પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવ: શું 2 જુલાઈએ ઘટશે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ? જુઓ દિલ્હી સહિત તમારા શહેરના તાજા ફ્યુઅલ રેટ
ભારતમાં મોંઘવારીના આ સમયગાળામાં વાહનચાલકો અને સામાન્ય જનતા માટે રાહતના મોટા સમાચાર આવ્યા છે. ખાનગી ક્ષેત્રની અગ્રણી ઇંધણ રિટેલર કંપની નાયારા એનર્જીએ પોતાના પેટ્રોલ પંપો પર પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં ધરખમ ઘટાડો કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે.
રશિયાની રોસનેફ્ટ કંપનીના રોકાણ ધરાવતી નાયારા એનર્જીના આ આશ્ચર્યજનક નિર્ણયને કારણે ગ્રાહકોમાં ભારે ખુશાલી જોવા મળી રહી છે. આ સાથે જ સરકારી ક્ષેત્રની જાયન્ટ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર પણ આગામી સમયમાં ઈંધણ સસ્તું કરવાનું દબાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું છે.
મળતી માહિતી મુજબ, ૧ જુલાઈ ૨૦૨૬થી અમલમાં આવેલા આ નિર્ણય હેઠળ નાયરા એનર્જીએ દેશભરમાં ફેલાયેલા પોતાના અંદાજે ૭,૦૦૦ પેટ્રોલ પંપો પર પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લીટર ૫ રૂપિયા અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લીટર ૩ રૂપિયાનો મોટો કાપ મૂક્યો છે.
આ ઘટાડા બાદ ગુરુગ્રામ સ્થિત નાયારાના પેટ્રોલ પંપ પર એક લીટર પેટ્રોલ ૧૦૨.૭૬ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૫.૫૮ રૂપિયાના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, રિલાયન્સ-બીપી (Jio-bp) અને શેલ જેવી અન્ય વૈકલ્પિક ખાનગી બ્રાન્ડ્સે હજુ સુધી પોતાની કિંમતોમાં કોઈ ઘટાડો કર્યો નથી.
સરકારી કંપનીઓનું મૌન અને સ્થાનિક બજારનું ગણિત
ભારતીય ઇંધણ રિટેલિંગ બજારમાં અંદાજે ૯૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓ ધરાવે છે. આ કંપનીઓમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (IOCL), ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) અને હિન્દુસ્તન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (HPCL) નો મુખ્ય રીતે સમાવેશ થાય છે.
આ ત્રણેય જાયન્ટ્સ સંયુક્ત રીતે દેશભરમાં લગભગ ૯૦,૦૦૦ જેટલા પેટ્રોલ પંપનું વ્યાપક નેટવર્ક ચલાવે છે. આ વિશાળ નેટવર્કના કારણે સરકારી કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવનારો કોઈપણ નાનો નિર્ણય પણ દેશના કરોડો ગ્રાહકોના માસિક બજેટ અને દેશના સમગ્ર આર્થિક તંત્રને સીધી અસર પહોંચાડે છે.
હાલની સ્થિતિએ આ સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલની છૂટક કિંમતોમાં કોઇપણ પ્રકારનો બદલાવ કર્યો નથી. ૨ જુલાઈ ૨૦૨૬ના સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર, સ્થાનિક સ્તરે સરકારી પેટ્રોલ પંપો પર જૂના અને ઘોષિત રેટ જ ચાલુ રાખવામાં આવ્યા છે.
જોકે, ખાનગી ક્ષેત્રની આ આક્રમક હરીફાઈ અને લોકોની વધતી અપેક્ષાઓ વચ્ચે નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે સરકારી ક્ષેત્રની આ તેલ કંપનીઓ પણ બહુ લાંબો સમય સુધી શાંત બેસી શકશે નહીં અને ગ્રાહકોને રાહત આપી શકે છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ સસ્તું થવાની સીધી અસર
આ પેટ્રોલિયમ બજારમાં થયેલા ફેરફાર પાછળ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ એટલે કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોમાં નોંધાયેલી નરમાઈ મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. હાલમાં વૈશ્વિક સ્તરે બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેલ પ્રતિ બેરલ આશરે ૭૨ ડોલરની સપાટી સુધી નીચે સરકી ગયું છે.
