કોણ છે જ્ઞાનેશકુમાર ? જેમની દેશના આગામી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે થઈ છે નિયુક્તિ, અમિત શાહ સાથે છે ખાસ સબંધ?

દેશના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિયુક્તિ કરવામાં આવી છે. મળતી માહિતી મુજબ, ગયા વર્ષે માર્ચમાં ચૂંટણી કમિશનર તરીકે નિયુક્ત થયેલા જ્ઞાનેશ કુમારને ભારતના આગામી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ રાજીવ કુમારનું સ્થાન લેશે.

જ્ઞાનેશ કુમાર આ વર્ષના અંતમાં બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ અને આવતા વર્ષે બંગાળ, આસામ અને તમિલનાડુની ચૂંટણીઓનું નિરીક્ષણ કરશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં મળેલી બેઠકમાં આગામી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે જ્ઞાનેશ કુમારના નામ પર અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

આવી સ્થિતિમાં કાયદા મંત્રાલયે દેશના આગામી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે નિમણૂક માટે એક જાહેરનામું પણ બહાર પાડ્યું છે.

વાસ્તવમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક માટેનું નામ પસંદગી સમિતિ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. જેના માટે સોમવારે સાંજે પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં એક બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પણ હાજર રહ્યા હતા.

1988 બેચના કેરળ કેડરના IAS અધિકારી જ્ઞાનેશકુમાર ગયા વર્ષે માર્ચથી ચૂંટણી કમિશનર તરીકે કાર્યરત છે. ત્યારે હવે તેઓ 18 ફેબ્રુઆરીએ નિવૃત્ત થઈ રહેલા રાજીવ કુમારની નિવૃત્તિ પછી આ જવાબદારી સંભાળશે.

કેરળ કેડરના 1988 બેચના IAS અધિકારી કુમાર ત્રણ સભ્યોની પેનલમાં બે કમિશનરોમાં સૌથી વરિષ્ઠ છે. આ પેનલનું નેતૃત્વ રાજીવ કુમારે કર્યું હતું. પેનલના બીજા કમિશનર ઉત્તરાખંડ કેડરના અધિકારી સુખબીર સિંહ સંધુ છે.

61 વર્ષીય જ્ઞાનેશકુમાર અગાઉ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયનો ભાગ હતા. તેમની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં ઓગસ્ટ 2019 માં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં કલમ 370 રદ કરનારા અને ભૂતપૂર્વ રાજ્યને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિભાજીત કરનારા બિલનો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં મદદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

તે સમયે તેઓ ગૃહ મંત્રાલયમાં સંયુક્ત સચિવ (કાશ્મીર વિભાગ) હતા.એક વર્ષ પછી ગૃહ મંત્રાલયમાં અધિક સચિવ તરીકે જ્ઞાનેશ કુમારે ઉત્તર પ્રદેશના અયોધ્યામાં રામ મંદિર સંબંધિત સુપ્રીમ કોર્ટના કેસ સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ સંભાળ્યા.

ઘણા મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે જ્ઞાનેશ કુમાર ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નજીકના માનવામાં આવે છે.તેઓ ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં સહકાર મંત્રાલયના સચિવ તરીકે સિવિલ સર્વિસીસમાંથી નિવૃત્ત થયા હતા, જેનું નેતૃત્વ પણ અમિત શાહ કરે છે.

અગાઉ તેઓ સંસદીય બાબતોના મંત્રાલયમાં સચિવ તરીકે પણ કામ કરી ચૂક્યા છે અને કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની યુપીએ સરકારમાં તેમને સંરક્ષણ મંત્રાલયમાં પોસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.

જ્ઞાનેશ કુમારે કાનપુરની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એન્જિનિયરિંગમાંથી સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં બી.ટેક ડિગ્રી મેળવી છે અને તેમણે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ચાર્ટર્ડ ફાઇનાન્શિયલ એનાલિસ્ટ્સ ઓફ ઇન્ડિયામાંથી બિઝનેસ ફાઇનાન્સનો અભ્યાસ પણ કર્યો છે. આ ઉપરાંત તેમણે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી પર્યાવરણીય અર્થશાસ્ત્રનો પણ અભ્યાસ કર્યો છે.