Kisan Andolan : માત્ર MSP જ નહીં, કુલ આટલી માંગણીઓ સાથે દિલ્હી પહોંચ્યા છે ખેડૂતો

કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારની ખેડૂત વિરોધી નીતિથી પરેશાન ખેડૂતોએ દિલ્હી કુચ કરી છે. ખેડૂતો મુખ્ય માંગ એમએસપી સહિત ઘણા મુદ્દાઓ પર સતત સરકાર સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે.

આંદોલનકારી ખેડૂતોની પ્રથમ માગણી તમામ પાક માટે લઘુત્તમ ટેકાના ભાવની કાયદેસર ગેરંટી પૂરી પાડવાની છે. આ ડૉ. સ્વામીનાથ કમિશને વર્ષો પહેલાં સૂચવ્યું છે.

સરકાર પાસે પૈસા ક્યાંથી આવશે?
આ બાબતોથી વાકેફ સરકારી અધિકારીઓના મતે આ માંગણી સ્વીકારવી શક્ય નથી. આ એક ઉદાહરણની મદદથી સમજી શકાય છે.

નાણાકીય વર્ષ 2020 માં દેશના કુલ કૃષિ ઉત્પાદનોનું અંદાજિત મૂલ્ય 40 લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. જ્યારે MSP હેઠળ ખરીદાયેલા 24 પાકનું બજાર મૂલ્ય 10 લાખ કરોડ રૂપિયા આંકવામાં આવ્યું હતું.

2023-24માં કેન્દ્ર સરકારનો કુલ ખર્ચ 45 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો. તે મુજબ કુલ કૃષિ પેદાશોની MSP પર ખરીદી કરવા માટે જાહેર તિજોરી ખોલવામાં આવે તો ભારત જેવા વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા અર્થતંત્રમાં સરકાર પાસે અન્ય વિકાસ કાર્યો અને સામાજિક ધ્યેયો પૂરા કરવા માટે પૈસા બચશે નહીં.

જો કે આ તર્ક ત્યાં નબળો પડી જાય છે જ્યારે સરકાર ઉદ્યોગપતિઓના કરોડો રૂપિયા માફ કરી દે છે. સરકાર ઈચ્છે તો ખેડૂતોને આ ગેરંટી આપી શકે છે.

C2+50% શું છે?
આંદોલનકારીઓની માંગ એમએસપી નક્કી કરવા માટે ફોર્મ્યુલા C2 + 50% લાગુ કરવાની છે. આ ફોર્મ્યુલા હેઠળ તમામ પ્રકારના ખર્ચ ઉમેરવાના રહેશે, જેમ કે ખેતીમાં રોકાણ કરાયેલ તમામ પ્રકારની મૂડીનો ખર્ચ અને ખેડૂતોની પોતાની જમીનનું ભાડું વગેરેનો પણ સમાવેશ થાય છે.

MCP સિવાયની માંગણીઓ
આંદોલનકારીઓની એક માંગ એ છે કે સરકાર તેમને સંપૂર્ણપણે દેવામુક્ત કરે. ખેડૂતો એવી પણ માંગ કરી રહ્યા છે કે વીજળીના ભાવમાં કોઈ વધારો થવો જોઈએ નહીં અને નવા વીજ બિલ હેઠળ સ્માર્ટ મીટર લગાવવાની જરૂરિયાતને હટાવાય.

કૃષિથી લઈને ઘરેલું વપરાશ અને દુકાનો સુધીની દરેક વસ્તુ માટે 300 યુનિટ મફત વીજળી આપવાની પણ આંદોલનકારીઓની માંગ છે.

આંદોલનકારીઓ પેન્શનની માંગ કરી રહ્યા છે
આંદોલનકારીઓએ ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો માટે પેન્શનની માંગ પણ ઉઠાવી છે. મનરેગા હેઠળ 100 દિવસની લઘુત્તમ રોજગાર ગેરંટી વધારીને 200 દિવસ કરવાની માંગ છે અને આ માટે દૈનિક વેતન વધારીને 700 રૂપિયા કરવાની હિમાયત કરવામાં આવી રહી છે.

આંદોલનકારી ખેડૂત નેતાઓએ એવી પણ માગણી કરી હતી કે ભારત વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશનમાંથી ખસી જાય અને તમામ મુક્ત વેપાર કરારો પર પ્રતિબંધ મૂકે. આમાંની મોટાભાગની માંગણીઓ એવી છે કે કેન્દ્ર સરકારને તેમની તૈયારી કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. જો કે ખેડૂતોના હકમાં સરકારે કેટલાક પગલા ભરવાની જરૂર છે.

કેટલીક માંગણીઓ પર વચ્ચેનો રસ્તો નીકળી શકે છે
ખેડૂતોની કેટલીક માંગણીઓ છે જેના પર સરકાર ચોક્કસપણે વિચારણા કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે જમીન સંપાદન માટે ખેડૂતોની લેખિત સંમતિ લઈ શકાય છે. જ્યારે દેશની સુરક્ષા અને વ્યાપક જાહેર હિતની વાત આવે છે ત્યારે અપવાદોની જોગવાઈ હોવી જોઈએ.

આંદોલનકારીઓને વળતર અને સરકારી નોકરીની માંગ
ખેડૂતો એ ખેડૂતો માટે વળતરની પણ માંગ કરી રહ્યા છે જેઓ ગત આંદોલન દરમિયાન કોઈ કારણસર મૃત્યુ પામ્યા તેમના પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી આપવામાં આવે. તેઓ લખીમપુર ખેરી ઘટનાના કાવતરાખોરોને સજા કરવાની પણ માંગ કરી રહ્યા છે.

ખેડૂતોની કેટલીક માંગણીઓ પર કાર્યવાહી જરૂરી
ખેડૂતોની કેટલીક માંગણીઓ છે જેના પર સરકારે ચોક્કસપણે ગંભીરતાથી પગલાં લેવાની જરૂર છે. આમાં નકલી બિયારણ અને જંતુનાશક બનાવતી કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ મુખ્ય છે.

ખેડૂતો મરચા અને હળદર જેવા મસાલા માટે અલગ રાષ્ટ્રીય આયોગ બનાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે, સરકાર પણ આ માટે સંમત થઈ શકે છે.

આંદોલનકારીઓની માંગણીઓમાં કોર્પોરેટ કંપનીઓ દ્વારા આદિવાસીઓની જમીન પર કથિત કબજાનો વિરોધ પણ સામેલ છે અને આ આદિવાસીઓના હકમાં છે તેથી સરકારને તેની સામે વાંધો ઉઠાવવાનું કોઈ કારણ જણાતું નથી.

English summary

Kisan Andolan: Not only MSP, farmers have reached Delhi with so many demands