આ ઉપરાંત, ભારત જે સરેરાશ કિંમતે વૈશ્વિક સ્તરેથી કાચું તેલ આયાત કરે છે, તે કિંમત પણ ૮૩.૨૨ ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઘટીને આશરે ૭૦.૫૮ ડોલર પ્રતિ બેરલની નીચે આવી ગઈ છે. કાચા તેલની આયાત સસ્તી થવાને લીધે તેલ શુદ્ધિકરણ કંપનીઓને મોટો આર્થિક ફાયદો મળ્યો છે.
સરકારી તેલ કંપનીઓએ તાજેતરના અઠવાડિયામાં એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) અને કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં કટોકટીપૂર્ણ રાહત આપી છે. પરંતુ સ્થાનિક ગ્રાહકો સાથે સીધા જોડાયેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરો હજી પણ જૂના સ્તરે જ યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે.
આ સંજોગો વચ્ચે સામાન્ય ગ્રાહકોમાં પણ આ આયાત અને ઉત્પાદન ખર્ચના ઘટાડાનો સીધો લાભ મેળવવાની માંગ તીવ્ર બની રહી છે. જો વૈશ્વિક બજારની નરમાઈ જળવાઈ રહેશે, તો સરકારી ક્ષેત્રની કંપનીઓ ઓઈલ કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો કરવા માટે સક્ષમ બનશે તેમ લાગી રહ્યું છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના આજના દર
વિવિધ રાજ્યોમાં સ્થાનિક કરવેરા (વેટ) અને વાહન વ્યવહાર ખર્ચ અલગ હોવાને કારણે દેશના જુદા-જુદા શહેરોમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ અલગ પડે છે. ૨ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ દેશના પ્રમુખ મહાનગરો અને શહેરોના સરકારી પેટ્રોલ પંપો પર લાગુ થયેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના સત્તાવાર દરો નીચે મુજબ છે.
| શહેરનું નામ | પેટ્રોલ પ્રતિ લીટર (રૂ.) | ડીઝલ પ્રતિ લીટર (રૂ.) |
|---|---|---|
| નવી દિલ્હી | 102.12 | 95.20 |
| મુંબઈ | 111.21 | 97.83 |
| કોલકાતા | 113.51 | 99.82 |
| ચેન્નાઈ | 107.77 | 99.55 |
| બેંગલુરુ | 111.68 | 99.56 |
| ભુવનેશ્વર | 108.97 | 100.68 |
| ચંદીગઢ | 101.54 | 89.47 |
| નોઈડા | 101.96 | 95.44 |
| ગુરુગ્રામ (સરકારી) | 102.97 | 95.64 |
ખાનગી પેટ્રોલ પંપ અને સરકારી પેટ્રોલ પંપો વચ્ચે કિંમત મુદ્દે અત્યાર સુધી બજારમાં ખાસ મોટો તફાવત ટકતો નહોતો. પરંતુ નાયારા એનર્જીએ લીધેલા આ આક્રમક વ્યૂહાત્મક નિર્ણયથી પાયાની હરીફાઈ જન્મી છે. ગ્રાહકો હવે નજીકના સરકારી પંપ છોડી સસ્તા ખાનગી પંપ તરફ વળ્યા છે.
શું આગામી દિવસોમાં સરકારી કિંમતો પણ ઘટશે?
ઘણા ઊર્જા ક્ષેત્રના વિશ્લેષકોનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલના ભાવ જો આગામી દિવસોમાં પણ ૭૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની નીચેની આસપાસ જળવાઈ રહેશે તો સરકારી કંપનીઓ સ્થાનિક કિંમતોની આકરી સમીક્ષા હાથ ધરવા મજબૂર બનશે.
ભારતમાં તહેવારોના દિવસો શરૂ થતાં પહેલાં જો ઈંધણના ભાવમાં કાપ મૂકવામાં આવે તો તે સમગ્ર બજાર અને અર્થવ્યવસ્થાને નવી ગતિ આપશે. આ સાથે સામાન્ય મોંઘવારીના પારો અંકુશમાં રાખવામાં પણ આ પગલું અત્યંત કલ્યાણકારી અને ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
હાલ પૂરતું, સરકારી કંપનીઓ ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ કે હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ દ્વારા દરો તાત્કાલિક ઘટાડવા માટેની કોઈ ચોક્કસ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. આ ક્ષણે સ્થાનિક ગ્રાહકોએ સરકારી પેટ્રોલ પંપો પર નિયત અને સામાન્ય દરો અનુસાર જૂના ભાવો પર જ ઈંધણ ખરીદવું પડશે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
