ટ્રમ્પના ઈરાન પર આકરા પ્રહાર: અમેરિકી નેતૃત્વને ખતમ કરવાનું કાવતરું અને યુદ્ધવિરામનો અંત
તુર્કીના અંકારા ખાતે યોજાયેલા નાટો (NATO) શિખર સંમેલન દરમિયાન અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વર્ષો જૂનો તણાવ ફરી એકવાર અત્યંત નાજુક તબક્કે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવાર, ૮ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના રોજ ઈરાન સરકાર સામે અત્યંત ચોંકાવનારા આક્ષેપો કર્યા છે. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ઈરાન અમેરિકાના ટોચના રાજકીય અને લશ્કરી નેતૃત્વને નષ્ટ કરવાનું મોટું ષડયંત્ર રચી રહ્યું છે, જેમાં તેમનું વ્યક્તિગત નામ ઈરાનની સત્તાવાર 'હિત લિસ્ટ' માં સૌથી ઉપર મૂકવામાં આવ્યું છે.
ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલા આ ગંભીર સનસનીખેજ આરોપોની સાથે જ બંને દેશો વચ્ચે ગત ૧૭ જૂનના રોજ થયેલો કામચલાઉ સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) કરાર હવે સંપૂર્ણપણે તૂટી ગયો છે. ઓમાનની ખાડી તેમજ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારી જહાજો પર ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા હિંસક હુમલા બાદ યુએસ પ્રમુખે આ હંગામી સમજૂતીનો છેડો ફાડી દીધો છે. આ સૈન્ય ભંગના જવાબમાં અમેરિકાએ ઈરાનના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં મોટો જવાબી લશ્કરી હુમલો કર્યો છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ગંભીર દાવો
અંકારામાં પત્રકારો સમક્ષ તેમજ પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર ખુલાસો કરતા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનના વલણ સામે ભારે ક્રોધ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે ઈરાનના નેતાઓ સતત નકારાત્મક વ્યવહાર કરી રહ્યા છે, જે તેઓ છેલ્લા ૪૭ વર્ષથી કરતા આવ્યા છે. ટ્રમ્પના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અશાંતિ ઊભી કરવા ઉપરાંત, તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાના વહીવટીતંત્રના વડાઓ પર હુમલો કરવાનો અને લોકશાહી ઢાંચાને નુકસાન પહોંચાડવાનો છે.
અમેરિકી ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સીઓ દ્વારા મળેલા ગુપ્ત અહેવાલોનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ઈરાનના નેતાઓ પીઠ પાછળ ખતરનાક યોજનાઓ તૈયાર કરી રહ્યા છે. તેમણે ઈરાનના વર્તમાન સત્તાધારી નેતૃત્વની માનસિક સ્થિતિ પર સવાલો ઉઠાવતા તેમને અતિશય અસ્થિર ગણાવ્યા હતા. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા આવી કોઈપણ કાયરતાપૂર્ણ પ્રવૃત્તિ કે હુમલાની ધમકી ક્યારેય સહન કરશે નહીં અને તેનો યોગ્ય વળતો જવાબ આપવામાં આવશે.
સીઝફાયર કરારના ભંગના કલાકોમાં જ અમેરિકાએ દક્ષિણ ઈરાનના મહત્વના સ્થાનો પર ભીષણ બોમ્બમારો કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની સીધી સૂચના પર અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ હેઠળની સેનાની વાયુસેના અને નૌસેનાએ સયુક્ત રીતે બંદર અબ્બાસ અને બુશેહર નામના યુદ્ધની દ્રષ્ટિએ સંવેદનશીલ બંદર શહેરોને નિશાન બનાવ્યા હતા. આ લશ્કરી કાર્યવાહી પાછળનો હેતુ ઈરાનની નૌકાદળ શક્તિને મર્યાદિત કરવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
પોર્ટ શહેરો પર ભારે બોમ્બમારો અને લશ્કરી નુકસાન
અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથે આ ભયાનક સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે વિગતો જાહેર કરતા જણાવ્યું છે કે બોમ્બમારામાં ઈરાનની અંડરગ્રાઉન્ડ ડ્રોન રાખવાની ગુફાઓ, મિસાઈલ ડેપો, ઉદ્યોગોને નુકસાન અને વ્યાપક રડાર સિસ્ટમને રસ્તામાંથી હટાવી દેવામાં આવી છે. ઈરાની સત્તાવાર મીડિયા સંસ્થાઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ રાત્રિ દરમિયાન થયેલા ભીષણ હુમલામાં તેમના ઓછામાં ઓછા આઠ સૈનિકોના ઘટનાસ્થળે જ મોત નિપજ્યા છે.
ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસ (DOJ) અને અમેરિકી એજન્સીઓએ ભૂતકાળમાં પણ ટ્રમ્પની હત્યા માટેના ઈરાની કાવતરાઓનો ભાંડો ફોડ્યો છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં જ અમેરિકન કોર્ટમાં પાકિસ્તાની નાગરિક આસિફ મર્ચન્ટ સાથે જોડાયેલા સનસનીખેજ કેસની સુનાવણી થઈ હતી, જેના પર ઈરાનના કહેવા પર અમેરિકી નેતાઓની સોપારી આપીને હત્યા કરાવવાના ગંભીર આરોપો લાગેલા હતા. આ બાબત સાબિત કરે છે કે કાવતરાનું આ નેટવર્ક ઘણું ઊંડું છે.
આ ઉપરાંત વર્ષ ૨૦૨૦ માં ભૂતપૂર્વ ઈરાની લશ્કરી કમાન્ડર કાસિમ સુલેમાનીના અમેરિકી ડ્રોન હુમલામાં થયેલા મોત બાદથી જ પેદા થયેલા આક્રોશની આગ હજુ ઠરી નથી. ઈરાનની સંસદમાં પણ અવારનવાર અમેરિકન સૈન્ય અધિકારીઓ અને ખાસ કરીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સામે વેર વાળવા માટે વિવિધ બિલ પર ચર્ચા થતી રહી છે. આ જૂની કડવાશ બંને દેશો વચ્ચેની વર્તમાન લશ્કરી મડાગાંઠને વધુ વણસાવી રહી છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં મોટા યુદ્ધના ભણકારા
ભવિષ્યની રણનીતિ અંગે ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે જો તે શાંતિપૂર્ણ માર્ગ નહીં અપનાવે તો યુએસ આગામી સમયમાં તેના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર પાયાના હુમલા કરશે. આ હુમલાઓમાં ઈરાનની પાવર ગ્રીડ લાઇન્સ અને દરિયાના ખારા પાણીને પીવાલાયક બનાવતા મહત્વપૂર્ણ ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સનો સમાવેશ થઈ શકે છે. તેની સાથે જ ઈરાનની આખી નૌકાદળની સરહદો સીલ કરીને તેમના આર્થિક વ્યવહારો પણ સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ કરવાની ધમકી અપાઈ છે.
જો કે, અંકારામાં વૈશ્વિક મીડિયા પ્રતિનિધિઓ સામે વાત કરતી વખતે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ સૈન્ય તણાવ જલ્દીથી ડામી દેવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ કોઈ લાંબો સૈન્ય સંઘર્ષ ખેંચવા માંગતા નથી પરંતુ રાષ્ટ્રીય હિત માટે કોઈપણ હદે લડવા તૈયાર છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્ર પોતાની નાગરિક અને લશ્કરી સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ આકરા નિર્ણયો લેતા અચકાશે નહીં.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી બાબતોના નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પના તાજેતરના પ્રહારો અને દક્ષિણ ઈરાનમાં અમેરિકાની તાજી સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયા મોટો યુદ્ધનો અખાડો બને તેવી લટકતી તલવાર દેખાઈ રહી છે. આ તણાવની સીધી અસર પેટ્રોલિયમ પેદાશોની સપ્લાય ચેઈન અને પ્રદેશની આર્થિક સ્થિરતા પર પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં આ સંઘર્ષ કઈ દિશા પકડે છે તેની પર સમગ્ર વૈશ્વિક સમુદાય ગંભીરતાથી નજર રાખી રહ્યો છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
