Budget 2024 : વોટ ઓન એકાઉન્ટ અને વચગાળાના બજેટ વચ્ચે શું તફાવત છે?
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ કેન્દ્રિય બજેટ રજુ કરે તે પહેલા વોટ ઓન એકાઉન્ટ અને વચગાળાનું બજેટ જેવા શબ્દો સાંભળવામાં આવી રહ્યા છે. બજેટને સમજવા માટે આ બન્ને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો પણ જરૂરી છે.
આ વર્ષે લોકસભા ચૂંટણીઓ યોજાવા જઈ રહી છે ત્યારે નાણામંત્રી દ્વારા વચગાળાનું બજેટ રજુ કરવામાં આવશે. અહીં એક સવાલ એ પણ થાય કે વચગાળાના બજેટ અને સામાન્ય બજેટમાં શું તફાવત છે?
વચગાળાનું બજેટ
વચગાળાનું બજેટ એક કામચલાઉ બજેટ છે. સરકાર મહિના માટે ખર્ચને પહોંચી વળવા ઓફર રજુ કરે છે. જે વર્ષે લોકસભા ચૂંટણી યોજાય છે ત્યારે કેન્દ્રીય બજેટની જગ્યાએ વચગાળાનું બજેટ રજૂ કરવામાં આવે છે. આ સરકારનો કાર્યકાળ આ વર્ષે મે મહિનામાં પૂરો થઈ રહ્યો છે. આ પછી દેશમાં ચૂંટણી થશે.
ચૂંટણી પરિણામો બાદ નવી સરકારની રચના બાદ સંપૂર્ણ બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે. સરકાર આ બજેટમાં ખર્ચની દરખાસ્તો રજૂ કરશે. સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ પર સંસદની મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત છે.

કેન્દ્રીય બજેટ 1 એપ્રિલથી 31 મી માર્ચ સુધી માન્ય છે. આ સ્થિતિમાં સરકાર આ બજેટમાં એક વર્ષના ખર્ચની વિગતો આપે છે. જ્યારે દેશમાં નવી સરકાર બનવાની હોય છે ત્યારે સરકાર તેના ખર્ચાઓનું સંચાલન કરવા માટે વચગાળાનું બજેટ રજૂ કરે છે. વોટ ઓન એકાઉન્ટ આ વર્ષે રજૂ કરવામાં આવશે
જો સરકાર વચગાળાનું બજેટ રજૂ ન કરે તો તેમની પાસે નવા નાણાકીય વર્ષના ખર્ચ માટે ભંડોળ નહીં હોય.
વચગાળાના બજેટ અને કેન્દ્રીય બજેટ વચ્ચેનો તફાવત
સરકાર કેન્દ્રીય બજેટમાં ઘણી નીતિઓ અને નિયમોમાં ફેરફાર કરી શકે છે. જ્યારે વચગાળાના બજેટમાં નીતિ વિષયક નિર્ણયો લેવામાં આવતા નથી. કેન્દ્રીય બજેટમાં સરકારે આવક અને ખર્ચની સાથે દેશના વિકાસને લગતા નિર્ણયો લેવાના હોય છે.
વોટ ઓન એકાઉન્ટ
વચગાળાના બજેટમાં વોટ ઓન એકાઉન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. આમાં સરકાર તેના જરૂરી ખર્ચ માટે ભારતના સંકલિત ભંડોળનો ઉપયોગ કરે છે. સંપૂર્ણ બજેટ રજૂ ન થાય ત્યાં સુધી તે આ ફંડનો ઉપયોગ કરી શકશે. વોટ ઓન એકાઉન્ટ નાણાકીય વર્ષના અમુક મહિનાઓ માટે જ માન્ય છે.
આ વર્ષે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું છે કે, તેઓ વોટ ઓન એકાઉન્ટ રજૂ કરશે. 2016 લોકસભા ચૂંટણીમાં, એનડીએ સરકારે વચગાળાનું બજેટ રજૂ કર્યું હતું. સરકાર લોકસભા ચૂંટણીના વર્ષમાં વચગાળાનું બજેટ રજૂ કરે છે.












Click it and Unblock the Notifications
