સુખદેવ સિંહ ગોગામડીની હત્યા બાદ ચર્ચામાં આવ્યુ રાજસ્થાનનુ ગોગામેડી મંદિર, જ્યાં પ્રસાદમાં ચડાવાય છે ડુંગળી

Published: Thursday, December 7, 2023, 9:38 [IST]

Gogamedi Mandir: રાજસ્થાનમાં શ્રી રાષ્ટ્રીય રાજપૂત કરણી સેવાના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ સુખદેવ સિંહ ગોગામેડીની હત્યા બાદ દરેક વ્યક્તિ જાણવા માંગે છે કે તે કોણ હતો અને ક્યાંનો હતો? આ દરમિયાન, રાજસ્થાનનું વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ગોગામેડી મંદિર અચાનક ચર્ચામાં આવી ગયું છે.

આ મંદિર ક્યાં આવેલુ છે અને સુખદેવ સિંહના નામ વચ્ચે શું કનેક્શન હતું અને શું છે આ અનોખા મંદિરની ખાસિયત. આવો જાણીએ દરેક વિગત.

મંદિર સાથે નામનું શું કનેક્શન છે?

સુખદેવ સિંહ ગોગામેડીનું સાચું નામ સુખદેવ સિંહ શેખાવત હતું. તે રાજસ્થાનના હનુમાનગઢના ગોગામેડીના હતા. વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ગોગામેડી મંદિર પણ અહીં આવેલું છે. રાજપૂત સમુદાયના ઘણા લોકો તેમના પૈતૃક ગામ અથવા સ્થળના નામનો પણ અટક તરીકે ઉપયોગ કરે છે.

લોક દેવતા ગોગાજીનું મંદિર છે ગોગામેડી મંદિર

રાજસ્થાનના ગોગામેડીમાં ગોગાજીને લોક દેવતા માનવામાં આવે છે. ગોગાજીનો જન્મ રાજસ્થાનના ચુરુ જિલ્લાના દાદરેવા ગામમાં ચૌહાણ વંશના રાજપૂત શાસકના ઘરે થયો હતો. ગોગાજી ગુરુ ગોરખનાથના શિષ્ય હતા. રાજસ્થાનના લોકો ગોગાજીને જાહિર વીર, જાહર પીર, સરપ કા દેવતા અને ગુગ્ગા વીર જેવા નામોથી ઓળખતા હતા. અહીં એવી માન્યતા હતી કે સર્પદંશથી પીડિત વ્યક્તિને ગોગાજીના મંદિરે લઈ જવામાં આવે તો તે સાપના ઝેરમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે.

ડુંગળી ચડાવાય છે પ્રસાદમાં

રાજસ્થાનના ગોગામેડી (હનુમાનગઢ)માં આવેલું અનોખું ગોગામેડી મંદિર લગભગ 950 વર્ષ જૂનું છે. આ મંદિરમાં દેવતા ગોગાજીને ડુંગળી અને દાળ અર્પણ કરવાની અનોખી પરંપરા છે. ડુંગળીને તામસિક ખોરાક માનવામાં આવે છે, તેથી ભારતમાં એવું કોઈ મંદિર નથી કે જ્યાં ડુંગળીને દાન કે પ્રસાદ તરીકે ચઢાવવામાં આવે. પરંતુ આ મંદિરમાં આખા વર્ષ દરમિયાન પ્રસાદ તરીકે લાવેલી ડુંગળીનો ઢગલો રહે છે. અહીં આ ડુંગળી વેચીને ગૌશાળા અને ભંડારાનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનું પ્રતિક

કહેવાય છે કે લગભગ એક હજાર વર્ષ પહેલા અહીં ગોગાજી અને મોહમ્મદ ગઝનવી વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું. ગોગાજીએ અલગ-અલગ જગ્યાએથી સેના બોલાવી હતી. સૈનિકો જોગવાઈ તરીકે તેમની સાથે ડુંગળી અને દાળ પણ લાવ્યા હતા. ગોગાજી યુદ્ધમાં શહીદ થયા. પરત ફરતી વખતે, સૈનિકોએ ગોગાજીની સમાધિ પર ડુંગળી અને દાળ અર્પણ કર્યા. ત્યારથી આ જગ્યાએ ડુંગળી અને દાળ ચઢાવવાની પરંપરા શરૂ થઈ. વડીલો પણ તેમના ઘોડા માટે કઠોળ અર્પણ કરવાની વાત કરે છે. અહીંના હવનમાં ડુંગળીનો ભોગ પણ આપવામાં આવે છે. મુસ્લિમ સમાજ ગોગાજીને જાહર પીર કહે છે. ગોગાજી મંદિર રાજસ્થાનમાં હિન્દુ-મુસ્લિમ એકતાનું પ્રતિક છે.

મહિના સુધી ચાલે છે મેળો

દર વર્ષે આ મંદિરમાં એક મહિના સુધી મેળો ભરાય છે. ભાદ્રપદ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની નવમી તારીખે મંદિરમાં ગોગનવમી ઉજવવામાં આવે છે. ઉત્તર પ્રદેશને ગોગાજીનું સસરાનું ઘર ક્યાં કહેવાય છે? સાસરી પક્ષના લોકો પીળા વસ્ત્રો લાવે છે અને ભોગરૂપે ડુંગળી અને દાળનો વિશેષ પ્રસાદ ચઢાવે છે.

Published On December 7, 2023