Banking Rules for Minors : RBI એ બાળકોના બેંક ખાતાને લઈને નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા, જાણો નવા નિયમ

Banking Rules for Minors : ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા બાળકોના બેંક ખાતાઓને લઈને મહત્ત્વપૂર્ણ નવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. હવે નાના બાળકો પણ પોતાનું બેંક એકાઉન્ટ ખોલી શકશે અને નાણાકીય શિસ્ત શીખી શકશે.

આ પગલાનું મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે કે બાળકોમાં નાનપણથી બચતની અને નાણાં વ્યવસ્થાપનની સંસ્કૃતિ વિકસાવવામાં આવે.

આ નવા નિયમો હેઠળ હવે કોઈ પણ બાળક પોતાના માતાપિતા કે કાનૂની રક્ષકની મદદથી સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ ખાતું ખોલી શકે છે. હવે માતાને કાનૂની રક્ષક તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે, જેની પુષ્ટિ પહેલેથી જ 1976ના નિયમમાં કરવામાં આવી હતી.

જો બાળકની ઉંમર 10 વર્ષ કે તેથી વધુ છે તો તે પોતાનું બેંક ખાતું પોતે ખોલી અને ચલાવી શકે છે. બેંકો તેમની રિસ્ક મેનેજમેન્ટ પોલિસી અનુસાર કેટલીક શરતો નક્કી કરશે, જેને બાળકને સ્પષ્ટ રીતે સમજાવવી જરૂરી હશે.

બાળક 18 વર્ષનો થશે તેમ બેંકને ખાતાને લગતા નવા ઓપરેટિંગ સૂચનો અને સહી લેવી ફરજિયાત રહેશે. જો પહેલા માતાપિતા દ્વારા ખાતું સંચાલિત થયું હતું તો બેંક તે ખાતાની બાકી રકમની પણ પુષ્ટિ કરશે.

આ પ્રક્રિયા સરળ બને એ માટે બેંક તરફથી જરૂરિયાત મુજબ માહિતી પહેલાથી જ બાળક અને તેના રક્ષકોને પૂરી પાડવામાં આવશે.

બેંકો જરૂરિયાત મુજબ બાળકના ખાતામાં ઈન્ટરનેટ બેંકિંગ, એટીએમ/ડેબિટ કાર્ડ અને ચેકબુક જેવી સુવિધાઓ પણ આપી શકે છે. જો કે, આ સુવિધાઓ બેંકની નીતિ, ઉત્પાદનની યોગ્યતા અને ગ્રાહકની પ્રોફાઇલ પર આધારિત રહેશે.

આરબીઆઈએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે બાળકોના ખાતામાં ઓવરડ્રાફ્ટની સુવિધા ઉપલબ્ધ નહીં હોય અને ખાતામાં હંમેશા ન્યૂનતમ બેલેન્સ જાળવવું ફરજિયાત રહેશે.

આ નવું પગલું માત્ર બાળકોને નાણાં વાપરવાની જવાબદારી શીખવશે એટલું જ નહીં, પણ દેશભરમાં નાણાકીય જ્ઞાન (Financial Literacy) અને સ્વાવલંબન વધારવામાં પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

English summary

Banking Rules for Minors: RBI Updates Guidelines for Children's Bank Accounts in 2025