SME IPO ના જંગમાં ગુજરાતનો ડંકો: નાણાકીય વર્ષ 2026 માં મહારાષ્ટ્રને હરાવી પ્રથમ ક્રમ મેળવ્યો

ભારતના લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SME) માટેના મૂડી બજારમાં એક ઐતિહાસિક ઉલટફેર જોવા મળ્યો છે. વર્ષોથી SME IPO સેક્ટરમાં પ્રભુત્વ ધરાવતા મહારાષ્ટ્રને પાછળ છોડીને ગુજરાત હવે દેશનું સૌથી મોટું 'SME લિસ્ટિંગ હબ' બની ગયું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે નવી કંપનીઓના લિસ્ટિંગની સંખ્યામાં ગુજરાતે મહારાષ્ટ્રને મ્હાત આપી છે.

સંખ્યામાં ગુજરાત મોખરે, ભંડોળમાં મહારાષ્ટ્રની સરસાઈ

NSE Emerge અને BSE SME પ્લેટફોર્મ પરથી પ્રાપ્ત થયેલા ડેટા મુજબ, FY26 માં ગુજરાતની કુલ 59 કંપનીઓએ તેમના આઈપીઓ (IPO) લોન્ચ કર્યા હતા. તેની સરખામણીમાં મહારાષ્ટ્રમાં આ સંખ્યા 55 રહી હતી. જોકે, એકત્રિત કરવામાં આવેલા કુલ ભંડોળ (Capital Raised) ની વાત કરીએ તો મહારાષ્ટ્ર હજુ પણ ₹3,148 કરોડ સાથે આગળ છે, જ્યારે ગુજરાતની કંપનીઓએ રેકોર્ડબ્રેક ₹2,275 કરોડ એકત્ર કર્યા છે.

વર્ષ-દર-વર્ષની પ્રગતિ

ગુજરાતના SME સેક્ટરે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સતત તેજી જાળવી રાખી છે:

FY24: ₹1,509 કરોડ

FY25: ₹1,973 કરોડ

FY26: ₹2,275 કરોડ

નિષ્ણાતોનું વિશ્લેષણ: કેમ ગુજરાત આગળ વધ્યું?

બજારના જાણકારો માને છે કે ગુજરાતમાં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોની મજબૂત 'પાઇપલાઇન' તૈયાર છે. શેરબજારના વિશ્લેષક વણેશ પંચાલના જણાવ્યા અનુસાર, "રાજ્યના ઉદ્યોગસાહસિકો હવે પરંપરાગત બેંક લોનને બદલે ઈક્વિટી માર્કેટ દ્વારા મૂડી ઊભી કરવા તરફ વળ્યા છે. રોકાણકારોમાં પણ ગુજરાતી કંપનીઓ પ્રત્યે અતૂટ વિશ્વાસ જોવા મળી રહ્યો છે."

બીજી તરફ, SEBI દ્વારા લાદવામાં આવેલા કડક લિસ્ટિંગ નિયમો છતાં ગુજરાતની કંપનીઓએ પોતાની નાણાકીય શિસ્ત સાબિત કરી છે. નવા નિયમો મુજબ, લિસ્ટ થવા ઈચ્છતી કંપનીનો ઓપરેટિંગ પ્રોફિટ છેલ્લા ત્રણમાંથી ઓછામાં ઓછા બે વર્ષમાં ₹1 કરોડથી વધુ હોવો અનિવાર્ય છે.

રાષ્ટ્રીય ચિત્ર

સમગ્ર ભારતની વાત કરીએ તો, FY26 માં કુલ 257 SME IPO આવ્યા હતા, જેના દ્વારા ₹11,658 કરોડનું ભંડોળ ઉઘરાવવામાં આવ્યું હતું. આ યાદીમાં ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર પછી 41 લિસ્ટિંગ સાથે દિલ્હી ત્રીજા ક્રમે રહ્યું છે.

નિષ્ણાતોના મતે, આગામી વર્ષમાં પણ ગુજરાત આ ગતિ જાળવી રાખશે તેવી પૂરી સંભાવના છે, કારણ કે રાજ્યમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસ સેક્ટરના અનેક નવા એકમો શેરબજારમાં પ્રવેશવા માટે ઉત્સુક છે.