મોસ્કો ફોર્મેટ ડાયલોગ' દરમિયાન ભારત અને તાલિબાન વચ્ચે થયુ સમજોતુ, અફઘાનિસ્તાન માટે આ પગલુ ભરશે ભારત

અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનોની સરકાર બન્યાને બે મહિનાથી વધુ સમય થઈ ગયો છે અને હજુ સુધી કોઈ પણ દેશ તાલિબાન સરકારને માન્યતા આપી શક્યું નથી. દરમિયાન, રશિયામાં 'મોસ્કો ફોર્મેટ ડાયલોગ' દરમિયાન ભારત અને તાલિબાનના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે વાતચીત થઈ છે. અફઘાનિસ્તાનની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર મોસ્કો ફોર્મેટની ત્રીજી બેઠક દરમિયાન બુધવારે તાલિબાનના પ્રતિનિધિઓએ વિદેશ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ જેપી સિંહની આગેવાનીમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે મુલાકાત કરી હતી, જેમાં અનેક મહત્વના કરારો થયા હતા.

ભારત-તાલિબાન વાતચિત

આ પહેલાકતારમાં ભારતીય રાજદૂત દીપક મિત્તલે એક મહિના પહેલા દોહામાં તાલિબાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી શેર મોહમ્મદ અબ્બાસ સ્ટેનિકઝાઈ સાથે મુલાકાત કરી હતી અને હવે ભારત અને તાલિબાન વચ્ચે આ બીજી આવી દ્વિપક્ષીય બેઠક હતી. વિદેશ મંત્રાલયના પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન-ઈરાન વિભાગના સંયુક્ત સચિવ જેપી સિંહની આગેવાનીમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ રશિયાના આમંત્રણ પર મોસ્કો ડ્રાફ્ટ બેઠકમાં ભાગ લેવા મોસ્કોમાં હતું. ભારત-તાલિબાન બેઠક વિશે બોલતા અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન શાસિત ઇસ્લામિક અમીરાતના સત્તાવાર પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લા મુજાહિદે કહ્યું કે, "ઇસ્લામિક અમીરાતના પ્રતિનિધિમંડળે ઈરાન, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન માટે ભારતના વિશેષ પ્રતિનિધિ સાથે મુલાકાત કરી."

બેઠકનું પરિણામ શું આવ્યું?

અફઘાનિસ્તાન ન્યૂઝ ચેનલ ટોલો ન્યૂઝ સાથે વાત કરતા તાલિબાને કહ્યું કે ભારતીય પક્ષે અફઘાનિસ્તાનને વ્યાપક માનવતાવાદી સહાય પૂરી પાડવા ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. તાલિબાનના પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લાહ મુજાહિદે કહ્યું કે બંને પક્ષોએ એકબીજાની ચિંતાઓ ધ્યાનમાં લેવાની અને રાજદ્વારી અને આર્થિક સંબંધો સુધારવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. દરમિયાન, બુધવારે મોસ્કો મંત્રણામાં પોતાની શરૂઆતની ટિપ્પણી દરમિયાન, રશિયાના વિદેશ મંત્રી સેરગેઈ લાવરોવે કહ્યું કે "એક સ્થિર સરકારની રચના કરવા માટે કે જે માત્ર તમામ વંશીય જૂથોના જ નહીં પરંતુ દેશના તમામ રાજકીય દળોના હિતોને સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબિંબિત કરે". એક સમાવેશી સરકારની રચના કરો જેથી અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ પુનસ્થાપિત થઈ શકે.

આ બેઠકમાં 10 દેશો સામેલ થયા હતા

ભારત, ચીન, પાકિસ્તાન અને મધ્ય એશિયાના કેટલાક અન્ય દેશો સહિત 10 દેશોએ અફઘાનિસ્તાન મુદ્દે આ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. આ બેઠકમાં તાલિબાન સિવાય અન્ય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ પણ હતા. રશિયાના વિદેશ મંત્રી લાવરોવે કોન્ફરન્સમાં પોતાના પ્રારંભિક ભાષણમાં તાલિબાનના દેશની સ્થિતિને સ્થિર કરવા અને રાજ્યના માળખાના સંચાલનને સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી. ગયા અઠવાડિયે, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને કહ્યું હતું કે તાલિબાનને સત્તાવાર રીતે અફઘાનિસ્તાનના નવા શાસકો તરીકે માન્યતા આપવા માટે કોઈ ઉતાવળ ન હોવી જોઈએ, પરંતુ તેમની સાથે વાતચીત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તમને જણાવી દઈએ કે, અન્ય ઘણા દેશોથી વિપરીત, રશિયાએ કાબુલમાં પોતાનું દૂતાવાસ ખાલી કર્યું નથી અને તેના રાજદૂતે ઓગસ્ટમાં અફઘાન રાજધાની પર કબજો કર્યા બાદ તાલિબાન સાથે નિયમિત સંપર્ક જાળવી રાખ્યો છે.

English summary

Moscow format dialogue: India reassures Taliban