યુરોપમાં કાળઝાળ ગરમીનો હાહાકાર: ૧૩૦૦થી વધુના મોત અને વીજળીનું સંકટ, શું આ છે ગ્લોબલ વોર્મિંગની મોટી ચેતવણી?
યુરોપમાં વર્તમાન સમયમાં કાળઝાળ ગરમી અને જીવલેણ હીટવેવના કારણે ગંભીર કટોકટી સર્જાઈ છે. ફ્રાન્સ, ઈટાલી, સ્પેન અને પોલેન્ડ સહિતના અનેક પ્રદેશોમાં સૂર્ય ફેંકેલી અગનઝાળથી સામાન્ય જનજીવન સંપૂર્ણપણે વેરવિખેર થઈ ગયું છે. યુરોપના આ દેશોમાં તાપમાનનો પારો ૪૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ કરતા પણ વધુ નોંધાઈ રહ્યો છે, જે સામાન્ય તાપમાન કરતા ઘણો ઊંચો છે. આ અતિશય ગરમી લાંબા ગાળાના હવામાન ફેરફારો અને ગ્લોબલ વોર્મિંગના સંકેતો તરફ ઈશારો કરે છે.
આ ભયાનક કુદરતી આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં સમગ્ર યુરોપમાં આશરે ૧,૩૦૦થી વધુ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે. તેમાં પણ સૌથી વધુ ગંભીર પરિસ્થિતિ ફ્રાન્સમાં જોવા મળી રહી છે, જ્યાં જાનહાનિનો આંકડો એક હજારથી પણ ઉપર પહોંચી ગયો છે. સમગ્ર યુરોપના ચિકિત્સા ક્ષેત્રે હાલમાં એક પ્રકારની કટોકટી જાહેર થઈ ગઈ છે, કારણ કે વિવિધ હોસ્પિટલોમાં અતિશય ગરમી તેમજ હીટ સ્ટ્રોક અને શરીરની નિર્જલીકરણ (ડીહાઈડ્રેશન) જેવી આડઅસરોથી પીડાતા અસંખ્ય દર્દીઓ સતત દાખલ થઈ રહ્યા છે.
આબોહવાની દ્રષ્ટિએ યુરોપિયન દેશોના રહેણાંક મકાનો પરંપરાગત રીતે ગરમ હવામાન માટે બનાવવામાં આવ્યા નથી. વર્ષોથી આ દેશોમાં વાતાવરણ ઠંડું રહેતું હોવાને કારણે અહીં મોટાભાગના ઘરોમાં એર કન્ડિશનર (AC) કે કુલિંગ સિસ્ટમની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોતી નથી. પરંતુ, ગરમીના અચાનક આ આક્રમણને કારણે લોકો ભારે હાલાકીનો સામનો કરી રહ્યા છે, અને ગરમીથી બચવા તેમજ રાહત મેળવવા માટે હવે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનો ખરીદવાના અણધાર્યા પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.
વીજ પુરવઠા પર કટોકટી અને પાવર ગ્રીડની નાજુક સ્થિતિ
વધતા તાપમાનની સાથે સાથે ઘરો અને કચેરીઓમાં મોટા પાયે વાતાનુકૂલિત ઉપકરણો (એસી) અને કૂલિંગ સિસ્ટમ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. આ આકસ્મિક લોડના કારણે યુરોપની વીજ પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે દબાણ હેઠળ આવી ગઈ છે. વીજ વપરાશમાં રજીસ્ટર્ડ થયેલો આ ઐતિહાસિક વધારો વીજ વિતરણ કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર બની ગયો છે. ફ્રાન્સ અને ઈટાલીના કેટલાય અંતરિયાળ તેમજ મુખ્ય વ્યાપારી વિસ્તારોમાંથી તો વગર કોઈ પૂર્વ આયોજનની અચાનક વીજ કાપની ફરિયાદો પણ સપાટી પર આવવા લાગી છે.
ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ આ અંગે ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, જો ચાલુ વર્ષે હીટવેવની આ તીવ્રતા હજુ થોડો વધુ સમય માટે ચાલુ રહેશે, તો સમગ્ર યુરોપિયન ખંડમાં એક નવું અને ભયાનક ઊર્જા સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. હકીકતમાં, જૂની થઈ ચૂકેલી પાવર ગ્રીડ ટેક્નોલોજી આટલો મોટો લોડ લાંબા સમય સુધી સહન કરવા માટે સક્ષમ નથી. આથી, સરકારો માટે હવે વીજ વિતરણ જાળવી રાખવા માટે અતિરિક્ત સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય બની ગયો છે.
કૂલિંગ ઉપકરણોની ભારે અછત અને બજારોમાં લાગી લાંબી લાઈનો
તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીને પાર પહોંચી જતાં સ્થાનિક લોકોમાં એર કન્ડિશનર અને પંખા ખરીદવાની અભૂતોપૂર્વ હોડ મચી ગઈ છે. ફ્રાન્સ, સ્પેન અને ઈટાલી જેવા મધ્ય યુરોપિયન દેશોના મુખ્ય બજારોમાં આવેલી મોટાભાગની ઈલેક્ટ્રોનિક્સ દુકાનોની બહાર સવારથી જ ગ્રાહકોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે. લોકો ગમે તે કિંમતે કુલિંગ સાધનો મેળવવા આતુર જણાય છે, જે દર્શાવે છે કે પરિસ્થિતિ કેટલી ગંભીર અને અસહ્ય બની ગઈ છે.
