ED દ્વારા અનિલ અંબાણી સાથે જોડાયેલી ₹3,084 કરોડની સંપત્તિ જપ્ત

By Desk

Updated: Tuesday, November 4, 2025, 11:06 [IST]

એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી સાથે સંકળાયેલી 3,084 કરોડની અંદાજિત કિંમતની 40 મિલકતો અસ્થાયી રૂપે જપ્ત કરી છે. આ કાર્યવાહી મની લોન્ડરિંગ તપાસના ભાગરૂપે કરવામાં આવી છે, જે અનિલ અંબાણી અને તેમની જૂથ કંપનીઓ પર કથિત લોન છેતરપિંડી સંબંધિત છે.

આ જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓમાં મુંબઈ, દિલ્હી, નોઈડા અને હૈદરાબાદ સ્થિત ઓફિસ સ્પેસ, રહેણાંક એકમો અને જમીનના પાર્સલનો સમાવેશ થાય છે. ED ની તપાસમાં યસ બેંકના રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ અને રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ સાથેના વ્યવહારોમાં નાણાકીય ગેરરીતિઓ અને 13,600 કરોડના લોન કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે.

ED અનુસાર, સેબીના હિતોના ટકરાવના નિયમોને કારણે રિલાયન્સ નિપ્પોન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા અનિલ અંબાણી જૂથની નાણાકીય કંપનીઓમાં સીધું રોકાણ પ્રતિબંધિત હતું. તેમ છતાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાયેલા લોકોના ભંડોળ કથિત રીતે યસ બેંક મારફતે આ કંપનીઓમાં પરોક્ષ રીતે રોકવામાં આવ્યા હતા.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે 2017 થી 2019 દરમિયાન યસ બેંકે રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RHFL) માં 2,965 કરોડ અને રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RCFL) માં 2,045 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. 2019ના અંત સુધીમાં આ રોકાણો નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) બની ગયા હતા, જેમાં મોટી રકમ હજુ પણ બાકી છે.

ED એ શોધી કાઢ્યું છે કે યસ બેંક દ્વારા RHFL અને RCFL માંથી ભંડોળ વાળવામાં આવ્યું હતું. રિલાયન્સ અનિલ અંબાણી જૂથ સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓને પૂરતી ચકાસણી કર્યા વિના લોન આપવામાં આવી હતી. કોર્પોરેટ લોનનો નોંધપાત્ર હિસ્સો રિલાયન્સ જૂથની પેટાકંપનીઓના ખાતાઓમાં વાળવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી પારદર્શિતા અને નિયમોના પાલન અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા.

તપાસમાં લોન પ્રક્રિયા અને જોખમ વ્યવસ્થાપનમાં મોટી ખામીઓ બહાર આવી હતી. ઘણી લોન ફરજિયાત ચકાસણી વિના કલાકોમાં મંજૂર કરવામાં આવી હતી. કેટલીક લોન મંજૂર થાય તે પહેલાં જ વિતરિત કરવામાં આવી હતી, જેમાં દસ્તાવેજો અધૂરા હતા. ઘણા ઋણધારકોની નાણાકીય સ્થિતિ નબળી અને કામગીરી નહિવત્ હતી.

ED એ નોંધ્યું કે સુરક્ષા અપૂરતી હતી, ઘણીવાર બિનરજિસ્ટર્ડ અથવા અધૂરું હતું અને ભંડોળનો અંતિમ ઉપયોગ જણાવેલ હેતુ સાથે સુસંગત ન હતો.

એજન્સીએ રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ (RCOM) અને તેની સંબંધિત કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલા 13,600 કરોડના લોન છેતરપિંડી કૌભાંડની તપાસને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. ED એ અહેવાલ આપ્યો છે કે 13,600 કરોડથી વધુ ભંડોળ લોન એવરગ્રીનીંગ માટે વાળવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે અન્ય 12,600 કરોડ સંબંધિત કંપનીઓમાં વાળવામાં આવ્યું હતું.

1,800 કરોડથી વધુનું રોકાણ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કરવામાં આવ્યું હતું, જે બાદમાં રોકડમાં રૂપાંતરિત કરીને જૂથની કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું હતું, કથિત રીતે કપટપૂર્ણ માધ્યમથી. તપાસ દરમિયાન બિલ ડિસ્કાઉન્ટિંગ મિકેનિઝમનો દુરુપયોગ પણ જોવા મળ્યો હતો.

ED પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે આ જપ્તી દ્વારા થતી વસૂલાત સામાન્ય જનતાને ફાયદો પહોંચાડશે, કારણ કે એજન્સી ગુનાની કમાણીને શોધી કાઢવાનું અને સુરક્ષિત કરવાનું ચાલુ રાખશે. વધુ તપાસ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી બાકી ન હોય ત્યાં સુધી આ મિલકતો અસ્થાયી જપ્તી હેઠળ રહેશે.