ચૂંટણીની વાત કરીએ તો તેમાં ભાજપે એકતરફી જીત મેળવી હતી. તમામ સાત બેઠકો જીતી. AAP અને કોંગ્રેસ વચ્ચે ગઠબંધન હોવા છત્તા માત્ર 43% મત મળ્યા. બીજી તરફ બીજેપીને 54.35% મળ્યા.

કેટલા ટકા વોટ સ્વિંગ થયા તો દિલ્હીની સરકાર બદલાઈ જશે?
2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીને આધાર તરીકે લઈએ તો ભાજપને AAP કરતાં માત્ર 6% વધુ મતોની જરૂર છે. આ અંદાજ ત્યારે છે જ્યારે કોંગ્રેસ તેના 4.26% મતો પર સ્થિર રહે છે. આ સંજોગોમાં જો AAPના 6% વોટ બીજેપીની તરફેણમાં જાય છે તો ભાજપને સરકાર બનાવવા માટે 70માંથી 36 સીટો મળી શકે છે અને AAP 34 સીટો પર અટવાઈ શકે છે.

પરંતુ દિલ્હીની ચૂંટણીમાં AAPના 6% વોટ શેર માટે ભાજપમાં જવાનું એટલું મુશ્કેલ લાગે છે કારણ કે કોંગ્રેસ માટે 4.26% વોટ શેર રહેવાનો નથી. આવી સ્થિતિમાં ત્રીજો સંયોગ સર્જાઈ શકે છે અને તે આમ આદમી પાર્ટી માટે સૌથી મોટો ખતરો બની શકે છે.

જો સ્પોઈલરનો વોટ શેર વધે તો સ્થિતી બદલાઈ જશે?
દિલ્હી વિધાનસભાની છેલ્લી બે ચૂંટણીઓ સીધી ટક્કર રહી છે અને આમ આદમી પાર્ટીને તેનો મોટો ફાયદો મળ્યો છે. આ વખતે કોંગ્રેસ પાર્ટી તેમના માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. 2013માં પણ આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી અને ભાજપ સરકાર બનાવી શકી ન હતી અને અરવિંદ કેજરીવાલે કોંગ્રેસના સમર્થનથી સરકાર બનાવવી પડી હતી.

2015 અને 2020ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનું કોઈ અસ્તિત્વ જ ન હોય તેવું લાગતું હતું અને મફત વીજળી, પાણી અને ભાજપ વિરોધી વોટ બેંકના આધારે AAPએ બંને વખત મોટી સફળતા મેળવી હતી. આપણે કોઈપણ પક્ષ અથવા ઉમેદવારને ત્યારે સ્પોઈલર તરીકે વર્ગીકૃત કરાય છે જ્યારે તેને મળેલા મત વિજયના માર્જિન કરતાં વધુ હોય.

2013 માં 63 બેઠકો પર ત્રીજા સ્થાને રહેલા ફિનિશરને વિજેતાના વિજયના માર્જિન કરતાં વધુ મત મળ્યા હતા. 2015 અને 2013માં આ સંખ્યા ઘટીને અનુક્રમે માત્ર 12 અને 9 બેઠકો પર હતી. ત્રણેય ચૂંટણીઓમાં એવું જોવા મળ્યું હતું કે ભાજપ પોતાનો મુખ્ય મત જાળવી રાખવામાં મોટાભાગે સફળ રહ્યો છે, એટલે કે AAP કોંગ્રેસના સમર્થનના આધારે સત્તા મેળવી રહી છે.

જો કોંગ્રેસ અથવા અન્ય કોઈ બિન-આપ અને બિન-ભાજપ પક્ષ આ ચૂંટણીઓમાં પોતાનો વોટ શેર વધારવામાં સફળ થાય છે તો તે ચોક્કસપણે આમ આદમી પાર્ટી માટે ખતરો બની શકે છે. આ પાર્ટી કોંગ્રેસ, બસપા અથવા અસદુદ્દીન ઓવૈસીની AIMIM જેવી કોઈપણ અથવા તમામ પાર્ટીઓ હોઈ શકે છે.

English summary

Delhi Election 2025: Aam Aadmi Party may lose Delhi elections, know the equation