Karnataka Election: જો કર્ણાટકમાં બીજેપી હારશે તો દેશના રાજકારણમાં શું બદલાવ આવશે?

કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોને 2024ની લોકસભાની ચૂંટણીને લઈને દક્ષિણ ભારતના રાજકારણની પૂર્વધારણા તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે. પરંતુ આખરે સરકાર કોણ બનાવશે તેના પર કશું કહેવું મુશ્કેલ છે.

આ વખતે કર્ણાટકમાં ચિત્ર બદલાયું છે. કોંગ્રેસે 2018ની ચૂંટણીમાં પોતાની સત્તા બચાવવાની હતી, તેથી આ વખતે પણ એ જ પડકાર ભાજપ સામે છે. કર્ણાટકનો ઈતિહાસ એવો રહ્યો છે કે 1985થી અત્યાર સુધી કોઈ પણ પક્ષ સતત બીજી વખત સત્તામાં સરકાર બનાવી શક્યો નથી.

ભાજપ સામે પડકાર માત્ર કર્ણાટક જીતવાનો નથી. રાહુલ ગાંધીની મુલાકાત બાદ કોંગ્રેસ તેમને ગંભીર નેતા તરીકે પ્રોજેક્ટ કરી રહી છે. કોંગ્રેસ દક્ષિણ ભારતમાં તેની અસરનો દાવો કરી રહી છે.

બીજી તરફ બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમારે દિલ્હીમાં વિપક્ષી એકતાનો ઝંડો લહેરાવ્યો છે અને તમામ નેતાઓને એક મંચ પર લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જો ભાજપ કર્ણાટક ચૂંટણી હારે છે તો નીતિશની આ કવાયતને બળ મળી શકે છે. સાથે જ રાહુલ ગાંધીની યાત્રાને પણ સફળતા સાથે જોડવામાં આવશે.

બીજી તરફ, દક્ષિણ ભારતની 129 લોકસભા બેઠકોમાંથી ભાજપ પાસે માત્ર 29 બેઠકો છે, જેમાંથી 25 બેઠકો માત્ર કર્ણાટકની છે. ભાજપ આ વખતે પ્રયાસ કરી રહી છે કે જો હિન્દી રાજ્યોમાં સીટો ઓછી પડે તો તેની ભરપાઈ દક્ષિણમાંથી કરવામાં આવે.

જો કર્ણાટકનો ગઢ ભાજપના હાથમાંથી સરકી જશે તો ભાજપના દક્ષિણી મિશનને પણ આંચકો લાગશે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, બીજેપી દર વખતે તેલંગાણામાં TRSને હરાવવા માટે સખત પ્રયાસ કરી રહી છે, તો બીજી તરફ તે કેરળમાં ખ્રિસ્તીઓને આકર્ષીને એક મોટી શક્તિ બનવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણી કોંગ્રેસ માટે 'કરો યા મરો' જેવી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હિમાચલને છોડીને ગુજરાત, પંજાબ, યુપી, ઉત્તરાખંડ સહિત અનેક રાજ્યોમાં આંચકા અનુભવાયા છે. કર્ણાટક એવું રાજ્ય છે જ્યાં ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે સીધો મુકાબલો છે. જેડીએસ પણ ઘણી સીટો પર મજબૂત છે.

મમતા બેનર્જી અને અરવિંદ કેજરીવાલ જેવા પ્રાદેશિક પક્ષોના નેતાઓએ હંમેશા એવી આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ભાજપનો મુકાબલો કરવા કોંગ્રેસ પૂરતી નથી. હવે જો આ સ્થિતિમાં પણ કોંગ્રેસ સરકાર નથી બનાવી શકતી તો આ નેતાઓની વાત સાચી સાબિત થશે.

આવી સ્થિતિમાં, પરિણામ એ આવશે કે પીએમ મોદીના નેતૃત્વમાં ચૂંટણી પછી ચૂંટણી જીતી રહેલી ભાજપનો સામનો કરવા માટે ભાગ્યે જ કોઈ પ્રાદેશિક પક્ષ કોંગ્રેસ પાસે આવશે.

વર્ષ 2018માં કર્ણાટકમાં સરકાર ન બનાવી શકવી એ એક રીતે ભાજપ માટે 'બદનસીબ' સાબિત થયું. તે જ વર્ષે મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને છત્તીસગઢની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ પાર્ટી હારી ગઈ હતી.

લોકસભા ચૂંટણી પહેલા ભાજપને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. રાજકીય વિશ્લેષકો પણ તેને કેન્દ્રની રાજનીતિમાં ભાજપની 'અંતની શરૂઆત' ગણાવે છે. પરંતુ રાજકારણની ખાસિયત એ છે કે અહીં 24 કલાકમાં સમીકરણો બદલાઈ જાય છે.

લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપે આ રાજ્યોમાં કોંગ્રેસનો સફાયો કરી નાખ્યો, સાથે જ મધ્યપ્રદેશ અને કર્ણાટકમાં પણ કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો તૂટી પડ્યા અને ભાજપની સરકાર બની હતી.

English summary

If BJP loses in Karnataka, what will change in the country's politics?