Republic of Bharat: સંવિધાનની કલમ 1માં શું છે? જેને લઇ કોંગ્રેસે મોદી સરકારને ઘેરી

સંસદના વિશેષ સત્રમાં સામાન્ય ચૂંટણી પહેલા મોટા પગલા ભરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની અધ્યક્ષતામાં રચાયેલી સમિતિ વન નેશન-વન ચૂંટણીની શક્યતાઓ શોધવા માટે કામ કરી રહી છે.

બીજી તરફ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે હવે ભારત દેશનું નામ હટાવી શકાય છે. તેના બદલે ભારત નામની ઓળખ થશે. બીજી તરફ કોંગ્રેસ આ મોટા દાવાને લઈને કેન્દ્ર સરકારને ઘેરવાની તૈયારી કરી રહી છે.

બંધારણની કલમ 1નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ કે આ લેખમાં શું છે જોગવાઈ, જેના આધારે કોંગ્રેસ એનડીએ સરકારના મોટા નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવી રહી છે.

કેન્દ્રની એનડીએ સરકાર કેટલાક મોટા પ્રસ્તાવ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ જ કારણ છે કે પાંચ દિવસ માટે સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવવામાં આવ્યું છે. જો કે, આવતા વર્ષે એટલે કે 2024માં યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણી પહેલા આ વિશેષ સત્રને લઈને રાજકીય પક્ષોમાં હલચલ મચી ગઈ છે.

વિરોધ પક્ષોના કેટલાક નેતાઓ તેને ભાજપની નર્વસનેસ ગણાવી રહ્યા છે. તેમનો દાવો છે કે INDAI સંગઠન બનાવવા માટે તમામ પક્ષો એકસાથે આવવાને કારણે આગામી ચૂંટણી પહેલા જ NDAમાં પક્ષોનું મનોબળ તૂટી ગયું છે.

કલમ 1 માં શું છે?

બંધારણની કલમ 1 જણાવે છે કે ભારત રાજ્યોનું સંઘ રહેશે. આમાં રાજ્યોના પ્રદેશો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને ભવિષ્યમાં હસ્તગત કરી શકાય તેવા વિસ્તારોનો સમાવેશ થશે. આ સિવાય રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વિસ્તારને લઈને પણ જોગવાઈ હતી. આ લેખની પ્રથમ જોગવાઈ ભારતના નામ અને તેના કદને લગતી છે.

જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત એટલે કે ભારત રાજ્યોનું સંઘ હશે. જ્યારે બીજી જોગવાઈ, કલમ 1 (2) જણાવે છે કે રાજ્યો અને તેમના પ્રદેશો પ્રથમ અનુસૂચિમાં ઉલ્લેખિત હશે. ત્રીજી જોગવાઈ પ્રથમ અનુસૂચિમાં ઉલ્લેખિત કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સિવાયના રાજ્યોના પ્રદેશોને આવરી લે છે, અને આવા વિસ્તારો કે જે ભવિષ્યમાં ભારતમાં સમાવિષ્ટ થઈ શકે છે.

English summary

Republic of Bharat: What is Article 1 of the Constitution? Congress besieged the Modi government for this