ઉત્તર પ્રદેશના 7 શહેરોની હવામાં ફેલાયું ઝેર, કાનપુર-લખનવમાં સૌથી વધારે મૃત્યુ

ઉત્તરપ્રદેશની રાજધાની લખનવમાં શ્વાસ લેવું સતત જીવલેણ પુરવાર થઇ રહ્યું છે. પ્રદુષણને કારણે લખનવમાં માર્યા ગયેલા લોકોની સંખ્યા દેશના પૂર્વી રાજ્યોમાં બીજા ક્રમે છે.

By Lekhaka

Updated: Wednesday, May 23, 2018, 14:48 [IST]

ઉત્તરપ્રદેશની રાજધાની લખનવમાં શ્વાસ લેવું સતત જીવલેણ પુરવાર થઇ રહ્યું છે. પ્રદુષણને કારણે લખનવમાં માર્યા ગયેલા લોકોની સંખ્યા દેશના પૂર્વી રાજ્યોમાં બીજા ક્રમે છે. દેશના 11 પૂર્વી રાજ્યોના શહેરોમાં વાયુ પ્રદૂષણને લીધે માત્ર લખનવમાં 4127 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. મોટા ભાગના મૃત્યુ કાનપુરમાં થયા છે. હવામાં ઝેરના કારણે 4173 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. આ આંકડો એક સંશોધન કેન્દ્રમાંથી ઉભરી આવ્યો છે જે સંયુક્ત રીતે પર્યાવરણ અને ઊર્જા વિકાસ કેન્દ્ર અને આઇઆઇટી દિલ્હી દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં છેલ્લા 17 વર્ષના આંકડાઓને સંકલિત કર્યા છે.

2000-2016 વચ્ચેના આંકડા

સંશોધન દર્શાવે છે કે 2000 થી 2016 ની વચ્ચે શ્વાસની સમસ્યાને લીધે ઘણા લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. આ સંશોધન ' નો વ્હોટ યુ બ્રેર્થ 'ના નામથી પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે. આ રિપોર્ટમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ઉપગ્રહ દ્વારા રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યું છે. એવું જાણવા મળ્યું છે કે ઘણા શ્વસન રોગોના કારણે એક વર્ષમાં લખનવમાં 4127 મૃત્યુ થયા છે. હવામાં ઝેર હોવાના કારણે લોકોને ફેફસાં, હૃદય અને શ્વસન સંબંધી બીમારીઓથી પીડાય છે.

જીવલેણ હવા

હવામાં ઝેરને ઓગળવા માટે જવાબદાર એક મોટું કારણ PM 2.5 છે, જેમાં જીવલેણ કણો હોય છે. જેનું કદ 2.5 માઇક્રોમીટર કરતાં ઓછું છે. અને તે લોકોના લોહીમાં પ્રવેશ કરે છે. લખનવમાં PM 2.5 નું પ્રમાણ ખૂબ ઊંચું છે અને તે 88 ઘન મીટરમાં હાજર છે, જે નિયત જથ્થાથી બમણું છે. જયારે તે ડબલ્યુએઓ ચોક્કસ વોલ્યુમ કરતા આઠ ગણી વધારે છે. સીઇઇડીના સિનિયર પ્રોગ્રામ અધિકારી અંકિતા જ્યોતિએ જણાવ્યું હતું કે તે નિર્ધારિત જથ્થા કરતાં વધુ છે.

11 શહેરોની યાદી

કાનપુર 4173
લખનવ 4127
પટના 2841
આગરા 2421
મેરઠ 2044
વારાણસી 1581
અલ્હાબાદ 1443
રાંચી 1096
ગોરખપુર 914
મુઝફ્ફરનગર 531
ગયા 710

કુલ 11 શહેરોનો સમાવેશ

આ સંશોધનમાં કુલ 11 શહેરોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જેનો એકમાત્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં 7 શહેરો છે. મેરઠમાં સૌથી વધારે પ્રદૂષણનું સ્તર જોવા મળ્યું છે, જ્યારે કાનપુરમાં પ્રદૂષણના કારણે મૃત્યુની સંખ્યા સૌથી વધારે છે. રિપોર્ટના આધારે શહેરી વિસ્તારોમાં લોકોના મૃત્યુ લાકડા, કોલસા વગેરેના પ્રદૂષણના કારણે સૌથી વધારે છે. આ આંકડાની માહિતી ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ તરફથી લેવામાં આવી છે.