Leader of Opposition : નેતા વિપક્ષ બનવા માટે કેમ જરૂરી છે 10 ટકા સીટો? જાણો આ પદ કેટલુ પાવરફૂલ?

Leader of Opposition : એનડીએ સરકાર બન્યા બાદ હવે નેતા વિપક્ષ કોણ બનશે એ ચર્ચા સતત ચાલી રહી છે. આ સ્થિતીમાં નેતા વિપક્ષના પદ સાથે જોડાયેલી ઘણી બાબતો જાણવી જરૂરી છે.

વડાપ્રધાન અને મંત્રીમંડળે શપથ લીધા બાદ હવે સંસદનું સત્ર યોજાશે. આ સત્ર સાથે નેતા વિપક્ષને લઈને પણ જાહેરાત થશે.

વિપક્ષ નેતાની જવાબદારી વિપક્ષી પાર્ટીની છે, જેણે બીજા નંબરની સૌથી વધુ બેઠકો મેળવી હોય અને સરકારના ગઠબંધનનો ભાગ નથી. આ વખતે આ પદ કોંગ્રેસ પાસે છે જેણે 99 બેઠકો જીતી છે. જણાવી દઈએ કે, વિપક્ષના નેતાના પદને કેબિનેટ મંત્રીનો દરજ્જો મળે છે.

વિરોધ પક્ષના નેતાની જવાબદારી શાસક પક્ષના નેતા કરતા અલગ હોય છે. કોઈપણ સરકારમાં વિપક્ષની મુખ્ય ભૂમિકા અસરકારક ટીકાની હોય છે. સરકારના સુચારૂ કામકાજમાં વિપક્ષ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેઓ સરકારી નીતિઓના દ્વારપાળ તરીકે કામ કરે છે.

નેતા વિપક્ષ વર્તમાન સરકારને તેની નીતિઓ માટે જવાબદાર રાખવા માટે જવાબદાર છે. જો વિપક્ષ નબળો હોય તો શાસક પક્ષનું મુક્ત શાસન રહે છે, જે તંદુરસ્ત લોકશાહી માટે સારું નથી.

કોણ બની શકે છે નેતા વિપક્ષ?
ભારતના બંધારણમાં વિપક્ષના નેતાના પદનો ક્યાંય ઉલ્લેખ નથી. જો કે, સંસદીય કાયદાઓમાં તેનો ઉલ્લેખ છે. વિરોધ પક્ષના નેતા બનવા માટે ઉપલા અથવા નીચલા ગૃહમાં અનૌપચારિક માન્યતા મેળવવા માટે પક્ષ પાસે ગૃહની કુલ સંખ્યાના ઓછામાં ઓછા 10% (લોકસભાના કિસ્સામાં 55 બેઠકો) હોવી આવશ્યક છે.

10% બેઠકની જરૂરિયાત સુધી પહોંચવા માટે વ્યક્તિગત પક્ષો પાસે જરૂરી સંખ્યામાં બેઠકો હોવી આવશ્યક છે. વિરોધી પક્ષોનું ગઠબંધન વિપક્ષના નેતાની નિમણૂક કરી શકતું નથી.

કાર્યાલયમાં ચાલુ રહેવા માટે વિપક્ષના નેતાને ગૃહના અધ્યક્ષ દ્વારા માન્યતા આપવી જરૂરી છે. તેથી સીધું કહી શકાય કે વિપક્ષી નેતા પદની માન્યતા બાબતે સ્પીકરનો નિર્ણય આખરી રહે છે.

English summary

Leader of Opposition: What rights does the leader of the opposition get?