સમસ્યા એ છે કે સ્ટોર્સ અને સપ્લાયર્સ પાસે આટલી બધી અચાનક આવેલી માંગને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ નથી. ઘણા મુખ્ય શહેરોના રિટેઈલ માર્કેટ્સમાં એસી અને પંખાનો ઉપલબ્ધ સ્ટોક સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. નવા માલની આયાત થવામાં પણ સમય લાગે તેમ હોવાથી ગ્રાહકોની નિરાશા વધી રહી છે. દુકાનદારોનું કહેવું છે કે વાર્ષિક ધોરણે થતી માંગ કરતાં આ વરસે માત્ર થોડા જ દિવસોમાં અનેક ગણી માંગ વધી ગઈ છે.
વધતો મૃત્યુઆંક અને હોસ્પિટલોમાં તબીબી આપત્તિનો સામનો
માનવીય નુકસાનની વાત કરીએ તો આ હીટવેવ ખૂબ જ ઘાતક સાબિત થયો છે. અત્યાર સુધીમાં જે ૧,૩૦૦થી વધુ લોકોના આ પ્રકોપને કારણે આકસ્મિક મૃત્યુ થયા છે, તેમાં વૃદ્ધો અને શારીરિક રીતે નબળા નાગરિકોની સંખ્યા ઘણી મોટી છે. એકલા ફ્રાન્સમાં જ એક હજાર કરતાં વધારે લોકોએ ગરમીને કારણે જીવ ગુમાવવો પડ્યો છે. આ આકસ્મિક મૃત્યુદરે સમગ્ર પ્રશાસનને દોડતું કરી દીધું છે અને આરોગ્ય ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી એજન્સીઓ રેડ એલર્ટ મોડ પર મૂકવામાં આવી છે.
બધી મોટી સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ઈમરજન્સી સુવિધાઓનો વ્યાપ ત્વરિત ધોરણે વધારવામાં આવ્યો છે. છતાં પણ, દર્દીઓની અવિરત આવકને લીધે તબીબી કર્મચારીઓ પર અતિશય માનસિક અને શારીરિક દબાણ ઊભું થયું છે. સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય દ્વારા અવારનવાર માર્ગદર્શિકા બહાર પાડીને નાગરિકોને ગરમ હવાના સીધા સંપર્કમાં આવવાનું ટાળવા અને પુષ્કળ પ્રમાણમાં પ્રવાહી પદાર્થોનું સેવન કરવા સુચના આપવામાં આવી રહી છે.
પર્યાવરણ સુરક્ષા અને એસીના ઉપયોગ પર રાજકીય મડાગાંઠ
આ ભયાનક કુદરતી હોનારત બાદ ફ્રાન્સ દેશની સત્તાવાર રાજનીતિમાં પણ ભારે ચર્ચાઓ અને વિવાદોનો વંટોળ ઊભો થયો છે. ખાસ કરીને એર કન્ડિશનરના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે વિવિધ રાજકીય પક્ષો આમને-સામને આવી ગયા છે. વિપક્ષી દળો અને અન્ય કેટલાય સંગઠનો સરકાર પાસે માંગ કરી રહ્યા છે કે દેશના સામાન્ય અને નબળા વર્ગના પરિવારોને ગરમીથી બચાવવા માટે ઘરોમાં એસી ખરીદવા તેમજ તેનું ઇન્સ્ટોલેશન કરાવવા માટે વીજળી અને ઉપકરણ સબસિડી આપવી જોઈએ.
બીજી તરફ, વકરેલા આ નીતિગત નિર્ણયનો પર્યાવરણવાદીઓ અને વૈશ્વિક ગ્રીન ઓર્ગેનાઈઝેશન ઘોર વિરોધ કરી રહ્યા છે. શાસકીય નીતિ ઘડનારાઓ સમક્ષ ચિંતા વ્યક્ત કરતાં પર્યાવરણવિદોનું કહેવું છે કે, જો યુરોપના લાખો ઘરોમાં તાત્કાલિક ધોરણે એસી લગાવવાનું શરુ કરાશે, તો તેનાથી ઉર્જાનો વપરાશ આસમાને પહોંચશે. વધુમાં, એસીમાંથી નીકળતા હાનિકારક વાયુઓ અને ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જનથી પૃથ્વીનું તાપમાન વધુ ઝડપથી વધશે, જે આબોહવા પરિવર્તનના ભયંકર જોખમો વધારશે.
હાલ તો હીટવેવનો આ વિકરાળ પ્રકોપ અટકાવવા માટે સમગ્ર યુરોપિયન વહીવટી તંત્ર યુદ્ધના ધોરણે સક્રિય બન્યું છે. અસરકારક માનવીય સહાય અને સાધન સામગ્રી સમયસર પહોંચાડવાના અવિરત પ્રયાસો ચાલુ છે. જો કે, આ કૂદરતી કતોકટીએ એ તરફ આંગળી ચિંધી છે કે સમયસર આબોહવા પરિવર્તનને ગંભીરતાથી લેવામાં નહીં આવે તો ભવિષ્યમાં આનાથી પણ વધુ વિકટ અને જીવન હચમચાવી નાખે તેવી આબોહવાકીય આપત્તિઓનો માનવજાતે વારંવાર સામનો કરવો પડશે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
