તુર્કીમાં કેમ આવે છે આટલા ભૂકંપ? આ કારણે થઇ ચુક્યાં છે માનવ ઇતિહાસના સૌથી મોટા અકસ્માત

એક પ્રખ્યાત તુર્કી કહેવત છે..."કોગરાફ્યા કાદરદીર". મતલબ કે ભૂગોળ એ ભાગ્ય છે. આ કહેવત ભૂકંપ પ્રત્યે તુર્કીના વલણને સંપૂર્ણ રીતે વર્ણવે છે.

સોમવારે તુર્કી, સીરિયા અને લેબેનોનમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. રિક્ટર સ્કેલ પર ભૂકંપની તીવ્રતા 7.8 માપવામાં આવી છે. દક્ષિણપૂર્વ તુર્કી અને સીરિયામાં ભૂકંપથી ભારે નુકસાન થયાના અહેવાલ છે. તુર્કીમાં અત્યાર સુધીમાં 53 લોકોના મોતના સમાચાર છે. તે જ સમયે, સીરિયામાં પણ 42 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. મૃત્યુઆંક હજુ વધવાની આશંકા છે.

તુર્કીમાં ઘણી ફોન્ટ લાઇનોનુ થયુ નિર્માણ

તુર્કીમાં એક પ્રખ્યાત કહેવત છે..."કોગરાફ્યા કાદરદીર". મતલબ કે ભૂગોળ એ ભાગ્ય છે. આ કહેવત ભૂકંપ પ્રત્યે તુર્કીના વલણને સંપૂર્ણ રીતે વર્ણવે છે. સમજાવો કે તુર્કી ઘણી સક્રિય ફોલ્ટ લાઇન પર સ્થિત છે. ડેમિરન ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, તુર્કીમાં સત્તાવાર રીતે 485 ફોલ્ટ લાઇન છે. જો કે, છેલ્લા એક દાયકામાં 120 થી વધુ નવી ફોલ્ટ લાઇન બનાવવામાં આવી છે. જેના કારણે ભૂકંપની સંખ્યા સતત વધી રહી છે.

તુક્રીમાં વઝી રહી છે ભુકંપની ઘટનાઓ

તુર્કીના ડિઝાસ્ટર એન્ડ ઈમરજન્સી મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીના જણાવ્યા અનુસાર 2020માં તુર્કીમાં 33000 હજારથી વધુ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. તેમાંથી 333થી વધુ ભૂકંપના આંચકાઓની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 4.0થી વધુ હતી. 2020માં તુર્કીમાં 33 હજાર ભૂકંપ આવ્યા હતા. 2021માં આ આંકડો 24 હજારની આસપાસ હતો. જો આપણે બે દાયકા પહેલાની વાત કરીએ તો આ આંકડો હજાર કરતા પણ ઓછો હતો. 1990 થી 2000 સુધી, માત્ર 1999 માં તુર્કીમાં 2000 થી વધુ વખત ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા, અન્યથા દરેક વખતે તેની સંખ્યા 1000 થી ઓછી રહી હતી.

એનાટોલીયન ટેકટોનિક પ્લેટ પર સ્થિત છે તુર્કી

તમને જણાવી દઈએ કે તુર્કીનો મોટાભાગનો ભાગ એનાટોલીયન ટેકટોનિક પ્લેટ પર સ્થિત છે. આ પ્લેટ યુરેશિયન, અરેબિયન અને આફ્રિકન પ્લેટો વચ્ચે સ્થિત છે. જેમ જેમ આ પ્લેટોમાં દબાણ વધે છે, તે એનાટોલીયન ટેક્ટોનિક પ્લેટને અસર કરે છે. આમ, તુર્કી વિશ્વના અન્ય ભાગો કરતાં વધુ ભૂકંપનો સામનો કરે છે. તુર્કીમાં સૌથી વિનાશક ફોલ્ટ લાઇનને નોર્થ એનાટોલીયન ફોલ્ટ લાઇન (NAF) નામ આપવામાં આવ્યું છે. એનાટોલીયન અને યુરેશિયન પ્લેટો આ જગ્યાએ મળે છે. આ જગ્યાને ઈસ્તાંબુલ કહેવામાં આવે છે.

NAF ભયંકર ધરતીકંપોનું કારણ બન્યું

NAF એ સમગ્ર માનવ ઇતિહાસમાં કેટલાક સૌથી ખરાબ ધરતીકંપો પેદા કર્યા છે. 17 ઓગસ્ટ 1999ના રોજ, મુખ્ય ઉત્તરી એનાટોલીયન ફોલ્ટ લાઇનને કારણે ઇસ્તંબુલ નજીક ખૂબ જ મજબૂત ધરતીકંપ આવ્યો. જેમાં 17 હજારથી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. બરાબર ત્રણ મહિના પછી, 12 નવેમ્બરે, બીજો ભૂકંપ આવ્યો જેમાં 845 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. 3 વર્ષ પહેલા જાન્યુઆરી 2020માં પણ તુર્કીમાં ભૂકંપના ભયાનક આંચકા અનુભવાયા હતા. આ દરમિયાન તુર્કીમાં 40થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. ઓક્ટોબર 2020માં તુર્કીમાં ફરી એકવાર ભૂકંપ આવ્યો હતો જેમાં 114 લોકોના મોત થયા હતા.

કેમ આવે છે ભુકંપ

પૃથ્વીની અંદર મુખ્યત્વે 7 પ્લેટ હોય છે. આ પ્લેટો ફરતી રહે છે. ધરતીકંપ આવવાનું મુખ્ય કારણ પૃથ્વીની અંદરની આ પ્લેટોનું અથડામણ છે. જ્યારે આ પ્લેટ્સ કોઈક સમયે અથડાય છે, ત્યારે ત્યાં ફોલ્ટ લાઇન ઝોન રચાય છે અને સપાટીના ખૂણા ફોલ્ડ થાય છે. સપાટીના ખૂણાને લીધે, ત્યાં દબાણ વધે છે અને પ્લેટો તૂટવાનું શરૂ કરે છે. આ પ્લેટો તૂટવાને કારણે અંદર રહેલી ઉર્જા બહાર આવવાનો રસ્તો શોધી લે છે, જેના કારણે પૃથ્વી ધ્રુજે છે અને આપણે તેને ભૂકંપ માની લઈએ છીએ.

English summary

Why are there so many earthquakes in Turkey? Due to this, the biggest accidents in human history have happened