World Population Day: આજે વિશ્વ વસ્તી દિવસ, કોણ છે નંબર વન, ભારત કે ચીન?

World Population Day: તાજેતરની સદીઓમાં વૈશ્વિક વસ્તીએ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિનો અનુભવ કર્યો છે. 1 અબજ લોકો સુધી પહોંચવામાં સેંકડો હજારો વર્ષ લાગવાની અપેક્ષા હતી. જોકે, માત્ર 200 વર્ષની અંદર, વસ્તી સાત ગણી વધી ગઈ છે.

2011 માં વિશ્વની વસ્તી 7 અબજ સુધી પહોંચી હતી, અને યુએન દ્વારા અંદાજો સૂચવે છે કે, વૈશ્વિક વસ્તી 2030 સુધીમાં આશરે 8.5 અબજ, 2050 સુધીમાં 9.7 અબજ અને 2100 સુધીમાં 10.9 અબજ થઈ જશે.

મુખ્યત્વે આયુષ્યમાં વધારો, પ્રજનન દરમાં ફેરફાર, શહેરીકરણ અને સ્થળાંતર દ્વારા સંચાલિત, આ પરિબળો આર્થિક વિકાસ, રોજગાર, આવક વિતરણ, ગરીબી અને સામાજિક કલ્યાણને અસર કરતા આવનારી પેઢીઓ માટે વ્યાપક અસરો ધરાવતા હોવાની શક્યતા છે.

સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે ભારત - અત્રે નોંધનીય બાબત છે કે, ભારતની વસ્તી 142.86 કરોડને સ્પર્શવાનો અંદાજ છે, જે ચીન કરતાં નજીવો આગળ છે. 2023માં યુએનએફપીએના સ્ટેટ ઑફ ધ વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિપોર્ટ અનુસાર ભારતે ચીનને વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ તરીકે પાછળ છોડી દીધો છે.

આ 11.1 મિલિયન મૃત્યુ અને 9 મિલિયનનું પરિણામ હતું. ચીનમાં જન્મની સરખામણીએ મૃત્યુ વધવાના કારણે બીજા વર્ષમાં ચીનની કુલ વસ્તીમાં ઘટાડો થયો છે.

માત્ર 2050 ની આસપાસ ઘટાડો : UNFPA રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, જો ભારતની વસ્તી વર્તમાન દર વાર્ષિક માત્ર એક ટકાથી ઓછા દરે વધતી રહેશે, તો તે આગામી 75 વર્ષમાં તેના વર્તમાન વસ્તીથી બમણી થઈ જશે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે, ભારતની મોટી વસ્તી એ અગાઉના દાયકાઓથી વસ્તી ગતિનું પરિણામ છે, અને દેશની વસ્તી 2050 ની નજીક તેના ઘટાડાની શરૂઆત કરે તેવી સંભાવના છે.

આ વલણ વૈશ્વિક વસ્તીને પણ લાગુ પડશે, જે હાલમાં 8 અબજથી થોડી ઉપર છે. જોકે, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે, ભારત અને વિશ્વની વસ્તી તેના ઘણા સમય પહેલા સ્થિર થઈ જશે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય બાબત છે કે, વસ્તીમાં વૃદ્ધિના વલણોને માન્યતા આપતા, યુનાઇટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) એ 1987 માં પાંચ અબજ દિવસની સ્થાપના કરીને વૈશ્વિક વસ્તી મુદ્દાઓની તાકીદ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેને તેઓ 1990 થી વાર્ષિક 11મી જુલાઈના રોજ વિશ્વ વસ્તી દિવસ તરીકે ઉજવે છે.

English summary

World Population Day: Today is World Population Day 2024, who is number one, India or China?